تاريخ : دوشنبه سیزدهم دی 1389 | 12:46 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |



مقبره داریوش در نقش رستم

داریوش اول

تاریخ تولد : ............

تاریخ درگذشت : .....

توضيحات - آرامگاه : .

551 قبل از میلاد

486 قبل از میلاد

مروردشت فارس - نقش رستم

بیوگرافی و زندگینامه

داريوش منتسب به يکي از خاندانهاي فرعي سلسله هخامنشي است ، جد داريوش

( ارشام ) که در آن زمان زنده بود ، عنوان پادشاهي داشت و پدر داريوش (ويشتاسب ) در پارت از حکام بود . کمتر پادشاهي در بدو جلوس به تخت شاهي مانند داريوش با مشکلات زياد و طاقت فرسا روبرو بوده است . زيرا بعلت غيبت طولاني کمبوجيه از ايران که مدت 4 سال بطول انجاميد و اخباري که در غياب او منتشر مي شد ، به تخت نشستن بردياي دروغين و کارهاي او که در مدت 7 ماه براي جلب توجه مردمان ايالات کرده بود ، در نتيجه از نفوذ حکام مرکزي ، در ممالکي که تازه جزو ايران شده بودند کاست و حس استقلال طلبي آنها را تحريک کرد و هر کدام از ممالک تابعه در صدد بر آمده بودند که از ايران جدا شوند . هنگامي که مسئله گيومت مغ پيش آمد و به پادشاهي رسيد موجب شد ديگران نيز به فکر سلطنت بيافتند .
داريوش در مدت قريب به دو سال مجبور بود با اغتشاشاتي که در همه نواحي مملکت او ايجاد شده بود بجنگد . داريوش براي جلب توجه قلوب مردم مصر ، به آنجا سفر کرد و در حدود 512 يا 513 ق. م اقدام به جنگ با سکاها کرد . لشکر عظيم ايرانيان از تنگه بُسفر گذشتند و تراکيه شرقي را مطيع ساختند و از دانوب عبور کردند . هدف اين لشکرکشي ظاهرا برقراري امنيت در مرزهاي شمالي هخامنشي بود . داريوش پس از چند هفته پيشروي در دشتهاي روسيه ناگزير بازگشت . در زمان داريوش هند غربي نيزتبعه ايران شد . مهم ترين وقايع سلطنت داريوش ، شورش شهرهاي يوناني در مقابل حکومت ايران است که منجر به جنگهاي مدي گرديد . در لشکرکشي اول کاري از پيش نرفت . در لشکر کشي دوم ، ايرانيان در ماراتن توفيقي بدست نياوردند . پيش از آنکه داريوش اقدام به جنگ سوم کندشورشي در مصر روي داد و توجه داريوش به آن معطوف شد . قبل از توضيح در مورد شورش مصر بايد گفت که قشون ايران در جنگ ماراتن شکست نخورد بلکه عقب نشيني کرد و يکي از نواقص عمده سپاهيان ايران در زمان هخامنشي اين بود که بجز آن قسمت زبده ، کع گارد جاويدان بود ، بقيه اسلحه دفاعي نداشتند . مثلا سپرهايشان از ترکه بيد بافته شده بود . سربازان جاويدان هم معمولا در قلب سپاه جاي مي گرفتند و گاهي هم ، چنان که در ماراتن روي داد قلب قشون دشمن را مي شکافتند . ولي چون جناحين لشکر ايران نمي توانستند به واسطه نداشتن سلاح همان قدر پيش روند سپاهيان جاويدان مجبور مي شدند براي مساوي داشتن صف خود با باقي جنگجويان عقب بنشينند . زيرا اگر جز اين مي کردند ممکن بود که سپاهيان دشمن آنها را محاصره کنند . در مورد جنگ ماراتن هم احتمالا چنين شده است . اما در مورد شورش مصر بايد گفت : بعضي از مورخان علت اين شورش را مالياتهاي سنگيني که بر مردم مصر تحميل مي شده دانسته اند ، اما به احتمال قريب به يقين اين علت درست نيست و اين طغيان به دو علت روي داده است :
اولا مصريها بعلت داشتن تمدني قديمي و مهم ، ملتي بودند که علاقمند به آزادي و استقلال خود بودند ، يونانيها با استفاده از اين روحيه مصريها آنها را بر ضد دولت مرکزي تحريک مي کردند و علت آن اين بود که اولا يونانيها از بزرگي و ثروت دولت هخامنشي وحشت داشتند ثانيا تمام ممالک ثروتمند و آباد آن زمان در حدود دولت ايران داخل شده بود ، پس مشخص مي شود علت اصلي شورش مصريها در دوره هخامنشي احساسات ملي و مذهبي بوده که بوسيله يونانيها تحريک مي شده است .


داريوش قبل از عزيمت به مصر خشايارشا را که از آتوسا دختر کوروش بود به وليعهدي انتخاب کرد و به تدارک لشکرکشي به مصر مشغول شد که در سال 486 ق . م بعد از 36 سال سلطنت درگذشت و پسرش خشايارشا جانشين او شد . مقبره وي در نقش رستم واقع است .
اقدامات داريوش بزرگ
1 . تعديل نظام مالياتي ، که از ابتکارات گيومت بود را داريوش وسعت داد . پس تعديل نظام مالياتي يکي از کارهاي وي بود
2 . اصلاح قوانين دادگستري ، داريوش قوانين مالکيت را هم تعديل کرد که اگرچه بسود دولتي ها و منصوبين دربار بود اما همين تعديل از يکسري هرج و مرج ها کاست
3 . تاسيس سپاه جاويدان ، عده اين لشکر 10 هزار نفر بود و هيچگاه از تعداد آنها کم نمي شد چون فورا جاهاي خالي را پر مي کردند . بواسطه وجود اين سپاه امنيت در تمام ممالک تامين مي شد و بعلاوه يک سپاه 4 هزار نفري از پياده و سواره ، از پايتخت و قصر سلطنتي محافظت مي کردند .
4 . داريوش سيستمي را بوجود آورد به نام پيک و در واقع به معناي سيستم پستي يعني خبررساني سريع بوده است که در آن ، جاسوسان مطالب را سريعا جمع آوري کرده و به سازمان اطلاعات داريوش مي رساندند .
5 . تا پيش از داريوش وضعيت معاملات چه در داخل و چه در خارج از کشور مشخص نيست اما آنچه که مشخص است . اين سيستم ، سيستم داد و ستدي بوده است نه پولي . داريوش براي اينکه خود را با سيستم معاملات بين المللي وفق دهد اقدام به ضرب سکه طلايي بنام وِريک يا دِريک که مردم به هيچ وجه حق استفاده از ةآن را نداشتند و فقط دولت براي معاملاتش از اين سکه استفاده مي کرد . حتي ساتراپها هم از آنها استفاده نمي کردند بلکه از نقره و ساير فلزات استفاده مي کردند .
6 . تاسيس سازمان چشم و گوش ( جاسوسي ) ، يعني ماموران آن در هر کجا که بودند مثل اين بود که چشم شاه مي ديد و گوش شاه مي شنويد . آنها وضعيت پادگانها ، وضعيت مالي و ... را جمع آوري کرده و به نزديکترين دفاتر جاسوسي مي رساندند .
7 . داريوش عقيده داشت که ابتدا بايد اقتصاد را درست کرد و بدين جهت از سارد تا شوش ، جاده شاهي را بوجود آورد که طول آن 2500 کيلومتر بوده است . و در طول مسير ، بين صد تا صد و ده کاروانسرا وجود داشت ، يعني فاصله بين هر کاروانسرا 25 کيلومتر بوده است . کار اين کاروانسراها در موقع جنگ ، اختصاص به کاروانهاي نظامي پيدا مي کرد و در زمان صلح کار آنها حمايت از مال التجارهکاروانها ، دادن غذا و آذوقه به آنها و ... بود .
8 . داريوش در فاصله بين درياي سرخ و رود نيل ترعه اي بوجود آورد و در آن کتيبه اي نقش کرد . اين ترعه همان کانال سوئز است .
9 . داريوش امپراطوري هخامنشي را به 20 تا 22 ساتراپ تقسيم کرد که در نتيجه آن ، هم از موضوع منطقه اي شدن مناطق جلوگيري مي کرد و هم بيشتر و راحت تر ، مالياتها را جمع آوري مي کرد . هر بخش را به يک نفر شهربان سپرد که هم از نظر امنيتي ، دولت تامين باشد و هم از نظر مسايل ديگر . همچنين براي کمک به واليان و نيز براي اينکه کارها در دست يک نفر نباشد دو نفر از مرکز مامور مي شدند ، يکي براي فرماندهي قشون محلي يا ساخلو و ديگري به اسم سردبير و در واقع مفتش مرکز ايالات بود و مقصود از ايجا اين شغل اين بود که مرکز بداند احکامي که به والي صادر مي گردد اجرا مي شود يا نه .
10 . داريوش تعدادي از مخالفين خود را سرکوب کرد که براي تعداد آنها ، داريوش هيچگاه عدد درستي ذکر نکرده است ، اما آنچه مسلم است در زمان وي 19 منطقه طغيان کردند که داريوش مي گئيد من همه آنها را کُشتم .
11 . داريوش کاخهاي شوش و تخت جمشيد را ساخت .



تاريخ : جمعه بیست و سوم مهر 1389 | 13:22 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |



تاريخ : چهارشنبه شانزدهم بهمن 1387 | 15:11 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

منشا:

آمریکای جنوبی(شیلی-برزیل-پرو-اکوادورو...).کشور شیلی مرکز پراکندگی این گل محسوب میشود.گونه های این گل در نواحی گرم وخشک وبیابانی-مناطق مرطوب

و ارتفاعات و عرض جغرافیایی 26 تا 40درجه جنوبی یافت میشود.

موارد استفاده ووضعیت فعلی:

گل آلسترومریا یکی از گلهایی است که جدیدا به دنیای پرورش گل معرفی شده است و به یکی از مهمترین گلهای شاخه بریده تبدیل شده است.

همچنین این گل به عنوان یک گیاه گلدانی و یک گیاه تزئینی برای طراحی باغها ونماها در مناطق معتدل کاربرد دارد.

برخی از ارقام این گل دارای امتیاز انحصاری است و پرورشدهندگان این گل باید قرارداد رسمی داشته باشند.تکثیر این گیاه بدون مجوز رسمی غیر قانونی است.

اجزای گل این گیاه یا به صورت ساده است یا مرکب.گل آذین این گل از نوع گرزن و شاخه های آن از پایه به هم متصل هستند.

رنگ زرد گلوگاه و وجود نقطه های تیره رنگ درقسمت پایین گلوگاه وگلبرگها از علائم خاص این گل است.

نحوه تکثیر:

گل آلسترومریا براحتی از طریق بذر تکثیر میشود.اگرچه روش معمول تکثیر گلهای شاخه بریده از طریق تقسیم بوته است.

ریزومها با 3 یا تعداد بیشتری انشعابات رویشی در اندازه های 10-5 سانتیمتر در گلدان به پرورشدهندگان گلها فروخته میشود.

تولید گیاهان یکنواخت و قد کوتاه برای استفاده در گلدان از طریق بذر-تکثیر رویشی یا کشت بافت امکان پذیر است.

دما:

دمای گلخانه ها در شب بین 13-10درجه سانتیگراد نگه داشته میشود.در حالیکه دمای گلخانه در زمستان بین 18-16 درجه سانتیگراد در نظر گرفته میشود.

در طول تابستان از مالچها برای کاهش دمای خاک استفاده میشود.کنترل دمای خاک و کاربرد دوره های کوتاه مدت مه پاشی اجازه میدهد که آب داخل مالچ تبخیر شود

و این کار باعث حفظ دمای پایین محیط اطراف ریزوم ها میشود.

برخی گلخانه ها از اب سرد به صورت چرخشی در لوله هائی که در زیر خاک قرار دارند برای حفظ دما در محیط اطراف ریزوم استفاده میکنند.

آب:

گل آلسترومریا در شرایط خشکی کم بهترین رشد را دارد.آب زیادی باعث پوسیدگی ریشه میشود.و فقط در زمان شروع رشد گیاه لازم است.

وقتی گیاهان در مراحل اولیه رشد هستند تا زمانیکه شاخساره های جدید تشکیل شوند باید از آبیاری روی قسمت هوایی خودداری نمود.

مواد غذایی:

گل آلسترومریا تمایل زیادی به نیترات نیتروژنی دارد.که این عنصر مسئول رنگ سبز تیره شاخ و برگهاست.اضافه کردن مواد غذائی به میزان کم زمانی که محیط کشت خشک شود توصیه میشود.

محیط کشت:

ریزومهای السترومریا باید در خاک سبک که بخوبی زهکش شده است کاشته شود.در مورد گلهای شاخه بریده خاکی که بعنوان بستر کشت استفاده میشود از طریق اضافه کردن موادی مثل پیت-پرلایت-شن و رسهای آهکی و ترکیبات مختلف آلی و غیر آلی اصلاح شود.

آفات:

گل آلسترومریا آفات خطرناک و جدی فراوانی دارد.در زمان مشاهده این آفات باید از سموم شیمیائی استفاده کرد.شته ها در مورد این گیاه بسیار کمیاب است

اگر سایه انداز گیاه تمیز و باز نباشد حلزونها میتوانند مشکلات اساسی بوجود اورند.

تریپس یک خطر بسیار جدی است.

بیماریها:

گل السترومریا به طور قابل توجهی بدون بیماری است.آبیاری خاک بوسیله قارچ کشها بطور مداوم باعث کنترل قارچهای انگلی گیاهی مثل فیتیوم و بقیه موجودات خاکزاد میشود.اگر سایه انداز گیاه خیلی انبوه شود حرکت هوا و خشکی کاهش پیدا میکند و در این شرایط قارچ بوتریتیس مشکل ساز میشود.در اینحالت تنک کردن

شاخه ها برای جلوگیری از این مشکل ضروری است.

اختلالات فیزیولوژیکی:

سقط فیزیولوژیکی گلها زمانی که میزان نور دهی بسیار پایین است اتفاق می افتد.سوختگی برگها ناشی از آلودگی فلوراید در محیطهایی با فسفر و پرلایت بالا اتفاق می اف

د

نام طرح : تولید گل آلسترومریا در گلخانه

نام طراح : بیت الله دهناد

تاریخ نگارش : 3/4/1389

میزان سرمایه گذاری مورد نیاز : 140,680,000 تومان

توصیف کسب و کار:

گل آلسترومریا با نام علمی Alstro meria spp از خانواده ی alstromeriaceae که در برخی موارد به این گل لیلیوم پرویی نیز گفته میشود این گیاه دائمی است وموطن اصلی آن در نواحی سرد و کوهستانی پرو،برزیل وبخصوص شیلی می باشد.گونه ی پرورشی این گل در رنگ های متنوع (که در ان خال هایی وجود دارد) و به صورت پیوندی موجود است.رنگ های اصلی آن قرمز،صورتی،نارنجی،سفید،زرد و هلویی میباشد.این گل دارای عمر طولانی بوده که 2 تا 3 هفته طول میکشد.این گل در تمام طول سال گلدهی دارد.

موارداستفاده و وضعیت فعلی:

گل آلسترومریا از گل هایی که جدیدا به دنیای پرورش گل معرفی شده است و به یکی از مهمترین گلهای شاخه بریده تبد یل شده است.هم چنین این گل به عنوان یک گیاه گلدانی و یک گیا ه تزئینی برای طراحی باغها و نمادها در مناطق معتدل کاربرد دارد.برخی از ارقام این گل دارای امتیاز انحصاری است و پرورش دهندگان این گل باید قرار داد رسمی داشته باشند . تکثیر این گیا ه بدون مجوز رسمی غیر قانونی است.اجزای گل این گیاه یا به صورت ساده است یا مرکب ، گل آذین این گل از نوع گرزن و شاخه های آن از پایه به هم متصل هستند.

نحوه ی تکثیر:

در روش سنتی ، گیاهان آلسترومریا از طریق تقسیم ریزوم های گیاه که به صورت کلنی توسعه یا فته اند تکثیر می شوند این تکثیر با تقسیم متوالی هر 10 تا 12 هفته در اتاق تکثیر انجام می گیرد. حفظ رشد رویشی برای تکثیر سودمند است. اگر گیاهان در یک بستر ثابت که برای تولید گل های شا خه ای نیز استفاده می شود تکثیر شوند چند روز قبل از تقسیم باید حدود10 تا 15 سانتیمتر کوتاه شوند در هنگام تقسیم ، بخش های مستتر ریزوم ها از بین برده می شوند .

شرایط اقلیمی:

اقلیم:اقلیم معتدل و مرطوب تا خنک

درجه حرارت مناسب:برای 6 هفته بعد از کشت دمای روز روی 16 و دمای شب روی 13 درجه نگه داشته می شود .دمای پایینتر شروع تولید را به تعویق می اندازد اما باعث افزایش کیفیت می گردد . در جه حرارت مناسب این گیاه ،حرارت محیط

8-20 درجه ی سانتی گراد ،درجه حرارت خاک 12-14 درجه ی سانتی گراد و دمای فعالیت بیولوژیکی این گیاه 5 تا 30 درجه است .در طول تابستان در روز دما ی خاک بین 17 تا 22 درجه ی سانتی گراد مناسب است و در شب بین 14 تا 17درجه در نظر گرفته می شود .در مناطق با دمای بالای 30 ذرجه آبشویی گیاهان مفید است .دمای آخر پاییز و زمستان 10 تا 14 درجه بسته به رقم در نظر میگیرند دمای اول بهار نیز روی 13 تا 15 درجه تنظیم می شود .دمای خاک در توسعه شاخه های گلدهنده در ریزوم آلسترومریا موثر است و همن طور در گلدهی در پاییز و زمستان (مثل ارقام:Valencia,eldovado)

ارقام با حساسیت کم هم وجود دارند (مثل ارقام:Modena,Napoli,Odessa) ولی با این حال خنک کننده ی بستری توصیه می شود .

نیاز آبی:

نیاز آبی آن متوسط 500 تا 800 میلیمتردر طول سال است، سیستم آبیاری قطره ای است .در صورتی که در تابستان رطوبت کمتر از 50 در صد باشد ترکیب بارانی و قطره ای توصیه می شود . چون ریشه سطحی است نیاز آبی نسبتا زیاد است.

نور:

12 تا 13 ساعت نور در روز برای گلدهی مناسب است .برخی ارقام نیز نیاز به فتو پریود دارند.گاها نور مصنوعی در زمستان به صورت حداکثر 13 ساعت لازم است .نور مصنوعی 3000 تا 3500 لوکس بر متر مربع از اواخر مهر که با 14 ساعت تا اواسط آذر ادامه داشته و سپس تا بهمن ماه به 12 ساعت می رسد.

فصل کشت:

در نیمکره ی شمالی از آبان ماه تا خرداد ماه بهترین زمان کشت محسوب می شود.

خاک:

خاک رسی سبک تا شنی همراه با پیت یا مواد آلی مناسب تا عمق 40 سانتیمتر ی خاک به همراه کود دهی مناسب. در صورتی که تهویه ی خاک مناسب باشد عملکرد سا قه بیشتر است . ph مناسب خاک 5/5 تا 5/6 می باشد.

تغذیه با دی اکسید کربن:

با افزایش میزان دی اکسید کربن حدود 10 تا 20 درصد میزان عملکرد اضافه می شود.میزان مناسب دی اکسید کربن در تابستان 350 تا400 ppm و در زمستان 600 تا 800 ppm می باشد که با کمک سیستم تغذیه و توزیع co2در اختیار گیاه قرار می گیرد.

کوددهی:

باید قبل از کشت از میزان فسفر خاک و ساختمان خاک مطمئن شویم. کوددهی حداقل یک بار در هفته با کود کامل که در آب آبیاری حل می شود انجام می گیرد.Ec را برابر 1 تا 2 در نظر می گیرند که در زمان کشت بویژه تابستان Ec نبایستی از 1 بالاتر شود.

موادغذایی:

کمبود آهن و منگنز در این گیاه در خاک های ایران زیاد مشاهده می شود.این گیاه تمایل زیادی به نبترات نیتروژنی دارد که این ��نصر مسئول رنگ سبز تیره شاخه و برگ ها است. اضافه کردن مواد غذایی به میزان کم زمانی که محیط کشت خشک شود توصیه می شود.

آفات:

این گیاه آفات خطرناک وجدی فراوانی دارد. در زمان مشاهده ی این آفات باید از سموم شیمییایی استفاده کرد.

نوع گلخانه:گلخانه ی پلاستیکی

محل احداث گلخانه :

حتی ا لامکان نزدیک جاده های اصلی یا دارای جاده های مناسب باشد.شیب های تند،محل های بادگیر مکان مناسبی برای احداث گلخانه نیستند.ابعاد زمین باید طوری انتخاب شود که بتوان گلخانه را در جهت شمال- جنوب احداث نمود.

وجود آب کافی و با کیفیت مناسب:

حداقل آب مورد نیاز برای 1000متر مربع گلخا نه در هر شبانه روز در فصل تابستان 8-10 متر مکعب است .میزان Ec قابل تحمل برای گل آلسترومریا 5/1ds/m می باشد .

تجهیزات و ادوات مورد نیاز در گلخانه :

الف)سیستم مرکزی: سیستم شوفاژ ،در این سیستم از بخار آب یا آب داغ استفاده می شود.

ب)سیستم سرمایشی:سیستم خنک کننده یا فن و پد

سایر تجهیزات مورد نیاز : 1- ژنراتور(برق اضطراری) 2-ترموستات 3-سیستم آبیاری قطره ای

تحلیل بازار:

واردات در سطح متوسطی قرار دارد . صادرات هنوز به سطح مطلوبی نرسیده است و پایین است .قیمت هر شاخه گل آلسترومریا هزارو 200 تا هزارو 700 تومان می باشد.فروش بی واسطه هر شاخه گل آلسترومریا 300 تومان می باشد. ارزش افزوده هر پایه شاخه گل آلسترومریا در بازار جهانی 12 یورو می باشد.

تحلیل مالی:
سرمایه گذاری اولیه
سرمایه گذاری اولیه بردونوع است :الف –ثابت ب-درگردش
محاسبات برطبق گلخانه 1000مترمربعی می باشد.

سرمایه گذاری ثابت :

عناوین : میزان هزینه (تومان )
خریدزمین 50000000
ساخت سازه گلخانه 40000000
پروانه ومجوز 500000
خریدبرق 2000000
احداث چاه اب 5000000
پلاستیک UVدار8% 2000000
بذرموردنیاز 25000000
وسایل گرما زا 2000000
سیستم خنک کننده 2000000
سیستم ابیاری قطره ای 5000000
PHسنج ECسنج کربن سنج 2000000

توجه : بذرمورذنیازبرای یکبارازهلندواردشده که درهرمترمربع 5عددودر1000مترمربع 5000عددان موردنیازاست قیمت هرکدام نیز5000تومان است درکل 25000000میلیون تومان هزینه می شودکه پس ازتولیدریزوم می توان تاچندین سال ازآن ریزوم استفاده کرد(حداقل استهلاک 10ساله دارد).




سرمایه گذاری درگردش :

عناوین : میزان هزینه (تومان )
سم 240000
کودوپیت وموادالِِی 4000000
بسته بندی 240000
حمل ونقل 300000
کارشناس 400000

سرمایه گذاری ثابت :135500000
سرمایه گذاری درگردش 5180000
سرمایه گذاری اولیه 140680000
محاسبه نقطه سربه سر

هزینه ثابت :

عناوین میزان هزینه (تومان )
وسایل گرمازا(20%کارگراستفاده می کنند) 2000000
هزینه برق کشی 500000
کارگرباحق بیمه 450000
استهلاک :
1-سازه گلخانه
2-پلاستیک UVدار8%
3-سیستم خنک کننده فن وپد
4-وسایل گرمازا
5-سیستم ابیاری
6-ریزوم
1333333
400000
200000
400000
333333

2500000

سودسرمایه (13%) 18288400

هزینه متغیرواحد(ماهانه):

عناوین : میزان هزینه (تومان )
میزان سوخت 50000
هزینه برق 15000
هزینه اب 5000
کود 20000
سم 20000
کارشناس 30000
حمل ونقل 25000
بسته بندی 20000


هزینه ثابت
نقطه سربه سر = _____________________

هزینه مغیرواحد- فروش واحد


2220000
10.09 =______________
220000


22235166
28150 = 99/28148 =______________
10.09

جواب حاصل تعدادشاخه تولیدشده درماه است.



تاريخ : سه شنبه بیست و سوم مرداد 1386 | 13:15 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |


 مقدمه:

 بسته بندی عبارت است از هنر وعلم اماده سازی مواد غذایی برای انبار کردن ،ودر نها یت فروش . بسته بندی باید تا حد امکان ساده و ارزا ن باشد ضمن اینکه اهداف اولیه بسته بندی یعنی خاصیت حفاظتی و جذابیت رانیز دارا باشد . با عنایت به این که مواد بسته بندی توسط ماشین های مختلف فرایند می شوند بنابراین خواص دیگری نیز باید داشته باشند که عبارتند از : نرمش ، قابلیت پذیرش چاپ ، قابلیت استفاده در ماشین های لفاف ، قابلیت دوخته شدن در حرارت ، شکل پذیری به کمک باد یا خلا و یا فن اوریهای حرارتی . خواص مطلوب دیگری که به وﻴﮋه از دیدگاه صنایع غذایی مهم هستند عبارتند از : شفا فیت ، نفوذپذیری یا غیر نفوذپذیری محصول نسبت به بخار اب وگازهای دی اکسید کربن ، اکﺳﻴﮋ ن و نیتروﮋن . اگر چه تعداد زیادی از مسا ئل فن اوری مربوط به استفاده از مواد پلاستیکی در بسته بندی مواد غذا یی از جمله مشکلاتی هستند که کلا به صنعت بسته بندی مربوط می شوند ولی برخی از مسا ئل مربوط به طبیعت ماده به کار رفته در بسته بندی هستند که باید مورد توجه قرار گیرند . موفقیت کاربرد پلاستیک ها در بسته بندی نیاز به همکاری تولید کنند گان مواد غذا یی ، سازند گان انواع پلاستیک ها ، طراحان ودر نها یت مصرف کنند گان دارد .ملا حظات اقتصا دی محدودیت های بیشتری را اعمال می کند ، چرا که مصرف کننند گان صرفا به دنبال کیفیت محصول هستند تا بسته بندی انها . نیازمند یها و وﻴﮋگیهای مهم مواد بسته بندی مواد غذا یی را می توان به شرح ذیل دسته بندی کرد : - شفا فیت ودرخشش سطح ان برای رضایت وجلب نظر مصرف کننده - کنترل در انتقال رطوبت - کنترل در انتقال سایر گاز ها - تحمل تغییرات درجه حرارت به هنگام نگهداری و استفاده - فقدان مواد سمی - ارزان بودن - مقاومت در مقابل ضربه مصرف کننده دوست دارد انچه می خرد ببیند و بنابراین شفا فیت وشیش های مانند بودن بسته های مواد غذا یی نیاز ضروری در بسته بندی انها است . مواد غیر شفاف مانند سینی های سفید رنگ نیز در حد وسیعی مورد استفاده قرار می گیرند . این سینی ها مانع از ان می شوند تا مصرف کننده هر دو طرف ماده غذایی راببیند که در برخی موارد مانند بسته بندی گوشت از عدم اعتماد و مقاومت خریدار می کاهد .کنترل تغییرات رطوبت موجود در ماده غذایی در طول نگهداری ان بسیار مهم است . برخی فراورده های غذا یی مانند چیپس ، پفک و بیسکویت باید در موادی بسته بندی شوند که نفوذپذیری انها به رطوبت خیلی کم باشد تا تردی انها محفوظ بماند . همچنین از تبخیر برخی مواد غذایی باید جلوگیری گردد و در این موارد نیز باید از ورقه هایی با نفوذپذیری پایین استفاده شود . در بقیه موارد از دست دادن نسبی رطوبت ماده غذا یی مطلوب است تا از عرق زدن و تراکم بخار اب در داخل پاکت بسته بندی و در نتیجه از بین رفتن شفا فیت ان وخطر رشد کپکها جلوگیری شود . علاوه بر اتنتقال بخار اب به داخل وخارج مواد بسته بندی ، کنترل نفوذ پذیری این مواد نسبت به سایر گا ز ها مانند اکﺳﻴﮋ ن و گاز کربنیک نیز از اهمیت وﻴﮋهای برخوردار است . اغلب مواد غذا یی تازه نیاز به تنفس دارند وبنابراین مواد بسته بندی این گونه غذا ها باید امکان تنفس را از نظر تامین اکﺳﻴﮋن و حذف گاز کربنیک فراهم اورد . در مواقعی که مواد بسته بندی انتخاب شده نتواند به اندازه کافی گازهای تنفسی را منتقل نما یند ، از ورقه های مشبک یا سورخدار استفاده می شود . در خصوص مواد بسته بندی گوشت تازه باید به اندازه کافی اکﺳﻴﮋن از بیرون به داخل بسته بند ی نفوذ نماید تا رنگ سطحی گوشت در حد مطلوب باقی بماند . از طرف دیگر مواد غذا یی که حاوی چربی زیادی هستند مانند لبنیات در صورتی که در معرض اکﺳﻴﮋن زیادی قرار گیرند اکسیده می شوند و به همین علت اغلب در خلا ویا جو بی اثر بسته بندی می گردند و از ورق های با نفوذپذیری خیلی پا یین استفاده می شود . در بسته بندی قهوه یا ماهی که بوی انها باید انحصا رﺃ در داخل بسته بندی باشد نیز مواد بسته بندی با نفوذپذیری پایین به کار گرفته می شود . مواد غذا یی که در معرض اکسیداسیون هوا هستند اغلب با استفاده از موار انتی اکسیدان مانند BHA و BHT محافظت می گردند . محصو لاتی مانند ورقه های نازک غلات و چیپس ، ظریف وشکننده هستند و باید به صورت غیر متراکم بسته بندی شوند . این موضوع باعث افزایش هوا در داخل بسته بندی می گردد که همراه با افزایش سطح تماس محصول با هوا امکان اکسیداسیون ان را بیشتر می نماید . افزودن مواد انتی اکسید ان به مواد بسته بندی و ماده غذا یی باعث حفا ظت و قابلیت نگهداری بیشتر ماده غذا یی می شود . اضافه کردن انتی اکسیدان به مواد بسته بندی نیاز به این ماده را در خود ماده غذا یی کنترل می نما ید . اگر چه انتقال انتی اکسیدان از مواد بسته بندی به داخل ماده غذایی ممکن است اتفاق بیفتد ولی مصرف کننده بیشتر علاقه مند است تا از غذا هایی که مقدار انتی اکسیدان کمتری دارند استفاده نمایند . فن اوری های که می توانند برای بسته بندی مواد غذا یی فرایند شده مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از : - ورق های خوراکی عایق برای کند کردن انتقال رطو بت بین اجزا تشکیل دهند ه یک ماده غذایی که دارای فعالیت ابی متفاوت هستند . - گیرند های اکﺳﻴﮋن برای کند کردن اکسیداسیون چربی ها . - گیرند های دی اکسید کربن . - گیرند های بو های نامطبوع سایر انواع بسته بندی موثر غذا یی عبارتند از : - ورقه های حساس به میکروویو که بای افزایش سطح برخی از مواد غذ ایی مانند ورق های سیب زمینی ، انواع نان ها وذرت باد کرده در محیط های گرم مورد اسفاده قرار می گیرند . - نشانگرهای انجام فرایند میکروویو - ورقه های منتشر کننده بخار - نشانگر های حرارت دیدگی بیش از حد مواد غذا یی که شرایط نامناسب فرایند حرارتی را اشکار می سازند - ارزیابی کننده تغییرات زمان – درجه حرارت برای نشان دادن میزان کاهش قابلیت نگهداری مواد غذا یی که در جریان توزیع انها ممکناست اتفاق بیفتد . وسائل سیستم های مورد استفاده در بسته بندی الف ) سیستم پر کننده و دربندی در خلا و شرایط جو اصلاح شده . این سیتم برای افزایش زمان نگهداری محصولات مورد استفاده قرار میگیرد . این دستگاه که توسط شرکت اتو پرود ساخته شده است به نام ( وک – یو – سیل ) معروف است . این سیتم برای پرکردن مواد غذا ی حساس به اکﺳﻴﮋن مانند پنیر کاتیج انواع سس ها و دسرهای غذا ییمناسب است . این دستگاه همچنین می تواند در محصولاتی که برای استفاده از ماکروویو اماده شد هان و در ظروف عایق و قابل استریل ودر درجه حرارت بالا بسته بندی شد ه اند نیز مورد استفاده قرار میگیرند . علاوه بر این سیستم قادراست ترکیب جو و باقیمانده خلا در بال ای قئطی بسته بندی مواد غذایی را کنترل نماید ودرصد اکﺳﻴﮋن موجود دران 5/0 درصد ویا کمتر کاهش دهد . برای پر کردن مایعات ، مواد چسبند ه ، مواد دانه دار ، ( مانند کنسرو لوبیا ) با ظرفیت 15000 ظرف مورد استفاده قرار گیرد . ب ) تجزیه کننده قابل حمل این دستگاه میزان اکﺳﻴﮋن و گاز کربنیک موجود در داخل بسته بندی با جو کنترل شده و یا اصلاح شده را بهصورت همزمان اندازه می گیرد . سازنده ان شرکت کوانتک می باشد که بالا ترین مدل ان ( دوال ترک D 902 ) نام گرفته است . پمپ مینیاتور هوای داخل دستگاه را از داخل پاکت بسته بندی به قسمت حساس دستگاه هدایت می کند که در انجا در عرض چند ثانیه درصد گاز های مورد نظر اندازه گیری وروی تا بلوی نمایشی ان به نمایش گذاشته می شود . میزان گاز کربنیک واکﺳﻴﮋن بین 1/0 تا 100 قابل انداز هگیری است و حداقل تا 1/0 از این گاز ها را می توان اندازه گرفت . ج) سیستم صحفه شیر دار این سیستم درصد گازها را در داخل بشکه ها ، جعبه ها و سایر ظروف بزرگ بسته بندی کنترل می کند . این سیستم حاوی شیر هوا یی می باشد که به یک صحفه مسطح چسبانده شده است .در این سیستم از صحفات متعددی می توان استفاده کرد که شامل ورقه ای نازک پلی استر فلز دار و یا کاغذ چند لایه می باشد . د) ورقه ضد بخار اب این ورقه که توسط صنایع روپلاست تولید شده است به (روپلین ) معروف است و در بسته بندی قطعات محصولات تازه مورد استفاده قار می گیرد . سطح ورقه پلی اتیلن (PE ) با نوعی رزین اصلاح شده است تا از تیره شدن لایه یسته بندی توسط بخار اب تولیدی جلوگیری شود . در پاکتهای پلی اتیلن معمولی که در بسته بندی برید های محصولات تازه خوراکی استفاده می گردد ، به علت تشکیل بار های الکتریکی ساکن روی سطح ورقه پلی اتیلن اشباع بخار اب براحتی اتفاق می افتد . مزایای این نوع ورقه های پلی اتلین عبارتند از : تنظیم ومناسب کردن سرعت تنفس محصولات داخل بسته ؛ پایین بودن درجه حرارت موردنیاز برای بستن پاکت ؛ مقاومت پاکت در مقابل پارگی ؛ شفا فیت عالی کیسه جهت نمایش مطلوب ماده غذا یی. ه‌) تجزیه کننده ماده غذایی این تجزیه کننده که توسط کمپانی سرو مکس تولید شده است ، می تواند مقادیر اکﺳﻴﮋ ن و دی اکسید کربن را در بسته های قابل ارتجاع ومحکم مواد غذای و به صورت همزمان اندازه گیری نماید . برای استفاده در بسته بندی در جو کنترل شده و اصلاح شده طراحی شده است . این دستگاه قادر است نمونه های به کوچکی 8 میلی لیتر حجم را نیز اندازه گیری کند . و‌) ورقه های تاب دار پلی الفین این ورقه که توسط شرکت کریوویک معرفی شده است به نام 2001 _ BDF معروف می باشد و نسبت به نفوذ اکﺳﻴﮋن و مواد معطر ه عایق است . از این ورقه برای بسته بندی تعداد زیادی از مواد غذا یی معطره استفاده می شود . پیچیدن مواد غذا یی با ورقه های معمولی باعث نفوذ بو های موادغذا یی مجاور به یکد یگر و تولید بوی مخلوط خاص می گردد ، در حالی که با استفاده از این ورقه ها ضمن حفظ تازگی محصول از تداخل بو های مختلف و نفوذ انها به خارج ماده غذ ایی نیز جلوگیری می شود . ز) دستگاه اندازه گیری گاز کربنیک این دستگاه که به ان انا گاز ( سی دی 95 ) معروف است برای اندازه گیری گازه ادر بسته بندی جو کنترل شده مناسب می باشد . انا گاز دارای دو طول موج مادون قرمز بوده و قادر است گاز کربنیک و همچنین اکﺳﻴﮋن ، درجه حرارت و رطوبت را اندازه گیری کند . این دستگاه به صورت دﻴﮋیتال تنظیم می شود و توسط میکروپروسسور کنترل می گردد و در نه مدل ساخته شده است که می تواند میزان گاز را از یک قسمت در میلیون تا 100 % گاز موجود معین می کند و تا 800 اندازه گیری نمونه را در حافظه خود نگه می دارد . ح) سیتم های بسته بندی سه گاز این سیستم ها که به (( فلیور فرش )) معروفند با استفاده از سه روش می توانند ترکیبات گاز موجود در داخل بسته بندی را برای افزایش زمان نگهداری فراورد ه های غذا یی تغییر دهند . این سیتم طوری طراحی شده است که با استفاده از اکﺳﻴﮋن ونیترو ﮋن یا گاز کربنیک یا مخلوط سه گاز قادر است هر محصول معینی را بسته بندی نماید و نیازهای اختصاصی ان ماده غذا یی را براورده نماید . زمان نگهداری مواد غذا یی را می توان با جلوگیری از رشد باکتری ها وکپک ها ؛ کاهش تبخیر و پلاسیدگی ؛ کنترل کردن واکنش های بیو شیمیایی و انزیمی جهت کاهش سرعت فساد و رسیدن و حفاظت از طعم ،رنگ و بافت طبیعی انها افزایش داد . سیتم بسته بندی (( فیلور فرش )) توسط کمپانی لیکو ئید کربن ساخته ومعرفی شده است . مواد مورد استفاده در بسته بندی موتد بسته بندی شده طوری طراحی شده اند که با سرعت های نفوذ پذیری معینی و همخوانی با سرعت تنفس سبزیهای بستهبندی شده می توانند ورود اکﺳﻴﮋن را به داخل بسته بند ی کنترل کنند و اجازه دهند تا دی اکسید کربن خارج شود .مواد بسته بندی همچنین دارای استحکامی هستند که به راحتی ضربات مکانیکی مرحله توزیع مواد غذا یی را تحمل نمایند . کمپانی کریو واک کیسه ویا ورقه های بسته بندی مناسب محصولات مختلف ساخته و عرضه نموده است که عبارتند از : 900 _ B برای سیب زمینی پوست کنده ؛ EZ 961 برای کاهوی فرایند شده ؛ 941 _ PD برای بروکلی و گل کلم ؛ 900 _ PD برای بریده سبزی ها ؛ 960 _ PD و RD برای استفاده محصولات تازه . مواد ذیل در حد وسیعی برای بسته بندی مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند : _ کاغذ ومحصولات کاغذی پوششدار _ محصولات سلولزی _ سلوفان فلزات _ ورقه حلبی ، الومینیوم ، فولاد زنگ نزن ، مفرغ _ انواع سرامیک _ شیشه _ لاستیک _ پلاستیک _ ترکیبات دیگر مانند چوب ، پارچه وغیره اغلب مواد فوق سال هاست که استفاده می شوند ودر این مدت مشکل عمده در بسته بندی مواد غذا یی بوجود نیاوردند . روش قدیمی حمل چای در صندو ق های چوبی دیگر مورد استفاده نیست و در مقابل استفاده از سرامیک لعابدار نسبت به ظروف فلزی مانند سرب و کادمیوم باعث کاهش الودگی می گردد . از طرف دیگر پلاستیک ها که امتیازات زیادی به عنوان مواد جدید بسته بندی دارند مواد غذا یی را در تماس با گستره وسیعی از مواد مختلف شیمیایی قرار دهند که قبلا تجربه نشده بودند . این مسله از این جهت بیشتر مورد توجه قرار گرفته است که مواذ بسته بندی به مدت زیادی در مجاورت مواد غذایی قرار می گیرند .   نگاهی به وضعیت توزیع مواد و امکانات بسته بندی در ایران مي‌توانيم‌ دلخوش‌ باشيم‌ كه‌ امروز‌ بسته‌بندي‌ براي‌ عامه‌ مردم‌ تعريف‌ شده‌ است.‌ صنايع‌ توليدي‌ نيز‌ به‌ قدركافي‌ بر‌ اهميت‌ بسته‌بندي‌ واقفند‌ و‌ نمونه‌ها‌ و‌ برترين‌هاي‌ بسته‌بندي‌ را‌ در‌ حوزه‌ فعاليت‌ خود‌ مي‌شناسند.‌‌ بررسي‌هاي‌ تخصصي‌ از‌ وضعيتي‌ كه‌ پيش‌ از‌ اين‌ در‌ بسته‌بندي‌ داشته‌ايم‌ و‌ روندي‌ كه‌ طي‌ كرده‌ايم‌ و‌ مقصدي‌ كه‌ قصد‌ داريم‌ به‌ آن‌ برسيم،‌ نشان‌ مي‌دهد‌ كه‌ از‌ پيشرفت‌ و‌ تكنولوژي‌ بسته‌بندي‌ در‌ جهان‌ فاصله‌ چنداني‌ نداريم‌ و‌ از‌ نظر‌ تعامل‌ با‌ كشورهاي‌ پيشرفته‌ در‌ عرصه‌ بسته‌بندي‌ نيز‌ از‌ جايگاه‌ مناسبي‌ برخورداريم. درباره بسته‌بندي در ايران -2 نگاه اول به طور كلي در ايران به بسته(Package)‌‌ بيشتر از بسته‌بندي (Packing)‌‌ توجه شده است. اين به دليل آن است كه در ايران هنوز شناخت از بسته‌بندي به ظاهر آن محدود است و بيشتر توليدكنندگان در پي رسيدن به يك بسته خوب و رقابتي هستند تا بسته‌بندي خوب و رقابتي. در چنين فضايي زنجيره تامين و عمليات لجستيك كمتر مورد توجه قرار مي‌گيرد و ضايعات محصولات توليدي همچنان بالا است. اين موضوع باعث مي‌شود هزينه بسته‌بندي بيشتر از حد انتظار باشد. زيرا تنها رقابت در محيط خرده‌فروشي باعث توجه به بسته‌بندي بوده، نه اتخاذ رويكردي اقتصادي و بهينه در عمليات توليد. بنابر اين ما در ايـران نـيازمند تقويت مفاهيم مديريت بسته‌بندي هستيم. بالابردن كيفيت بسته‌هاي مورد استفاده در حمل و نقل و توجه به اصول ارگونومي در آنها، توجه و مطالعه در روشهاي بهينه براي جمع و مهار كردن بسته‌ها (Packing)‌‌ و بكارگيري لوازم مناسب براي اين عمليات، شناخت و بكارگيري لوازم و امكانات آزمايشگاهي براي آزمون بسته‌ها و بسته‌بندي آنها. اينها بخشي از مواردي است كه باعث مي‌شود بسته‌بندي نقش مفيدي در اقتصاد توليد و مصرف داشته باشد و مردم به مفهوم بسته‌بندي و دست‌اندركاران آن علاقه نشان دهند. يك بسته زيبا اگر نشانه‌اي از بهره‌وري منابع ملي و حفظ حقوق مصرف‌كننده نداشته باشد تنها يك سرگرمي‌ يا حتي يك فريب است. نگاه دوم از منظري ديگر به بسته‌بندي در ايران نگاه مي‌كنيم. روند رشد بسته‌هاي اوليه در ايران خوب و قابل توجه است. ما در صنعت چند لايه‌هاي انعطاف‌پذير توسعه قابل قبولي داشته‌ايم. پوشش‌هاي اوليه كالاها كه نقش مهمي در بالابردن طول عمر فروشگاهي (shelf lite)‌‌ دارند و به سلامتي مصرف‌كنندگان از يك سو و سودآوري توليدكنندگان از سوي ديگر كمك مي‌كنند به خوبي شناخته و پذيرفته شده‌اند. امروز چندلايه‌هاي انعطاف‌پذير تا يازده لايه در ايران توليد و مورد استفاده قرار گرفته اند. اما در بخش ظروف اين پيشرفت چنان كه بايد صورت نگرفته و هنوز نيازمند دو عامل مهم يعني فن‌آوري بالا و دانش توليد هستيم. در همين وضعيت اگر منحني بگيريم ظروف شيشه‌اي بسته‌بندي در پايين‌ترين و ظروف پلاستيكي در بالاترين مكان قرار دارند. اما بسته‌بندي ثانويه و يا بسته‌هاي اوليه‌اي كه نقش بسته ثانويه را هم بازي مي‌كنند نتواسته‌اند آن طور كه بايد با استانداردهاي روز هماهنگ شوند. با آن كه توجه به ظاهر بسته‌بندي اولويت ذهني بسياري از توليدكنندگان ايراني است در اجراي اين بخش به قدر كافي حرفه‌اي عمل نمي‌كنند. جعبه‌هاي مقوايي ضعيف، گرافيك‌ها و به دنبال آن بهاي نه چندان جا افتاده و حرفه‌اي نوعي تناقض در هدف و عملكرد ايجاد كرده است. بسته‌بندي توزيع همان طور كه گفته شد كمترين ميزان توجه را به خود اختصاص داده است. براي مثال ورق كروگيت هفت‌لايه كه براي بسته‌بندي اغلب كالاهاي صنعتي و بسياري از كالاهاي كشاورزي صادراتي در دنيا مورد استفاده قرار مي‌گيرد در ايران و با وجود فعاليت نزديك به دويست‌ ورق‌ساز، محصولي ناياب است. همچنين مشكل عدم تنوع لازم در ظروف پلاستيكي بزرگ مانند باكس‌پالتها و بالكها نيز وجود دارد. با اين حال تنها در يك سال آينده هشتاد‌ استاندارد ملي بسته‌بندي در دستور كار موسسه استاندارد قرار دارد در حالي كه طي سه سال گذشته كه در مجموع حدود بيست استاندارد ملي بسته‌بندي تصويب شده است. نگاه سوم يك سوم شمالي ايران بيشترين سرمايه‌گذاري در صنعت بسته‌بندي را دارد. دوسوم باقيمانده را اگر به دو نيمه شرقي و غربي تقسيم كنيم نيمه غربي سهم بيشتري از نيمه شرقي در جذب سرمايه‌هاي بسته‌بندي دارد. اما در يك جمع بندي مي‌توان گفت ايران كشوري چهار فصل است پروفسور رشينگر فيليوس گياه‌شناس برجسته جهان، كتابي دارد كه يكصـد و هفتـاد و پنج‌ بار! تجديد چاپ شده و نام آن <گلهاي سرزمينهاي كوهستاني ايران> است. جالب است بدانيد كه ايشان در كتاب خود تعداد گونه‌هاي گياهي ايران را تا ده هزار گونه خوانده و اين در حالي است كه در كل اروپا يازده هزار و پانصد گونه گياهي موجود است. از آن جا كه كشاورزي منشاء توليد بسياري از مواد خوراكي و غيرخوراكي است، اين تنوع گياهي شگرف ما را متوجه فرصتهاي ويژه در سرمايه‌گذاري مي‌كند. در صورت مديريت صحيح در خصوص اين منابع، به طور معمول صنعت بسته‌بندي نقش موثري در قيمتي كردن كالا خواهد داشت. تنوع آب و هوا و اقليم خاص ايران اين كشور را به منطقه‌اي مناسب براي دستيابي به بسياري از پديده‌هاي عالم كرده و در ايرانيان توانايي رسيدن به بسياري از چيزهايي را كه اراده كنند به وجود آورده است. ايران با وجود مشكلات خاص و هميشگي خود همواره بستري مناسب براي هر گونه سرمايه‌گذاري و يا سرمايه‌گذاري در هر كاري بوده و هسـت. ايـرانيان به طور عمومي‌مردمي‌خوش‌نشين، هوشمند در سرمايه گذاري، مشكل پسند و آرمانگرا وتا حدي ايده‌آليست هستند كه ايـن خصيصـه آخـر بـاعـث تـوجـه و علاقـه هميشگـي ايشـان به فن‌آوري‌هاي برتر بوده و هست. اگر مشكل ارزش پايين ريال ايران در برابر يورو يا دلار نباشد ايرانيان همه شركت‌هاي بزرگ دنيا را خواهند خريد چه رسد به محصولات آنها. تاالبفبلب اماشین های بسته بندی ·      دستگاههای بسته بندی بندی     پركن دو نازله سيلندر پيستوني تمام اتوماتيك C2000 پركن دو نازله سيلندر پيستوني نيمه اتومانيك CN2000 پركن 4 نازله سيلندر پيستوني تمام اتوماتيك C4000  پركن 6 نازله سيلندر پيستوني تمام اتوماتيك  C6000 پركن 4 نازله سيلندر پيستوني تقويت شده CP4000 پركن 6 نازله سيلندر پيستوني تقويت شده CP6000 پركن 6 نازله پمپي P6000 پركن تك نازله پمپي PN1000 پركن 6 نازله ثقلي CW6000 پركن دو نازله  نيمه اتوماتيك ثقلي CNW2000  پركن 6 نازله سفيد كننده و مواد اسيدي BW6000 پركن دو نازله سفيد كننده نيمه اتوماتيك BNW2000 پركن دو نازله مواد غليظ تمام اتوماتيك TI2000 پركن مواد غليظ نيمه اتوماتيك TUN پركن 4 نازله ثقلي گالن CA4 پركن 6 نازله ثقلي گالن CA6 پركن خلاء 6 نازله V6000 پركن خلاء نيمه اتوماتيك دو نازله VN2000 بشكه پركن دو نازله CB2 پركن 12 نازله پیمانه ای ثقلی DOS1200 پركن دربند يكپارچه دو نازله تك هد MO2 پركن دربند يكپارچه 18  نازله 6 هد FC4500 پودر پركن قوطي تمام اتوماتيك AUGA پودر پركن قوطي نيمه اتوماتيك AUGN پركن گرانول در قوطي تمام اتوماتيك CUPA پركن گرانول در قوطي نيمه اتوماتيك CUPN تيوپ پركن آلومينيومي TUA تيوپ پركن پلاستيكي TUP كيسه پركن BF100 كيسه پركن با سيستم توزين معلقBFF قرص پركن و قرص شمار TABF بسته بندي عمودي پودر FFSA بسته بندي عمودي گرانول  FFSC  دربند پيچي تمام اتوماتيك CAPR دربند پيچي نيمه اتوماتيك CAPP دربند پيلفرپروف نيمه اتوماتيك CAPS دربند پيلفرپروف تمام اتوماتيك  CASS سيل القايي تمام اتوماتيك IS2000  سيل القايي 500W نيه اتوماتيك ISN500  سيل القايي 1000W نيمه اتوماتيك ISN1000 آلومينيوم فويل سيل تمام اتوماتيك AFS آلومينيوم فويل سيل نيمه اتوماتيك  AFN آلومينيوم فويل سيل گالن AFGA آلومينيوم فويل سيل پرتابل CSP آلومينيوم فويل سيل ظروف بزرگ CSL پركن سيل كن ليوان CSA بطري شوي 6 نازله تمام اتوماتيك RIN بطري شوي 18 نازله تمام اتوماتيك RIN18 بطري شوي نيمه اتوماتيك BW1500 شستشوي گالن نيمه اتوماتيك GW1500 ميزگردان RT100 دپازيتور شكلات MOUL10000 ماشين بستي يخي 20 نازله IFS10000 ماشين بستني يخي 8 نازله IFS4000 ماشين گازو پد GDISP  شرينك پك تمام اتوماتيك SHR615 شرينك پك نيمه اتوماتيك SHN600 تونل شرينك ليبلSHB تونل شرينك دهانهNB برچسب زن دوار FR2500 طلا كوب حرارتي RHS   كد زن و تاريخزن جوهر افشان مدلCIJ  تاريخزن حرارتي  سيستم اتوماتيک بسته بندي اسپري AAF_ 8120 سيستم بسته بندی نيمه اتوماتيک اسپریAF_8004   آلومينيوم فويل سيل تمام اتوماتيک دهانه ظروف پلاستيکي PET-PVC-PC-PP-PE : AFS    آلومينيوم فويل سيل تمام اتوماتيک مخصوص سيل دهانه ظروف پلاستيکيPET-PVC-PC-PP-PE با استفاده از رول آلومينيوم لمينت با پلي اتيلن و يا پلي استايرن ضخامت فويل مورد نياز بسته به جنس و فرم دهانه ظرف بين 50 تا 120 ميکرون است و توليدات داخلي استفاده مي شود . ماشين داري 3 متر کانواير مي باشد بسته به نوع ظرف از اسپراکت و يا  GATING پنوماتيک براي نگه داشتن ظرف زير سنبه و ماتريس استفاده مي کند . 1700 x 700 x 3000 ابعاد MM 380KG وزن 500LIT/HR مصرف هواي فشرده 200W توان المنت حرارتي 1HP موتور اصلي 1300-2000 CONTAINER/HR سرعت تقريبي AFS مدل AFN آلومينيوم فويل سيل نيمه اتوماتيك -          آلممینیوم فویل سیل نیمه اتوماتیک - AFN    مانند ماشين AFS با اين تفاوت که عمل قرار دادن ظرف در قرار مخصوص بوسيله اپراتور انجام مي شود عمل جلوبري فويل در هر سه نوع ماشين بوسيله يک جک پنوماتيک و کلاچ يک طرفه انجام مي شود و ميزان پيشروي براحتي قابل تنظيم است . 1800 x 800 x 1200 ابعاد MM 250KG وزن 250LIT/HR مصرف هواي فشرده 300W توان المنت حرارتي 800 CONT./HR سرعت تقريبي AFN مدل   بسته بندي در پاکت و ساشه - FFSA,FFSC بسته بندي در پاکت و ساشه - FFSA,FFSC     بطری شوی 6 نازله تمام اتوماتیک –RIN6   براي شستشوئي جار و بطري از جنس پلاستيك يا شيشه اي . اپراتور ظروف را در ابتداي كانواير قرار مي دهد و ماشين پس از متوقف كردن ظروف 6 عدد ظرف را گرفته و با دوران 180 درجه از روي كانواير حركت ميدهد و روي نازلهاي پاشش قرار ميدهد . ظروف با فشار آب داخل يك مخزن استنلس استيل كه توسط يك پمپ سانتريفوژ استنلس استيل تامين ميشود شستشو شده و مجدداً به روي كانواير بر ميگردند. در مسير سيركولاسيون آب از فيلتر PP براي فيلتراسيون ذرات جامد استفاده ميشود . آب داخل وان پس از يك يا دو شيفت كار تخليه و مجدداً وان با آب پر ميشود. بصورت سفارشي امكان اضافه نمودن المنت حرارتي روي وان براي گرم كردن آب نيز ميباشد.     مدل ظرفیت در ساعت توان موتور كانواير توان الكتروموتور پمپ سير كولاسيون مصرف هواي فشرده ابعاد ماشين mm وزن KG ابعاد بطری RIN6 2500 0.5hp 1 hp 80 lit/min 2000×800×2000 300 5-2000 CC   بطری شوی تمام اتوماتیک 18فک –RIN18 داراي 18 فك بطري گير با قابليت شستشوي يك مرحله ای يا دو مرحله اي (مواد ضد عفوني كننده) و بخار يا هوا ، مجهز به اينورتور براي تغيير ظرفيت . قابل استفاده براي PET از 250cc الي 1500cc و بطري شيشه اي تا 600cc .         مدل سرعت در ساعت برق مصرفي آب مصرفي Lit/hr حجم ظرف cc ابعاد ماشين mm وزن KG RIN18 1000 – 6000 3PH – 3 KW 300 250 – 1500 2500x1400x50 1400   پر کن پمپی تک نازله –PN1000پمپی تک نازله PN1000     ·        ماشين داراي پمپ دنده اي و الكتروموتور ميباشد كه با كنترل PLC قادر است حجم معيني از مايع  را در واحد زمان داخل ظرف تزريق كند . دقت ماشين 5 + درصد حجم ظرف است . ماشين همچنين توانايي مكش مواد داخل شلنگ متصل به نازل را بلافاصله پس از تزريق براي جلوگيري از چكه روي ظرف را نيز دارا ميباشد . مشخصات فني : سايز اتصال پمپ : اينچ1 دبي تزريق : 30LIT/MIN توان موتور : 1kw             پرکن ثقلی 6 نازله تمام اتوماتيک مخصوص مايعات رقيق - CW6000   پرکن ثقلی 6 نازله تمام اتوماتيک مخصوص مايعات رقيق مانند شير ، دوغ ، آب معدني و مايعات شيميايی و غیره . ماشين قابليت پر کردن بطري هاي 250 تا 2000 سي سي را تا زير رزوه درب آن دارد. نازل ها هنگام پر کردن داخل ظرف قرار مي گيرند و صرف نظر از حجم ظرف ، مايع را تا سطح قابل تنظيمي داخل آن پر مي کند. ماشين داراي سيستم پرکني از پاببن به بالا و سرعت متغيير الکترونيکي مي باشد . در صورت سفارش کانال ضد چکه مخصوص با پمپ برگشت به مخزن اصلي روي آن نصب مي گردد . کانواير 3 متري و بالانس تانک 150 ليتري از جمله تجهيزات استاندارد هر ماشين است . 2250 x 1100 x 3000    ابعاد MM 750LIT/HR    مصرف هوا 0.5 HP الکتروموتور کانواير 1500 CONT./HR  ظرفيت تقريبي CW5000       مدل     پرکن دو نازله سفید کننده نیمه اتوماتیک BNW2000   پركن دونازله نيمه اتوماتيك مخصوص مواد اسيدي و يا مايع سفيد كننده . كليه قطعات در تماس با مواد و روكش ماشين كلا ً از پلي اتيلن ميباشد . ماشين داراي كلكتور 150 ليتري با شناور است و اپراتور پس از قرار دادن ظرفها در قرار مخصوص و فشردن پدال قادر است كه ظرفها را از 200 cc الي 4  ليتر با حجم كاملا يكسان پركند . حجم کلکتور وزن ابعاد برق مصرفي سرعت تقريبي مدل 150lit 200kg 2000*600*600 220V 2A 1000ظرف يک ليتري در ساعت BNW2000           پرکن دو نازله نیمه اتوماتیک ثقلی CNW2000   ماشين پركن دو نازله نيمه اتوماتيك از نوع ثقلي  از جنس استنلس استيل با حجم حداكثر10000 سانتي متر مكعب و حداقل 250 سانتي متر مكعب (قابل تنظيم ) براي پر كردن مــــايعات . ظرف با دست در جاي مخصوص قرار گرفته وماشين با فشردن يك پدال عمل تزريق را انجام ميدهد .  سرعت ماشین 1000 ظرف در ساعت مي باشد . در مورد مواد اسیدی و یا سفید کننده کلیه قسمتهای در تماس با مواد و روکش ماشین از جنس استنلس استیل میباشد(مدل BNW2000)       پرکن دو نازله نیمه اتوماتیک سیلندر و پیستونی –CN2000 دو نازله نيمه اتوماتيک سيلندر و پيستوني - CN2000     پرکن دو نازله نيمه اتوماتيک سيلندر و پيستوني با قابليت پر کردن 5 تا 2000CC در انواع ظروف ، ظرف گذاري با دست انجام مي شود و تزريق هم به صورت فرمات با پدال و هم اتوماتيک انجام پذير است . ماشين داراي کلکتور 120 ليتري استنلس استيل نيز است .      1600 x 1000 x 700 ابعاد MM 5CC TO 2000CC محدوده تزريق 0.5HP توان موتور 800CONT./HR سرعت CN2000 مدل   پرکن روتاری 18 نازله –FC4500روتاری 18 نازله - FC4500      ماشين مناسب پركردن و دربندي تمام اتوماتيك انواع مايعات رقيق مانند آب ، دوغ ، شير ، آب ميوه ، سركه ، عرقيات ، آبليمو در صنايع غذايي و انواع سموم مايع و ساير مايعات در صنايع شيميايي ميباشد . ظرف مي تواند PET ، شيشه اي و يا از ساير مواد پلاستيكي از حجم 200cc الي 2000cc باشد . ماشين داراي 18 نازل پركن و 6 هد دربند است كه هد مي تواند براي درب پيچي پلاستيكي و يا PILFERPROOF باشد . كلية قسمتهاي در تماس با مواد از جنس استنلس استيل و كلية سطوح ماشين با ورق استنلس استيل روكش شده است . اسكلت ماشين با رنگ اپوكسي روكش شده و ماشين منطبق با بالاترين استانداردهاي صنايع غذايي و دارويي است . كلية نازلها براحتي از مخزن روتاري مواد جدا شده و قابل شستشو است . همچنين مخزن مواد داراي قابليت CIP و شستشو بودن و داراي كنترل سطح اتوماتيك با قابليت فرمان به پمپ انتقال از مخازن اصلي است . كلية قطعات سيستم محرك و انتقال حركت از بهترين فولادهاي آلياژي و ساير قطعات برقي و مكانيكي از بهنرين انواع اروپايي مي باشند. كليه قسمتهاي ماشين كلاَ مكانيكي و از هواي فشرده استفاده نشده است . ظرفها پس از قرار گرفتن روي كانواير از طريق مارپيچ تغذيه كننده به Star wheel ورودي پركن منتقل و سپس با قرار گرفتن روي كفه هاي دوار و بالا برنده با فشردن نازل مسير عبور مواد را باز ميكند و همزمان با تخليه هواي داخل ظرف مايع به داخل آن سرازير ميشود . عمل پركردن بدون تماس مايع با هوا و در فضاي بسته انجام ميشود و بلافاصله پس از آن دربندي انجام ميشود . ظرفهاي پرشده سپس از طريق يك Star wheel مجزا به قسمت دربند منتقل شده و دربها كه پس از انتقال توسط سورتر و شوت با ظرف درگير شده است ، بوسيلة هدهاي مغناطيسي با طرح جديد روي ظرف بسته ميشود و مجددا بوسيلة Star wheel انتهايي روي كانواير خروجي منتقل ميشوند. سرعت ماشين بوسيلة اينورتور قابل تغيير و براي PET يك و نيم ليتري 4500 ظرف در ساعت است .   مدل سرعت در ساعت قطر ظرف mm ارتفاع ظرف mm حجم ظرف cc وزن KG برق صنعتی ابعاد mm FC4500 2000-4500 40-100 150-350 200-2000 2900 10 A 4 KW 30000×2500×20000   (هد دربند)                    (نازل پرکن)   پرکن سیلندر و پیستونی –CP.C6000..C4000..C2000..CP6000,4000سيلندر و پيستوني 2 تا 6 نازله تمام اتوماتيک - C2000, C4000, C6000 , CP 4000 , Cپرکن سيلندر و پيستوني 2 تا 6 نازله تمام اتوماتيک - C2000, C4000, C6000 , CP 4000 , 000     پرکن سيلندر و پيستوني در انواع 2و 4 و 6 نازله کاملاً اتوماتيک ، مناسب براي انواع مايعات دارويي ، خوراکي ، شامپو و مايع ظرفشويي تا غلظت 10000CP - سيلندر و پيستوني در اندازه هاي 100CC و 300CC و 600CC  و 1000CC قابل سفارش است . حجم تزريق  بسته به اندازه سيلندر و پيستون قابل تنظيم مي باشد . ماشين داراي سيستم پرکني از پايين به بالا براي جلوگيري کف و گلوگير ظرف بوده و تمام قسمتهاي در تماس با مواد و روکش و همچنين کليه قسمتهاي در تماس با مواد از استنلس استيل مي باشند . ماشين داراي سه متر کانواير با زنجير پلي آميد استنلس استيل محرک مستقل و همچنين بالانس تانک 120 ليتري مي باشد .تیپ CP این ماشینها نوع تقویت شده ار نظر موتور گیربکس ،شفتها ،شاسی و لنگ میباشند که عمدتابرای مایع ظرفشویی و یا شامپو با حجم بالا و ظروف دهانه تنگ بکار می روند. ابعاد MM 3000 ×850 ×1600 3000 ×1150 ×1600 3000 مصرف هوا 400 LIT/HR 400 LIT/HR 400 LIT/HR الکتروموتور کانواير 0.5HP 0.5HP 0.5HP الکترو موتور اصلي 0.75HP 1HP 1.5HP ظرفيت تقريبي 1000 CONT/HR 2000 CONT/HR 3000 CONT/HR مدل C2000 C4000 C6000   پرکن گالنهای 2-60 لیتری 4و 6 نازله تمام اتوماتیک با سیستم ثقلی –CA6—CA4-کگالنهاي 2 تا 60 ليتري ، 4 و 6 نازله تمام اتوماتيک با سيستم ثقلي - CA6-CA4     پرکن گالنهاي 2 تا 60 ليتري ، 4 و 6 نازله کاملاً اتوماتيک با سيستم ثقلي . ماشين قادر است مايعات از غلظت آب تا مايع ظرفشويي يا کنستانتره را داخل گالن و تازير رزوه درب آن پر کند . ماشين با سنسور سطح کار مي کند و سرعت آن نيز بطور الکترونيکي پيوسته قابل تغيير است . ماشين داراي 3 يا 4 متر کانواير بسته به حجم گالن مي باشد و همچنين در مورد گالن هاي 4 ليتري از زنجير پلاستيکي به عرض 80 و گالن هاي بزرگتر از BELT CONVEYOR با عرض هاي بيشتر استفاده مي شود. ماشين  داراي کلکتور 150 تا 200 ليتري با کنترل   سطح    الکترونيک مي باشد . کليه قسمتهاي در تماس با مواد از جنس استنلس استيل مي باشد .      1900 x 700 x 3000 1900 x 700 x 3000 ابعاد MM 1100 LIT/HR 1000 LIT/HR مصرف هوا 0.75 HP 0.75 HP الکتروموتور کانواير 4 TONS/HR 3TONS/HR ظرفيت تقريبي CA6 CA4 مدل     پرکن پرکن       مربا ، سس مايونز ، کچاپ ، عسل ،چسب ،گریس و سایر مواد غليظ  تا غلظت 50000سانتی پویز تمام اتوماتیک TI2000پویز. تمام اتوماتيک - TI2000     پرکن مربا ، سس مايونز ، کچاپ ، عسل ،چسب ،گریس و سایر مواد غليظ و خمیری تا غلظت 10000CP در جار شيشه اي ،پلاستیکی و یا فلزی  تمام اتوماتيک ، دو نازله همراه با  قيف 100 ليتري و همزن مخصوص.تمام استنلس استيل  سيلندر و پيستوني در اندازه هاي 300 سي سي و 600 سي سي و 1000 سي سي (قابل تنظيم ). اين ماشين بصورت تک نازله ، نيمه اتوماتيک و در صورت سفارش با قيف دو جداره ، المنت حرارتي و پمپ سيرکولاسيون نيز قابل ساخت است . 1800 x 1000 x 3000 ابعاد MM 600LIT/HR مصرف هوا 0.5 HP الکتروموتور کانواير 0.75 HP الکتروموتور همزن 1.5 HP الکترو موتور اصلي 1500 CONT./HR ظرفيت تقريبي TI2000 مدل   پرک  پرکن مواد غليظ  در جار يا تيوب -، TUN ن مواد غليظ در جار يا تيوب - TUN      پرکن مواد غليظ نیمه اتوماتیک در جار يا تيوب . در صورت نياز داراي  قيف  دوجداره و همزن داخل قیف نیز مي باشد .اپراتور ظرف را زیر نازل نگه می دارد و با زدن پدال عمل تزریق انجام میشود.حجم تزریق بطور پیوسته با چرخاندن یک فلکه قابل تنظیم است.       800 CONT/HR ظرفيت TUN مدل   پرکن ودر بند ظروف کوچک از 2CC تا 250CC –MO2و دربند ظروف کوچک از 2سی سی تا 250 سی سی - MO2     ماشين MONOBLOCK پرکن و دربند تمام اتوماتیک برای قطره و شيششه هاي دارويي از 2cc  تا حجم 250cc ,لاک ,ریمل , عطر و ادکلن و لوسیون  تمام اتوماتيک شامل پرکن دونازله با سيستم BOTTOM UP و دربند تمام اتوماتیک  با کاسه و شوت  و يک متر کانواير خروجي از آن براي سهولت در اتصال به ساير خطوط است .   2000 x 2500 x 2500 ابعاد MM 2HP الکتروموتور اصلي 1500 CONT.HR     سرعت 2-250CC ظرفيت حجمي MO2 مدل       پرکن پرکن و  فويل سل تمام اتوماتيک براي ليوان و ظروف یکبار مصرف -ccccCSA و سيل تمام اتوماتيک ليوان و ظروف يکبار مصرف CSA     پرکن و  فويل سل تمام اتوماتيک براي ليوان ويا هر نوع ظرف پلاستيکي با دهانه مستطیلی یا دايروي تا قطر 200ميلي متر با استفاده از فیلم شفاف پلاستیکی یا رول آلومينيم  (گرده بري ، گرم کردن و چسباندن فويل همزمان بوسيله ماشين انجام مي شود) عمل قرار دادن ليوان از خشاب در ميز دوار بوسيله ماشین انجام مي شود و ليوان پس از سيل شدن بوسيله بيرون انداز بالا مي آيد و مجدداً بوسيله ماشین  جمع آوری مي شود. ماشين با پرکن مواد رقیق مانند آب و آب میوه و یا مواد غلیظ و یا مواد خمیری قابل تحویل است.       1400 x 900 x 1800 ابعادMM 100 ليتر در ساعت مصرف هوا 380 ولت 6 آمپر برق مصرفی 1100 ظرف در ساعت ظرفيت تقريبي CSA مدل  


برچسب‌ها: بسته بندی

تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 14:24 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |


نعناع فلفلی

Mentha piperita

Peppermint

Lamiaceae

 

معرفی و گیاهشناسی
نعناع فلفلی یکی از پرمصرف ترین گیاهان دارویی است که مقدار مصرف سالانه ی اسانس آن در جهان به حدود 7000 تن می رسد. گیاهی است علفی و چند ساله، دارای ساقه های خزنده (استولون) و ساقه های زیر زمینی (ریزوم)، ساقه اش چهارگوش به رنگ قرمز مایل به بنفش که برگ های بیضوی شکلی به صورت متقابل روی آن قرار می گیرند. گل های آن به رنگ بنفش هستند و میوه اش کپسولی به رنگ قرمز است که دارای بذوری بدون قوه ی رویشی می باشد. نعناع فلفلی یک گیاه دورگ (هیبرید) است که بطور خود به خودی در طبیعت بوجود آمده و والدین آن را
M.spicata , M.aquatica ذکر کرده اند. طعم تند برگ های آن سبب معروفیت این گیاه به نام نعناع فلفلی شده است.

مشخصات کامل گیاهشناسی

نیاز های اکولوژیکی و پراکنش
برخی از محققین منشا آن را آسیا و برخی دیگر، منشا آن را انگلستان می دانند. این گیاه بومی کشورمان نیست ولی بطور وسیع در اکثر استان ها کشت می شود. نعناع فلفلی را در اکثر مکان ها می توان کاشت ولی در شرایط روز بلند و رطوبت بالا و دمای 18 تا 20 درجه دارای بهترین عملکرد کمی و کیفی است. به دلیل داشتن ریشه های سطحی بایستی در فواصل کوتاه و به مقدار نسبتا زیاد آبیاری شود و خاک های لوم شنی با مقدار هوموس بالا و اسیدیته 5 تا 8 را می پسندد.

برگ ها و گل ها

کاشت، داشت و برداشت
نعناع فلفلی گیاهی چندساله است و به همین دلیل آماده سازی اولیه خاک دارای اهمیت فوق العاده ای می باشد. در تابستان (برای کشت پائیزه) یا در پائیز(برای کشت بهاره) 20 تا 30 تن کود دامی کاملا پوسیده را به همراه 50 تا 90 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 60 تا 90 کیلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه می کنیم. عملیات شخم و تسطیح را اندکی قبل از کاشت انجام می دهیم. کشت پائیزه بر کشت بهاره ترجیح دارد چون در فصل پائیز خاک دارای رطوبت کافی است و گیاه در فصل بهار زودتر رشد اش را شروع می کند. روش های تکثیر نعناع فلفلی به ترتیب اهمیت عبارتند از:
تکثیر رویشی از طریق ریشه رست (استولون): استولون نوعی ساقه است  و دارای گره هایی است که از محل آنها ریشه تولید می شود. استولون های دارای حداقل 2 گره را که از گیاهان 2 تا 3 ساله جدا کرده ایم برای کشت استفاده می کنیم. فاصله ی کشت بین ردیف ها 50 سانتی متر است که فاصله ی دو بوته بر روی ردیف ها 20 تا30 سانتی متر می باشد.
 تکثیر رویشی از طریق پاجوش: در اواخر بهار (خرداد ماه) پاجوش های دارای 8 تا 10 سانتی متر ارتفاع را از بوته های 2 تا 3 ساله جدا می کنیم و در زمین موردنظر کشت می کنیم. برای هر زمین به 112 تا 134 هزار پاجوش نیاز داریم.
در مورد عملیات داشت توصیه می شود هر سال 90 تا 120 کیلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه شود که دو سوم آن را در فصل بهار قبل از رویش و یک سوم آن را پس از اولین برداشت سالانه به خاک اضافه می کنیم. افزودن سایر عناصر غذایی به آزمایشات خاک و وضع گیاه بستگی دارد. آبیاری منظم و تا حدودی هم مبارزه با علف های هرز توصیه می شود.
سرشاخه های گلدار و برگ ها مورد برداشت قرار می گیرند. روش و زمان برداشت به نوع مصرف اندام های جمع آوری شده بستگی دارد. برای استخراج اسانس برداشت را در زمان گل دهی و برای استفاده از پیکر رویشی برداشت را قبل از گل دهی انجام می دهیم. برداشت توسط دست یا ماشین به تعداد 2 تا 3 مرتبه در طول فصل رویش صورت می گیرد و گیاه را از فاصله ی 5 سانتی متری خاک قطع می کنیم. طبق توصیه ی محققین بهتر است تا قبل از خرداد ماه برداشت صورت نگیرد، چون تا این زمان اسانس نعناع دارای مقدار زیادی منتون است که سبب کاهش کیفیت اسانس می گردد. عملکرد سالانه ی محصول تازه 12 تا 20 تن در هکتار است که حاصل آن، 30 تا 60 کیلوگرم اسانس و 3 تن محصول خشک می باشد.

مزرعه ی نعناع

فرآوری
برگ ها و سرشاخه های گلدار دارای 1 تا 2 درصد اسانس، تانن، فلاونوئید، کولین و یک ماده تلخ هستند. اسانس نعناع فلفلی دارای بیش از 20 نوع ترکیب شیمیایی است که مهمترین آنها عبارتند از: منتول (40 تا 60 درصد)، منتوفوران، منتون، پیپریتون، پولگون، سینئول و ... .
منتون و پولگون بیشتر در برگ های جوان قرار دارند و اسانس گل ها منتول کمتری دارد. ساقه ها معمولا فاقد اسانس هستند و بررسی ها نشان داده است که نعناع های کشت شده در مناطق نسبتا سرد و مرطوب دارای اسانس بیشتری هستند. اسانس نعناع فلفلی توسط تقطیر با بخار آب استخراج می شود که به رنگ زرد روشن می باشد. اسانس نعناع فلفلی را در ظروف پی وی سی نمی توان نگهداری کرد چون این ظروف در مجاورت این اسانس به سرعت نرم می شوند و تغییر شکل می دهند.

دمکرده

خواص درمانی و کاربرد
نعناع فلفلی دارای خواصی مانند ضد اسپاسم، پیشگیری کننده از استفراغ، ضد نفخ و خنک کننده است. منتول موجود در اسانس اش یک ماده ی آنتی باکتریال قوی می باشد  و از اسانس نعناع فلفلی برای معطر کردن داروها و خمیر دندان ها و ... استفاده می شود. در اکثر شکلات های نعناعی و آدامس ها از اسانس این گونه ی نعناع استفاده می گردد.

احتیاطات مصرف: نعناع محرک غشاها مخاطی است و نباید بیش از یک هفته بدون وقفه به کودکان داده شود. هیچ شکلی از نعناع را نباید به نوزادان داد. در دوران شیردهی از مصرف خوراکی آن بایستی خودداری گردد زیرا سبب کاهش جریان شیر می شود.
تعدادی از داروهای حاصل شده از این گیاه که در داروخانه های کشور موجود می باشند عبارتند از: قرص آلتادین (ضد التهاب مخاط گلو و دهان)، دهانشویه ی پرسیکا، قطره سوپرفیت ـ پودر کارامین ـ قطره کارمینت ـ قرص جویدنی منتا و منتازین ( ضد نفخ و ضد اسپاسم دستگاه گوارش) و ...

 

نعناع فلفلي Mentha piperita

معرفي و گياهشناسي 
نعناع فلفلي يکي از پرمصرف ترين گياهان دارويي است که مقدار مصرف سالانه ي اسانس آن در جهان به حدود 7000 تن مي رسد. گياهي است علفي و چند ساله، داراي ساقه هاي خزنده (استولون) و ساقه هاي زير زميني (ريزوم)، ساقه اش چهارگوش به رنگ قرمز مايل به بنفش که برگ هاي بيضوي شکلي به صورت متقابل روي آن قرار مي گيرند. گل هاي آن به رنگ بنفش هستند و ميوه اش کپسولي به رنگ قرمز است که داراي بذوري بدون قوه ي رويشي مي باشد. نعناع فلفلي يک گياه دورگ (هيبريد) است که بطور خود به خودي در طبيعت بوجود آمده و والدين آن را
M.spicata , M.aquatica  ذکر کرده اند. طعم تند برگ هاي آن سبب معروفيت اين گياه به نام نعناع فلفلي شده است .


نياز هاي اکولوژيکي و پراکنش
برخي از محققين منشا آن را آسيا و برخي ديگر، منشا آن را انگلستان مي دانند. اين گياه بومي کشورمان نيست ولي بطور وسيع در اکثر استان ها کشت مي شود. نعناع فلفلي را در اکثر مکان ها مي توان کاشت ولي در شرايط روز بلند و رطوبت بالا و دماي 18 تا 20 درجه داراي بهترين عملکرد کمي و کيفي است. به دليل داشتن ريشه هاي سطحي بايستي در فواصل کوتاه و به مقدار نسبتا زياد آبياري شود و خاک هاي لوم شني با مقدار هوموس بالا و اسيديته 5 تا 8 را مي پسندد .

کاشت، داشت و برداشت 
نعناع فلفلي گياهي چندساله است و به همين دليل آماده سازي اوليه خاک داراي اهميت فوق العاده اي مي باشد. در تابستان (براي کشت پائيزه) يا در پائيز(براي کشت بهاره) 20 تا 30 تن کود دامي کاملا پوسيده را به همراه 50 تا 90 کيلوگرم در هکتار اکسيد فسفر و 60 تا 90 کيلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه مي کنيم. عمليات شخم و تسطيح را اندکي قبل از کاشت انجام مي دهيم. کشت پائيزه بر کشت بهاره ترجيح دارد چون در فصل پائيز خاک داراي رطوبت کافي است و گياه در فصل بهار زودتر رشد اش را شروع مي کند.


روش هاي تکثير نعناع فلفلي به ترتيب اهميت
تکثير رويشي از طريق ريشه رست (استولون) : استولون نوعي ساقه است  و داراي گره هايي است که از محل آنها ريشه توليد مي شود. استولون هاي داراي حداقل 2 گره را که از گياهان 2 تا 3 ساله جدا کرده ايم براي کشت استفاده مي کنيم. فاصله ي کشت بين رديف ها 50 سانتي متر است که فاصله ي دو بوته بر روي رديف ها 20 تا30 سانتي متر مي باشد.
 تکثير رويشي از طريق پاجوش :  در اواخر بهار (خرداد ماه) پاجوش هاي داراي 8 تا 10 سانتي متر ارتفاع را از بوته هاي 2 تا 3 ساله جدا مي کنيم و در زمين موردنظر کشت مي کنيم. براي هر زمين به 112 تا 134 هزار پاجوش نياز داريم . در مورد عمليات داشت توصيه مي شود هر سال 90 تا 120 کيلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه شود که دو سوم آن را در فصل بهار قبل از رويش و يک سوم آن را پس از اولين برداشت سالانه به خاک اضافه مي کنيم. افزودن ساير عناصر غذايي به آزمايشات خاک و وضع گياه بستگي دارد. آبياري منظم و تا حدودي هم مبارزه با علف هاي هرز توصيه مي شود . سرشاخه هاي گلدار و برگ ها مورد برداشت قرار مي گيرند. روش و زمان برداشت به نوع مصرف اندام هاي جمع آوري شده بستگي دارد. براي استخراج اسانس برداشت را در زمان گل دهي و براي استفاده از پيکر رويشي برداشت را قبل از گل دهي انجام مي دهيم. برداشت توسط دست يا ماشين به تعداد 2 تا 3 مرتبه در طول فصل رويش صورت مي گيرد و گياه را از فاصله ي 5 سانتي متري خاک قطع مي کنيم. طبق توصيه ي محققين بهتر است تا قبل از خرداد ماه برداشت صورت نگيرد، چون تا اين زمان اسانس نعناع داراي مقدار زيادي منتون است که سبب کاهش کيفيت اسانس مي گردد. عملکرد سالانه ي محصول تازه 12 تا 20 تن در هکتار است که حاصل آن، 30 تا 60 کيلوگرم اسانس و 3 تن محصول خشک مي باشد .


فرآوري
برگ ها و سرشاخه هاي گلدار داراي 1 تا 2 درصد اسانس، تانن، فلاونوئيد، کولين و يک ماده تلخ هستند. اسانس نعناع فلفلي داراي بيش از 20 نوع ترکيب شيميايي است که مهمترين آنها عبارتند از: منتول (40 تا 60 درصد)، منتوفوران، منتون، پيپريتون، پولگون، سينئول و ... .
منتون و پولگون بيشتر در برگ هاي جوان قرار دارند و اسانس گل ها منتول کمتري دارد. ساقه ها معمولا فاقد اسانس هستند و بررسي ها نشان داده است که نعناع هاي کشت شده در مناطق نسبتا سرد و مرطوب داراي اسانس بيشتري هستند. اسانس نعناع فلفلي توسط تقطير با بخار آب استخراج مي شود که به رنگ زرد روشن مي باشد. اسانس نعناع فلفلي را در ظروف پي وي سي نمي توان نگهداري کرد چون اين ظروف در مجاورت اين اسانس به سرعت نرم مي شوند و تغيير شکل مي دهند.


خواص درماني و کاربرد
نعناع فلفلي داراي خواصي مانند ضد اسپاسم، پيشگيري کننده از استفراغ، ضد نفخ و خنک کننده است. منتول موجود در اسانس اش يک ماده ي آنتي باکتريال قوي مي باشد  و از اسانس نعناع فلفلي براي معطر کردن داروها و خمير دندان ها و ... استفاده مي شود. در اکثر شکلات هاي نعناعي و آدامس ها از اسانس اين گونه ي نعناع استفاده مي گردد.
احتياطات مصرف  :نعناع محرک غشاها مخاطي است و نبايد بيش از يک هفته بدون وقفه به کودکان داده شود. هيچ شکلي از نعناع را نبايد به نوزادان داد. در دوران شيردهي از مصرف خوراکي آن بايستي خودداري گردد زيرا سبب کاهش جريان شير مي شود.
تعدادي از داروهاي حاصل شده از اين گياه که در داروخانه هاي کشور موجود مي باشند عبارتند از: قرص آلتادين (ضد التهاب مخاط گلو و دهان)، دهانشويه ي پرسيکا، قطره سوپرفيت ـ پودر کارامين ـ قطره کارمينت ـ قرص جويدني منتا و منتازين ( ضد نفخ و ضد اسپاسم دستگاه گوارش) و ...

 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 14:5 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |


نعناع فلفلی

نعناع فلفلی

Mentha piperita

Peppermint

Lamiaceae

 

معرفی و گیاهشناسی
نعناع فلفلی یکی از پرمصرف ترین گیاهان دارویی است که مقدار مصرف سالانه ی اسانس آن در جهان به حدود 7000 تن می رسد. گیاهی است علفی و چند ساله، دارای ساقه های خزنده (استولون) و ساقه های زیر زمینی (ریزوم)، ساقه اش چهارگوش به رنگ قرمز مایل به بنفش که برگ های بیضوی شکلی به صورت متقابل روی آن قرار می گیرند. گل های آن به رنگ بنفش هستند و میوه اش کپسولی به رنگ قرمز است که دارای بذوری بدون قوه ی رویشی می باشد. نعناع فلفلی یک گیاه دورگ (هیبرید) است که بطور خود به خودی در طبیعت بوجود آمده و والدین آن را
M.spicata , M.aquatica ذکر کرده اند. طعم تند برگ های آن سبب معروفیت این گیاه به نام نعناع فلفلی شده است.

مشخصات کامل گیاهشناسی

نیاز های اکولوژیکی و پراکنش
برخی از محققین منشا آن را آسیا و برخی دیگر، منشا آن را انگلستان می دانند. این گیاه بومی کشورمان نیست ولی بطور وسیع در اکثر استان ها کشت می شود. نعناع فلفلی را در اکثر مکان ها می توان کاشت ولی در شرایط روز بلند و رطوبت بالا و دمای 18 تا 20 درجه دارای بهترین عملکرد کمی و کیفی است. به دلیل داشتن ریشه های سطحی بایستی در فواصل کوتاه و به مقدار نسبتا زیاد آبیاری شود و خاک های لوم شنی با مقدار هوموس بالا و اسیدیته 5 تا 8 را می پسندد.

برگ ها و گل ها

کاشت، داشت و برداشت
نعناع فلفلی گیاهی چندساله است و به همین دلیل آماده سازی اولیه خاک دارای اهمیت فوق العاده ای می باشد. در تابستان (برای کشت پائیزه) یا در پائیز(برای کشت بهاره) 20 تا 30 تن کود دامی کاملا پوسیده را به همراه 50 تا 90 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 60 تا 90 کیلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه می کنیم. عملیات شخم و تسطیح را اندکی قبل از کاشت انجام می دهیم. کشت پائیزه بر کشت بهاره ترجیح دارد چون در فصل پائیز خاک دارای رطوبت کافی است و گیاه در فصل بهار زودتر رشد اش را شروع می کند. روش های تکثیر نعناع فلفلی به ترتیب اهمیت عبارتند از:
تکثیر رویشی از طریق ریشه رست (استولون): استولون نوعی ساقه است  و دارای گره هایی است که از محل آنها ریشه تولید می شود. استولون های دارای حداقل 2 گره را که از گیاهان 2 تا 3 ساله جدا کرده ایم برای کشت استفاده می کنیم. فاصله ی کشت بین ردیف ها 50 سانتی متر است که فاصله ی دو بوته بر روی ردیف ها 20 تا30 سانتی متر می باشد.
 تکثیر رویشی از طریق پاجوش: در اواخر بهار (خرداد ماه) پاجوش های دارای 8 تا 10 سانتی متر ارتفاع را از بوته های 2 تا 3 ساله جدا می کنیم و در زمین موردنظر کشت می کنیم. برای هر زمین به 112 تا 134 هزار پاجوش نیاز داریم.
در مورد عملیات داشت توصیه می شود هر سال 90 تا 120 کیلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه شود که دو سوم آن را در فصل بهار قبل از رویش و یک سوم آن را پس از اولین برداشت سالانه به خاک اضافه می کنیم. افزودن سایر عناصر غذایی به آزمایشات خاک و وضع گیاه بستگی دارد. آبیاری منظم و تا حدودی هم مبارزه با علف های هرز توصیه می شود.
سرشاخه های گلدار و برگ ها مورد برداشت قرار می گیرند. روش و زمان برداشت به نوع مصرف اندام های جمع آوری شده بستگی دارد. برای استخراج اسانس برداشت را در زمان گل دهی و برای استفاده از پیکر رویشی برداشت را قبل از گل دهی انجام می دهیم. برداشت توسط دست یا ماشین به تعداد 2 تا 3 مرتبه در طول فصل رویش صورت می گیرد و گیاه را از فاصله ی 5 سانتی متری خاک قطع می کنیم. طبق توصیه ی محققین بهتر است تا قبل از خرداد ماه برداشت صورت نگیرد، چون تا این زمان اسانس نعناع دارای مقدار زیادی منتون است که سبب کاهش کیفیت اسانس می گردد. عملکرد سالانه ی محصول تازه 12 تا 20 تن در هکتار است که حاصل آن، 30 تا 60 کیلوگرم اسانس و 3 تن محصول خشک می باشد.

مزرعه ی نعناع

فرآوری
برگ ها و سرشاخه های گلدار دارای 1 تا 2 درصد اسانس، تانن، فلاونوئید، کولین و یک ماده تلخ هستند. اسانس نعناع فلفلی دارای بیش از 20 نوع ترکیب شیمیایی است که مهمترین آنها عبارتند از: منتول (40 تا 60 درصد)، منتوفوران، منتون، پیپریتون، پولگون، سینئول و ... .
منتون و پولگون بیشتر در برگ های جوان قرار دارند و اسانس گل ها منتول کمتری دارد. ساقه ها معمولا فاقد اسانس هستند و بررسی ها نشان داده است که نعناع های کشت شده در مناطق نسبتا سرد و مرطوب دارای اسانس بیشتری هستند. اسانس نعناع فلفلی توسط تقطیر با بخار آب استخراج می شود که به رنگ زرد روشن می باشد. اسانس نعناع فلفلی را در ظروف پی وی سی نمی توان نگهداری کرد چون این ظروف در مجاورت این اسانس به سرعت نرم می شوند و تغییر شکل می دهند.

دمکرده

خواص درمانی و کاربرد
نعناع فلفلی دارای خواصی مانند ضد اسپاسم، پیشگیری کننده از استفراغ، ضد نفخ و خنک کننده است. منتول موجود در اسانس اش یک ماده ی آنتی باکتریال قوی می باشد  و از اسانس نعناع فلفلی برای معطر کردن داروها و خمیر دندان ها و ... استفاده می شود. در اکثر شکلات های نعناعی و آدامس ها از اسانس این گونه ی نعناع استفاده می گردد.

احتیاطات مصرف: نعناع محرک غشاها مخاطی است و نباید بیش از یک هفته بدون وقفه به کودکان داده شود. هیچ شکلی از نعناع را نباید به نوزادان داد. در دوران شیردهی از مصرف خوراکی آن بایستی خودداری گردد زیرا سبب کاهش جریان شیر می شود.
تعدادی از داروهای حاصل شده از این گیاه که در داروخانه های کشور موجود می باشند عبارتند از: قرص آلتادین (ضد التهاب مخاط گلو و دهان)، دهانشویه ی پرسیکا، قطره سوپرفیت ـ پودر کارامین ـ قطره کارمینت ـ قرص جویدنی منتا و منتازین ( ضد نفخ و ضد اسپاسم دستگاه گوارش) و ...

 

نعناع فلفلي Mentha piperita

معرفي و گياهشناسي 
نعناع فلفلي يکي از پرمصرف ترين گياهان دارويي است که مقدار مصرف سالانه ي اسانس آن در جهان به حدود 7000 تن مي رسد. گياهي است علفي و چند ساله، داراي ساقه هاي خزنده (استولون) و ساقه هاي زير زميني (ريزوم)، ساقه اش چهارگوش به رنگ قرمز مايل به بنفش که برگ هاي بيضوي شکلي به صورت متقابل روي آن قرار مي گيرند. گل هاي آن به رنگ بنفش هستند و ميوه اش کپسولي به رنگ قرمز است که داراي بذوري بدون قوه ي رويشي مي باشد. نعناع فلفلي يک گياه دورگ (هيبريد) است که بطور خود به خودي در طبيعت بوجود آمده و والدين آن را
M.spicata , M.aquatica  ذکر کرده اند. طعم تند برگ هاي آن سبب معروفيت اين گياه به نام نعناع فلفلي شده است .


نياز هاي اکولوژيکي و پراکنش
برخي از محققين منشا آن را آسيا و برخي ديگر، منشا آن را انگلستان مي دانند. اين گياه بومي کشورمان نيست ولي بطور وسيع در اکثر استان ها کشت مي شود. نعناع فلفلي را در اکثر مکان ها مي توان کاشت ولي در شرايط روز بلند و رطوبت بالا و دماي 18 تا 20 درجه داراي بهترين عملکرد کمي و کيفي است. به دليل داشتن ريشه هاي سطحي بايستي در فواصل کوتاه و به مقدار نسبتا زياد آبياري شود و خاک هاي لوم شني با مقدار هوموس بالا و اسيديته 5 تا 8 را مي پسندد .

کاشت، داشت و برداشت 
نعناع فلفلي گياهي چندساله است و به همين دليل آماده سازي اوليه خاک داراي اهميت فوق العاده اي مي باشد. در تابستان (براي کشت پائيزه) يا در پائيز(براي کشت بهاره) 20 تا 30 تن کود دامي کاملا پوسيده را به همراه 50 تا 90 کيلوگرم در هکتار اکسيد فسفر و 60 تا 90 کيلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه مي کنيم. عمليات شخم و تسطيح را اندکي قبل از کاشت انجام مي دهيم. کشت پائيزه بر کشت بهاره ترجيح دارد چون در فصل پائيز خاک داراي رطوبت کافي است و گياه در فصل بهار زودتر رشد اش را شروع مي کند.


روش هاي تکثير نعناع فلفلي به ترتيب اهميت
تکثير رويشي از طريق ريشه رست (استولون) : استولون نوعي ساقه است  و داراي گره هايي است که از محل آنها ريشه توليد مي شود. استولون هاي داراي حداقل 2 گره را که از گياهان 2 تا 3 ساله جدا کرده ايم براي کشت استفاده مي کنيم. فاصله ي کشت بين رديف ها 50 سانتي متر است که فاصله ي دو بوته بر روي رديف ها 20 تا30 سانتي متر مي باشد.
 تکثير رويشي از طريق پاجوش :  در اواخر بهار (خرداد ماه) پاجوش هاي داراي 8 تا 10 سانتي متر ارتفاع را از بوته هاي 2 تا 3 ساله جدا مي کنيم و در زمين موردنظر کشت مي کنيم. براي هر زمين به 112 تا 134 هزار پاجوش نياز داريم . در مورد عمليات داشت توصيه مي شود هر سال 90 تا 120 کيلوگرم در هکتار کود ازته به خاک اضافه شود که دو سوم آن را در فصل بهار قبل از رويش و يک سوم آن را پس از اولين برداشت سالانه به خاک اضافه مي کنيم. افزودن ساير عناصر غذايي به آزمايشات خاک و وضع گياه بستگي دارد. آبياري منظم و تا حدودي هم مبارزه با علف هاي هرز توصيه مي شود . سرشاخه هاي گلدار و برگ ها مورد برداشت قرار مي گيرند. روش و زمان برداشت به نوع مصرف اندام هاي جمع آوري شده بستگي دارد. براي استخراج اسانس برداشت را در زمان گل دهي و براي استفاده از پيکر رويشي برداشت را قبل از گل دهي انجام مي دهيم. برداشت توسط دست يا ماشين به تعداد 2 تا 3 مرتبه در طول فصل رويش صورت مي گيرد و گياه را از فاصله ي 5 سانتي متري خاک قطع مي کنيم. طبق توصيه ي محققين بهتر است تا قبل از خرداد ماه برداشت صورت نگيرد، چون تا اين زمان اسانس نعناع داراي مقدار زيادي منتون است که سبب کاهش کيفيت اسانس مي گردد. عملکرد سالانه ي محصول تازه 12 تا 20 تن در هکتار است که حاصل آن، 30 تا 60 کيلوگرم اسانس و 3 تن محصول خشک مي باشد .


فرآوري
برگ ها و سرشاخه هاي گلدار داراي 1 تا 2 درصد اسانس، تانن، فلاونوئيد، کولين و يک ماده تلخ هستند. اسانس نعناع فلفلي داراي بيش از 20 نوع ترکيب شيميايي است که مهمترين آنها عبارتند از: منتول (40 تا 60 درصد)، منتوفوران، منتون، پيپريتون، پولگون، سينئول و ... .
منتون و پولگون بيشتر در برگ هاي جوان قرار دارند و اسانس گل ها منتول کمتري دارد. ساقه ها معمولا فاقد اسانس هستند و بررسي ها نشان داده است که نعناع هاي کشت شده در مناطق نسبتا سرد و مرطوب داراي اسانس بيشتري هستند. اسانس نعناع فلفلي توسط تقطير با بخار آب استخراج مي شود که به رنگ زرد روشن مي باشد. اسانس نعناع فلفلي را در ظروف پي وي سي نمي توان نگهداري کرد چون اين ظروف در مجاورت اين اسانس به سرعت نرم مي شوند و تغيير شکل مي دهند.


خواص درماني و کاربرد
نعناع فلفلي داراي خواصي مانند ضد اسپاسم، پيشگيري کننده از استفراغ، ضد نفخ و خنک کننده است. منتول موجود در اسانس اش يک ماده ي آنتي باکتريال قوي مي باشد  و از اسانس نعناع فلفلي براي معطر کردن داروها و خمير دندان ها و ... استفاده مي شود. در اکثر شکلات هاي نعناعي و آدامس ها از اسانس اين گونه ي نعناع استفاده مي گردد.
احتياطات مصرف  :نعناع محرک غشاها مخاطي است و نبايد بيش از يک هفته بدون وقفه به کودکان داده شود. هيچ شکلي از نعناع را نبايد به نوزادان داد. در دوران شيردهي از مصرف خوراکي آن بايستي خودداري گردد زيرا سبب کاهش جريان شير مي شود.
تعدادي از داروهاي حاصل شده از اين گياه که در داروخانه هاي کشور موجود مي باشند عبارتند از: قرص آلتادين (ضد التهاب مخاط گلو و دهان)، دهانشويه ي پرسيکا، قطره سوپرفيت ـ پودر کارامين ـ قطره کارمينت ـ قرص جويدني منتا و منتازين ( ضد نفخ و ضد اسپاسم دستگاه گوارش) و ...

 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 14:0 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |


·         گیاه جعفری

·         شناسنامه

·         شرح گیاه

·         نیاز اکولوژیکی

·         آماده سازی خاک

·         تاریخ و فواصل کاشت

·         کاشت

·         داشت

·         برداشت

·         دامنه انتشار

 

شناسنامه

 

جعفری Umbelliferae

:تیره

Petroselinum Crispum Mill.,P.sativum Hoffm.

:نام لاتین

Percile – Parsley

:نام انگلیسی

جعفری

:نام فارسی

مقدونس رومی

:نام عربی

شرح گیاه

گیاهی دو ساله به ارتفاع 3/0 تا یک متر و دارای ریشه راست دوکی شکل یا متورم (بر حسب نژادهای مختلف) و به رنگ مایل به زرد است. به حالت وحشی می روید و در بعضی نواحی پرورش داده می شود. برگهای جعفری ، شفاف به رنگ سبز تیره ، دارای بریدگیهای لوزی یا مثلث شکل با تقسیمات فرعی است. برگهای قسمت فوقانی ساقه آن، منقسم به قطعات باریک و نوار مانند با ظاهری متفاوت از برگهای تحتانی می باشد گلهائی کوچک مایل به سبز و مجتمع به صورت چتر مرکب دارد. در قاعده اشعه چترهای اصلی و فرعی آن، زائده های باریک و غیر منقسم دیده میشود. میوه آن کوچک و به درازای 2 میلیمتر به قطر یک میلی متر یا کمی بیشتر به رنگ سبز و دارای بو و طعم بسیار معطر است. ریشه جعفری معمولی نازک ولی محکم است که در تغذیه از آن استفاده نمی شود. عمق ریشه زیاد است (گاهی تا عمق 160 سانتی متر) از آنجائیکه جفعری دارای ریشه های فرعی کمی است به همین دلیل برای به سازی خاک مناسب نیست و بنابراین در تناوب زراعی جایی ندارد.

نیاز اکولوژیکی

جعفری در مقابل خشکی حساس ولی در مقابل سرما بسیار مقاوم است. کشت این گیاه در هر نوع آب و هوایی امکان پذیر است ولی در آب و هوای خشک بهترین نتیجه را می دهد . جعفری یک گیاه سایه دوست است. زمین مورد کشت باید نرم مرطوب و دارای مواد غذایی کافی باشد. زمین های نیمه سنگین با هوموس ، لومی و شن لومی بهترین زمین های کشت این گیاه می باشند. در خاکهای عمیق و قوی به علت و فور مواد غذایی خوب رشد می کند. نظر به اینکه معمولاً از برگ این گیاه استفاده می شود، بنابراین احتیاج آن به کودهای از ته بیشتر است ،PH مناسب خاک برای این گیاه 6 تا 7 است.

آماده سازی خاک

زمین مورد کشت باید نرم ، مرطوب و دارای مواد غذایی کافی باشد. کود دامی نپوسیده برای رشدو نمو گیاه مناسب نیست و باعث اختلال رشد در گیاه می شود. میزان کودهای شیمیایی با توجه به نوع و مواد غذایی موجود در زمین حدود 90 تا 100 کیلوگرم ازت (در دو مرحله)، 80 کیلوگرم p2o5 و 160 تا 130 کیلوگرم K2O در هکتار است. اگر بخواهند عمل برداشت را در چند مرحله اجراء کنند، بهتر است پس از هر بار برداشت مقداری کودازته به زمین بدهند (25 تا 30 کیلوگرم در هکتار).

تاریخ و فواصل کاشت

زمان کاشت جعفری در سبزیکاریهای بزرگ و در مناطق معتدله در بهار و گاهی نیز در پائیز است جعفری را در ردیفهایی به فاصله 15 تا 20 سانتی متر روی ردیف میکارند.فاصله بین ردیفها در کشتهای مکانیزه 25 سانتی متر است.

کاشت

تکثیر جعفری به سهولت از طریق کاشتن دانه صورت می گیرد. مقدار بذر با توجه به نوع کشت و جنس خاک حدود 5/3 تا 6 و گاهی اوقات بین 8 تا 10 کیلوگرم در هکتار است.عمق کاشت 2 تا 3 سانتی متر است. بذر گیاه را از اسفند تا فروردین در ردیفهایی به فاصله 15 تا 25 سانتی متر روی ردیف می کارند فاصله بین ردیف ها در کشت های مکانیزه 25 سانتی متر است.بخاطر ظرافت بذرها و طولانی بودن مدت جوانه زدن آنها (حدود 3 هفته) در هر هکتار 4 کیلوگرم بذر مخلوط به ان می افزایند.

داشت

سمپاشی قبل از کشت با دورینول (Deurinol) هکتاری 4 تا 5/6 لیتر با تنوران (Tenoran) هکتاری 8 کیلوگرم و بعد از کشت با آفالون (Afalon) هکتاری 5/1 کیلوگرم با پوتابلان (Potablan) هکتاری 8 کیلوگرم در 400 تا 600 لیتر آب و 2 تا 3 بار دیسک و چنگک زدن ماشینی ضروری است.

برداشت

میوه های جعفری را از اول مرداد تا شهریور ماه،ریشه ها در آبان ماه و برگها را از اواسط خرداد تا اواسط آبان محصول برداری می نمایند. چین اول برگ جعفری را از اواسط تا اواخر خرداد با علف چین یا کمپاین سبزی چین برداشت می کنند برگهای جعفری را معمولاً بر حسب نوع بذر کشت شده و دفعات بذر پاشی،شرایط آب و هوایی و آبیاری تا مهر ماه با فواصل حدود 4 هفته‌ای، 3 تا 4 بار برداشت می کنند. ریشه جعفری را از اواخر مهر تا اوایل آبان ماه با چغندر کن یا کمپاین مخصوص چغندر و سیب زمینی برداشت می نمایند. میوه های جعفری هم در شهریور ماه آماده استفاده می شوند.از هر هکتار زمین 2/1 تن میوه(دانه)پاک شده و 30 تن گیاه تازه بدست می آید. برگهای برداشت شده را در دستگاههای خشک کن در حرارتی معادل 40 درجه سانتی گراد خشک کرده و در ماشین برگ چین یا در دستگاههای برش در اندازه های 2 میلیمتر می برند.ریشه های را که با دست یا به وسیله شخم زن برداشت شده شستشو داده و آنها را بوسیله ماشینهای مخصوص به قطعات کوچک تقسیم می کنند و در دستگاههای خشک کن در حرارت 60 تا 80 درجه سانتی گراد خشک و سپس پرداخت می نمایند.میوه ها را نیز در دستگاه های بذر پاکن در شرایط استاندارد پرداخت و بوجاری می نمایند.

دامنه انتشار

بحالت خودرو و نیمه خودرو و در نواحی مختلف یافت می شود.در اکثر نقاط کشور پرورش داده می شود.


 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:59 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |


img/daneshnameh_up/0/0f/chamomillarecutita-1.jpg

 

 

 

 

کاسنی Compositae

:تیره

Matrica chamomilla – Matrica recutita L.

:نام لاتین

German chamomile – Wild chamomile

:نام انگلیسی

بابونه معمولی – بابونه آلمانی

:نام فارسی

بابونج - قراص

:نام عربی

شرح گیاه

گیاهی است یکساله ، بسیار معطر و به ارتفاع 20 تا 40 سانتی متر که به طور خودرو در مزارع،بوستانها ، کنار جاده ها و اماکن بایر و سایه دار می روید ساقه آن دارای انشعاباتی است که هر یک به کاپیتولهائی به بزرگی 5/1 تا 2 سانتی متر منتهی می شود برگهای آن بریدگی های باریک و دراز با ظاهر برگچه مانند دارد. در هر کاپیتول آن 2 نوع گل یکی زبانه ای به رنگ سفید و دیگری لوله ای و به رنگ زرد دیده می شود.گلهای زباله ای آن که در حاشیه کاپیتولها قرار دارند پس از شکافتن کامل، حالت خمیده به سمت پائین پیدا می کنند بنحوی که از نظر کلی ظاهر چتر باز یا نیمه باز به کاپیتول می بخشند. میوه اش فندقه و بسیار کوچک است منشأ اصلی این گیاه نواحی مختلف مدیترانه بوده است ولی امروزه پراکندگی وسیع در اروپا و نواحی معتدله آسیا پیدا نموده است قسمت مورد استفاده این گیاه کاپیتولهای آن است که در فاصله ماههای اردیبهشت تا مهر آنرا از ساقه جدا می کنند.

نیاز اکولوژیکی

اگر چه بابونه در کشت پائیزی قادر است سرمای زمستان را تحمل کند ولی برای گل دهی نیازی به گذراندن سرما (بهاره شدن) ندارد بطوریکه در کشت بهاره گیاهان نیز به گل می روند. بذر بابونه در دمای 6 تا 7 درجه سانتی گراد جوانه می زند ولی درجه حرارت مطلوب برای جوانه زنی بین 20 تا 25 درجه سانتی گراد است. بذر بابونه برای رویش به نور احتیاج دارد. بابونه قادر به تحمل خشکی است ولی در مرحله رویش بذر و همچنین در مرحله تشکیل ساقه به مقادیر مناسبی آب نیاز دارد. آبیاری گیاهان در مرحله پنجه زنی عملکرد گل را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. با بونه گیاهی هالوفیت (شورپسند) است اگر گیاه در مناطق شور کشت شود،ریشه قادر است 10 میلی گرم نمک در هر گرم ریشه ذخیره نماید. هر چند کشت در مناطق شور باعث کاهش عملکرد گل می شود. بابونه در هر نوع خاکی می روید. خاکهای سبک شنی همراه با ترکیبات آهکی خاکهای مناسبی برای کشت بابونه است.pH خاک برای بابونه بین 8/4 تا 8 مناسب است هر چند بابونه را می توان در خاکهای قلیائی با pH 9 تا 2/9 نیز کشت کرد.

آماده سازی خاک

چنانچه بابونه در خاکهای سنگین رسی با نیمه رسی کشت شود تا یکسال به افزودن کودهای حیوانی یا شیمیایی نیاز نیست. در چنین شرایطی عملکرد گل مناسب است ولی از سالهای دوم به بعد باید به کوددهی زمین اقدام نمود. افزودن 20 تا 30 کیلوگرم در هکتار ازت و 20 تا 30 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر به خاکهای تهی از مواد و عناصر غذایی نتایج مطلوبی در افزایش عملکرد گل خواهد داشت چنانچه خاک تهی از پتاس باشد باید با توجه به کمبود مقادیر مناسبی اکسید پتاس به خاک اضافه شود. در کشت پائیزه افزودن مقادیر مناسبی ازت در فصل پائیز نقش عمده ای در رویش برگهای طوقه ای (پنجه زنی) دارد.در تکثیر یک کشته از سال دوم قبل از رویش گیاهان افزودن 60 تا 70 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر ‏ 50 تا 70 کیلوگرم در هکتار اکسید پتاس و 10 تا 20 کیلوگرم در هکتار ازت نقش عمده ای در افزایش عملکرد گل و اسانس آن دارد.در فصل بهار افزودن 40 تا 60 کیلوگرم در هکتار به زمینهایی که بابونه کشت می شود ضروری است. پس از برداشت گیاهانی که با بابونه به تناوب کشت شده اند باید زمین را برای کشت بابونه آماده کرد انجام شخم در زمینهایی که بابونه کشت می شود مناسب نیست.مگر در مواقع ضروری پس از شکستن سله و خرد کردن کلوخ ها و تسطیح زمین،بستر را برای کاشت بذر آماده می کنند.

تاریخ و فواصل کاشت

بابونه را با گیاهانی که زود برداشت می شوند به تناوب کشت می کنند تا زمان کافی برای آماده سازی زمین در ماههای مرداد – شهریور وجود داشته باشد. گیاهانی برای تناوب کشت مناسبند که سبب گسترش علف های هرز نشوند (مانند نخود ، خردل ، و …) تناوب کشت بابونه با گیاهانی که بذر های آنها به سهولت ریزش می کنند (مانند غلات و اکثر گیاهان تیره چتریان) مناسب نیست. زیرا ریزش بذرهای این گیاهان سبب گسترش علف های هرز می شوند. چون بابونه به علف کش های با ماده موثره تریازین حساس است لذا تناوب کاشت گیاهانی مانند شوید ، کشنیز ، ریزه سیاه و … که به علف کش مذکور مقاوم هستند، مناسب نیست بابونه را می توان به صورت یک کشته (چند سال در یک زمین) کشت کرد. در این مورد 10 و یا حتی 100 سال می توان به کشت بابونه در یک زمین اقدام نمود.و در صورت روش یک کشته هر دو بوته و یا هر چهار یا پنج سال(بستگی به کیفیت خاک) باید به مبارزه با علفهای هرز زمین پرداخت زمان مناسب برای کشت پائیزه نیمه دوم شهریور برای کشت بهاره نیمه دوم اسفند است در کشت پائیزه و بهاره بذرها در ردیف هایی به فاصله 12 تا 15 سانتی متر در زمین اصلی کشت می شوند. در سال اول کاشت برای هر هکتار زمین به 3 تا 5/4 کیلوگرم بذر خوب نیاز است چنانچه بابونه به صورت یک کشته تکثیر می شود از سال دوم به بعد باید از مقادیر کمتری بذر استفاده نمود. در کشت غیر مستقیم اواخر مهر زمان مناسبی برای کشت بذر در خزانه هوای آزاد است. نشاءها 4 تا 6 هفته بعد (اواخر آبان تا اوایل آذر) آماده انتقال به زمین اصلی می شوند فضای 30 تا 40 سانتی متر مربع برای هر بوته در زمین اصلی سبب تولید حداکثر مقدار محصول گل و اسانس می شود. در کشت غیر مستقیم برای هر هکتار زمین به 5/0 تا 8/0 کیلوگرم بذر نیاز می باشد.

کاشت

کشت بابونه توسط بذر انجام می گیرد. در کشت مستقیم اعم از کشت بهاره با پائیزه پس از آبیاری زمین به کاشت ردیفی بابونه اقدام می شود از آنجا که نور نقش عمده ای در جوانه زنی بذر دارد بذرها را باید به صورت سطحی در زمین کشت کرد. پس از کاشت غلتک مناسبی باید زده شود و از به کار بردن وسایلی که سبب به هم خوردن نظم ردیف ها و پراکنده شدن بذرهای کشت شده شود باید پرهیز کرد. در کشت غیر مستقیم در زمان مناسب بذرها را در خزانه ای که بستر آن به همین منظور آماده شده باید کشت کرد. پس از کاشت سطحی بذر به منظور ایجاد تراکم در بستر سطحی خاک غلتک مناسبی باید زده شود. در زمان مناسب نشاء ها را به زمین اصلی منتقل و زمین را بلافاصله آبیاری می کنند. کشت غیر مستقیم هزینه بر می باشد.

 

 

 

 

داشت

برای مبارزه با علفهای هرز بابونه از علف کش مالوران به مقدار 3 تا 4 کیلوگرم در هکتار به صورت محلول پاشی می توان استفاده کرد. زمان مناسب برای استفاده از این علف کش اواسط فروردین است. و می توان تا مرحله 2 تا 3 برگی از آن استفاده نمود. تا قبل از به ساقه رفتن بابونه از علف کش سیس 67 پروپ به مقدار 8/1 تا 2 کیلوگرم در هکتار می توان استفاده نمود.تا قبل از به گل رفتن بابونه می توان از علف کش آفالون به مقدار 3 تا 4 کیلوگرم در هکتار استفاده کرد در تکثیر یک کشته چنانچه علف های هرز به علف کشهای مذکور مقاوم شده باشند می توان از علف کش فوسیلاد به مقدار 2/1 تا 2 لیتر در هکتار به صورت محلول پاشی استفاده نمود.

برداشت

زمان برداشت برای برداشت گل هنگامی است که گلها باز شده باشند گلها را باید حداکثر به همراه 5 سانتی متر از دمگل برداشت کرد گلها هنگامی که کاملاَ باز می شوند (گلچه های سفید رنگ زبانه ای به صورت افقی قرار می گیرند) از بیشترین مقدار اسانس برخوردارند. ظهر هنگام تابش آفتاب گلها از بیشترین مقدار اسانس برخوردار می شوند. برداشت گل در سطوح کوچک با دست و در مقیاس وسیع کشت با ماشینهای برداشت گل بابونه امکان پذیر است. گلها را پس از برداشت باید بلافاصله خشک کرد. درجه حرارت مناسب برای خشک کردن گلها با استفاده از خشک کنهای الکتریکی 40 تا 60 درجه سانتی گراد است. پس از خشک کردن گلها باید آنها را از ساقه و سایر اندامهای نامناسب پاک کرد. عملکرد گل به شدت به شرایط اقلیمی محل رویش ، روش کشت و روش برداشت گل بستگی دارد. عملکرد گل بابونه تازه 5/0 تا 2 تن در هکتار است که پس از خشک شدن 1/0 تا 4/0 تن گل خشک بدست می آید. زمان برداشت بذز هنگامی است که گلچه های زبانه ای از حالت افقی خارج شده و به صورت عمودی (به طرف پائین) در آیند در این مرحله رنگ گلچه های لوله ای قهوه ای تیره می شود مقدار عملکرد بذر 30 تا 150 کیلوگرم در هکتار است.


 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:45 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

                      

نام انگلیسی:Vipers bugloss 

تیره : Boraginaceae                                                       

گیاهشناسی

گل گاو زبان گیاهی است چند ساله، دارای ریشه های نیمه غده ای که به طور عمودی تا عمق 50 سانتی متری در خاک فرو می رود و به علت داشتن ریشه اصلی و فرعی و استفاده از رطوبت عمق خاک، مقاومت آن در برابر خشکی زیاد است. برگهای آن زبانه ای و پوشیده ازخارهای ظریفی است که به آن حالت خشن می دهد و به این خاطر به آن گاو زبان گویند.گلهای آن به رنگ قرمز خوش رنگ است که پس از خشک شدن به رنگ آبی در می آید. سنبله های گاو زبان دارای مقدار زیادی غنچه است که به تناوب باز می شود.

خواصل دارویی وموارد مصرف

از جوشانده این گیاه برای درمان افسردگی، تنگی نفس و از برگهای آن برای درمان جوشهای چرکی و برفک استفاده می شود.

پراکنش

این گیاه بیشتر در قسمتهای شمالی کوهستان البرز مرکزی به خصوص ارتفاعات شهرستان رودسر، رامسرو تنکابن هم به صورت خودرو و هم به صورت کشت شده وجود دارد. کشت آن در دهستان های اشکور سفلی در شهرستان رودسر، دهستان جنت رودبار و اشکور علیا معمول است.

نیازهای اکولوژیکی

به طور کلی شرایط آب و هوایی و خاک مناطق کوهستانی سرد سیر ونیمه مرطوب که در طول بهار و تابستان به طور نسبی دارای بارانهای متناوب هستند، برای کشت این گیاه مناسب می باشند

نام علمی: Echium amoenum Fisch.& Mey

 

نام انگلیسی: Oxtonyue flower

 

تیره: Borginaceae

 

گل گاو زبان ایرانی

 

مقدمه:

گیاه گاو زبان متعلق به خانواده گاوزبانیان است که دارای 131 جنس و 2200 گونه علفی، بوته ای یکساله و چند ساله است. از این تیره  گونه گاو زبان ایرانی مورد بحث قرار خواهند گرفت. متاسفانه در منابع ایرانی کمتر به گاوزبان ایرانی پرداخته شده است و بیشت رگاو زبان اروپایی مورد توجه قرار گرفته است. به دلیل اینکه گاوزبان ایرانی بومی مناطق شمالی ایران است . انتظار میرود به این گیاه توجه بیشتری بشود.

 

خصوصیات گیاه شناسی:

Echium amoenum  گیاهی دو یا چند ساله به ارتفاع تقریبی 50 – 20 سانتی متر و ساقه گلدهنده 80-60 سانتی متری است. این گیاه دارای کرکهای نسبتا نرم است که بر روی برگها به حالت خوابیده وو در سایر قسمتها به صورت افراشته و مخلوط با کرکهای کوتاه و متراکم است.

ساقه گیاه تا حدودی ساده و خمیده به سمت بالا است. برگهای قاعده ای به طول حدود 20 سانتی متر و عرض 5 سانتی متر به صورت سر نیزه ای و در قسمت دمبرگ باریک شده و نوک تیز اند.

گل آذین با گلهای قیفی شکل به رنگ قرمز ارغوانی که پس از خشک شدن به رنگ آبی یا بنفش در می آیند. در هر سنبله تعداد زیادی گل وجود دارد که به تدریج از پایین به بالا باز می شوند. و این گلها از نظر دارویی مهم هستند.

 

عوامل محیطی:

این گیاه مقاوم به خشکی است و در اکثر مناطق خشک و نیمه خشک و در خاکهای سبک و سنگین رشد خوبی دارد. این گیاه را می توان کشت نمود و محصول خوبی از آن به دست اورد. همچنین گاو زبان ایرانی در ارتفاعات شمال کشور به صورت خودرو دیده می شود.

 

 

 

قسمت های مورد استفاده:

جامهای به رنگ بنفش تا ارغوانی مورد مصرف است. که دارای قسمت لوله ای است و به تدریج به طرف بالا شیپوری شکل می شود. این جامها بعد از خشک شدن به رنگ آبی تا بنفش در می آیند.

 

 

 

دامنه انتشار:

این گیاه در ایران وقفقاز انتشار دارد. در منطقه وسیعی از نواحی شمال ایران، گیلان و مازندران وگلستان، ارتفاعات کندوان، کلار دشت، ارتفاعات چالوس، بین منجیل و رستم آباد در راه رشت، جنگل گلستان و نواحی شمال غرب ایران ، بین اردبیل تا آستارا میروید.

نحوه زراعت:

           تکثیر: تکثیر گاو زبان ایرانی با استفاده از بذر انجام میشود. وآنرا در فصول بهار و پائیز می توان کشت کرد. این گیاه به صورت مستقیم در زمین اصلی و همچنین از راه خزانه گیری و نشا کاری قابل تکثیر است. که بهترین روش ، روش نشا کاری است. نشا ها را در مرحله 2 تا 4 برگی و گاهی تا 6 برگی به زمین اصلی انتقال داده و با فاصله 50 در 50 سانتی متر آنها را کشت می کنند. کشت این گیاه به صورت دیم نیز میسر است. بذر ازم برای کشت این گیاه به میزان 10 تا 15 کیلو گرم در هکتار است.

    برداشت محصول:

جامهای گل گاو زبان را همزمان با گلدهی گیاه یعنی از آغاز اردیببهشت تا خرداد ماه با دست جمع اوری می شود. برای بالا رفتن کیفیت اندام دارویی آن را باید در سایه با دمای ملایم و در سطح وسیع ، برای جلوگیری از رشد قارچها و از بین رفتن گلها ، خشک نمود.

 

در گاو زبان ایرانی فقط گل برداشت می شود. در سال اول گیاه به صورت رزت بوده و از سال دوم گل می دهد که تا 7 الی 8 سال رشد و نمو گیاه میتواند ادامه داشته باشد. ببشترین بازده این گیاه در سالهای چهارم و پنجم رشد آن است که بیشترین میزان گل را تولید می کند. گلدهی از نیمه اردیبهشت آغاز می شود و تا تیر ماه ادامه دارد. بعد از شکغته شدن گلها باید آنها را برداشت نمود که در غیر این صورت بعد از دو تا سه روز گلها شروع به ریزش می کنند. گلهای جمع آوری شده را روی پارچه تمیز ریخته و در سایه عمل خشک کردن انجام میشود. باید به این نکته توجه داشت که به علت وجود شهد زیاد در گلهای این گیاه باید مواظب مورچه ها بود. چون شهد این گیاه جاذب مورچه ها است. از هر 1000 گرم گل تر ، 200 گرم گل خشک بدست می اید . گلهای تازه به رنگ ارغوانی هستند و در صورتی که در شرایط مطلوب خشک شوند به رنگ بنفش در خواهند امد.

 

تعداد نیروی کار لازم برای برداشت هر هکتار گل گاو زبان 70 تا 80 کارگز در روز است . بنا بر این این محصول از نظر اشتغال زایی مهم است . از هر هکتار زمین حدود 400 تا 700 کیلو گرم گل خشک به دست می آید.

 

 

 

همچنین گونه E. bouraeacum  (E. wildpretii)   گیاهی دو ساله و بلند است. برگهای کرک دار نقره ای ، گلهای قرمز در گل آذین خوشه مانند دارد و در جزایر قناری پراکنده است.

 

ترکیبات شیمیایی:

گاو زبا ایرانی شامل مواد موثره فراوان شامل تانن، موسیلاژ ، فلاونوئید ومقدار کمی آلکالوئید است

میزان موسیلاژدر این گیاه به میزان 3 تا 5 درصد ، فلاونوئید 15/0 درصد وانتو سیانین با آگلیکون دلفیدین و سیانیدین به میزان 43/13 درصد  و به مقدار ناچیز آلکاولئید از دسته پیرولیزیدین است. املاح سدیم و پتاسیم در دمکرده 10 درصد گلبرگهای گاو زبان به تر تیب به میزان 5/11 و 520 میلی گرم در لیتر می باشد.

 

موارد استعمال:

از گل گاو زبان در درمان علائم سرماخوردگی و همچنین به عنوان آرام بخش استفاده می شود. مقدار مصرف مجاز این گیاه به میزان 4 گرم در روز به صورت دم کرده است.

جوشانده گاو زبان ایرانی حواس پنج گانه را تقویت می کند . و برای تنگی نفس مناسب است. جویدن برگ تازه آن برای درمان جوشهای چرکی دهان مناسب است. به طور معمول سنبل الطیب و گاوزبان را با همدیگر دم می کنند. دم کرده گل تلخ است و رنگ ان با نوسان واکنش اسدیته تغیر می کند. در بررسی های جدید آثار تحریک بر روی سیستم ایمنی بدن توسط این گیاه به اثبات رسیده است.

از این گیاه نیز می توان عسل مرغوبی بدست اورد چون گلهای این گیاه شهد زیادی تولید می کنند.

 

 

موارد احتیاط:

به علت وجود آلکالوئید های غیر اشباع پرولیزیدین سمی(هرچند به مقدار کم در گیاه) مصرف آن در دوران بارداری و سیر دهی توصیه نمی شود. همچنین به خاطر وجود آلکالوئید ممکن است فشار خون نیز بالا برود.

 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:43 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

گل انگشتانه،گلیکوزیدهای قلبی و نارسایی احتقانی قلب


 

در اواخر قرن هجدهم با تشریح اثربخشی گیاه گل انگشتانه در موارد معینی از استسقاء به مجموعه دانش درمانی ما مطلب بسیار مهمی افزوده شد.دارو از مدت ها پیش برای اهداف متفاوتی استفاده می شد،اما فعالیت اختصاصی اش توسط ویلیام وترینگ،نابغه پزشکان انگلیسی اثبات شد. به طوری که او در بستر مرگ هم در این رابطه صحبت می کرد.

گلیکوزیدهای قلبی اساسا به علت آثار سمی از زمان های بسیار قدیم استفاده می شد.برای مثال استروفانتوس در پاپیروس آمده است و مصری های باستان در بسیاری از بیماری ها از آن استفاده میکرده اند.

استفاده از دارو به علت کمبود اطلاعات مربوط به مکانیسم عمل گل انگشتانه و به علت آثار سمی اش هنگامی که به صورت مداوم استفاده می شد تا زمان مک کنزی به تدریج کم شد. اما در سال 1905 صحیح بودن تعلیمات وترینگ دوباره تصدیق شد.مطالعات فیزیولوژیکی بعدی مکانیسم عمل آن را در بیماری های انسانی روشن ساخت. علاوه بر فرآورده های جالینوسی فرآورده های خام،بسیاری از اجزای فعال حاصل از گیاه انگشتانه جداسازی وبه شکل خالص برای استفاده بالینی قابل دسترس شد.

 

ترکیبات موجود در گل انگشتانه

 

ترکیبات موجود در گل انگشتانه عبارتست از تعداد قابل توجهی از ترکیباتی که به دلیل عملشان بر قلب توصیه می شوند.این ترکیبات به طور وسیعی در سلسله گیاهی در خانواده های بسیار متفاوت گیاهی پراکنده شده اند و استفاده طولانی مدتی برای اهداف گوناگون در کشورهای پیشرفته دارند.بعضی از آنها مدتها قبل از اینکه خاصیتشان توسط حرفه پزشکی شناسایی شود،توسط عوام به عنوان مرهم استفاده می شده اند.

مهمترین گیاهان حاوی اجسام مربوط به این گروه که استفاده درمانی استفاده دارند عبارتند از:انگشتانه بنفش،استروفانتوس،پیاز عنصل،گیاهان دیگر که امروزه استفاده می شوند خربق سیاه،گل موکه،شاهدانه،آدونیس،گونه ای اریتروفیلئوم،خرزهره زرد،شب بوی خیری،کتوس،یونجه باغی،هستند.گیاهان دیگری نیز هستند که اثری مشابه گل انگشتانه دارند و به علاوه این ترکیبات به سلسله گیاهی محدود نشدهاند،بلکه از گونه های مختلف وزغ نیز جدا شده اند.

 

شیمی

 

پراکنش گلیکوزیدهای قلبی در گونه های مختلف گیاه متفاوت است.در مورد گل انگشتانه،برگها ودانه ها، استروفانتوس دانه ها،پیاز عنصل،پیازها،گل موکه،گل ها و اووابایو چوب و پوست استفاده        می شود.به علاوه،ترکیبات ساپونینی وجود دارد که بر قلب اثر ندارند اما اینها هم همراه با گلیکوزیدها که دارای فعالیت قلبی هستند استخراج می شوند.

ترکیبات گل انگشتانه به صورت گلیکوزیدی در گیاهان وجود دارند وبه سهولت توسط فرایندهای آنزیمی تغییر میکند وبایستی احتیاط های ویژه ای هنگام جداسازی آنها به کاربست.ممکن است پورپورآ از طریق روش های فیزیکی به دو فراکسیون با نام گلیکوزیدهای پورپورآ    A وB جدا شوند،در حالیکه ازDigitalis Lanata سه گلیکوزید به نام لاناتوزیدهایA,B,C به دست می آید،که به ترتیب استیل دیجیتوکسین،استیل جیتوکسین،استیل دیگوسین نامیده می شوند.

هنگامی که مشتقات استیل با باز ضعیف هیدرولیز شده یا داستیل لاناتوزیدهای وابسته به آنها به صورت آنزیمی هیدرولیز می شوند،دیجیتوکسین،جیتوکسین ودیگوکسین به ترتیب یک گروه استیل یا گلوکز از دست میدهند.دیجیتوکسین و جیتوکسین از گیاه Digitalis purpurea نیز قابل حصول است،دیگوکسین گلیکوزید اختصاصی  Digitalis Lanata است.

با جداسازی ملکول گلوکز،پوپورآ گلیکوزیدA،به دیجیتوکسین که از یک هسته اسروئیدی متصل به سه ملکول دیجیتوکسوز تشکیل شده است،تبدیل می شود.پورپورآگلیکوزیدB ممکن است ترکیبات موجود در گل انگشتانه تحت هیدرولیز بیشتر،ترکیبات استروئیدی تولید کنند که به عنوان آگلیکون ها یا جنین ها و قندها که در بعضی موارد حاوی ویژگی های غیر طبیعی است،شناخته می شوند.بسیاری از آگلیکون ها از لحاظ شیمیایی بسیار شبیه هستند ودارای تعداد اتم های کربن مشابه می باشند.

قسمت قندی گلیکوزیدهای قلبی،در حالیکه خنثی است،به واسطه پیوندش با قسمت غیرقندی آگلیکون خصوصیت ویژه ای به ملکول میدهد که جذب وانتقال آن در موجود زنده و بنابراین تمایل ویژهاش را به عضلات قلبی تحت تاثیر قرار می دهد.تا آنجایی که می دانیم قندهای متعدد مانند دیجی توکسوز،سیماروز،سارمنتوز و دیجیتالوز به صورت طبیعی تنها در گلیکوزیدهای قلبی وجود دارند. گلیکوزیدهای سنتزی گوناگون نیز از گلوکز تهیه می شوند و به صورت طبیعی جنین ها ایجاد می شود. گلیکوزیدهایی که به این ترتیب ساخته شده اند در بعضی موارد قوی تر از داروهایی هستند که به صورت طبیعی ساخته شده اند اما کاربرد کلینیکی ندارند.دیگر گلیکوزیدهای استروفانتوس از سیمارین در ترکیب با یک یا چند ملکول گلوکز تشکیل شده اند.

ازStrophanthus gratus گلیکوزید کریستالی،اووابین به دست می آید.از این رو اووابین به این نام خوانده می شود که اولین بار از ریشه و برگ درخت اووابایو که یک منبع سم تیر سومالیایی های آفریقای شرقی است،جداشده است.اووابین،C29H44O12، به علت مشخصات فیزیکی و ساختمان کریستالی اش زمانی به عنوان استاندارد برای ارزیابی داروهای گروه گل انگشتانه استفاده می شده است.ارتباط نزدیک گلیکوزیدهای گوناگون مجموعه گل انگشتناه با یکدیگر به خصوص به واسطه آگلیکون های حاصل از هیدرولیز،آنها را در یک قرار داده است،مانند آنچه درزیر آمده است:

 

استروفانتیدینC23H32O6

دیگوکسی جنینC23H34O5

دی جیتوکسی جنینC23H34O4

پری پلوجنین C23H34O5

جیتوکسی جنین C23H34O5

اوواباجنینC23H34O8

 

گلیکوزیدهای قلبی در درمان نارسایی احتقانی قلب

 

مهمترین و پراستفاده ترین داروها در درمان نارسایی احتقانی قلب گلیکوزیدهای قلبی هستند که ممکن است در بدن به طور طبیعی وجود داشته باشد.

هنگامی که قلب به مدت طولانی نتواند مقدار مناسب از خون را برای برآورده کردن احتیاجات متابولیکی بافتها یا متناسب با خون برگشتی توسط سیاهرگها پمپ کند،ممکن است نارسایی قلبی ایجاد شود.دلایل نارسایی قلبی پیچیده است اما از ناهنجاری های مکانیکی(مثل فشردگی پریکارد)،نارسایی ماهیچه قلبی(مثل بیماری عضله قلبی والتهاب)     بی نظمی های قلبی ناشی می شود.در نارسایی با برون ده بالا،برون ده قلبی،که ممکن است طبیعی یا حتی بالاتراز حالت طبیعی باشد،برای برآورده کردن احتیاجات متابولیکی بدن کافی نیست.نارسایی قلبی ممکن است زمینه را برای نارسایی احتقانی قلب،که یک حالت از احتقان گردش خون است،فراهم سازد.آسیب سمی توسط ترکیباتی مانند دکسوروبایسین،آلکالوئید امتین موجود در شربت ایپکا،کوکائین با اتیل الکل ایجاد شود و یکی از راه هایی است که ممکن است یکپارچگی عملکردی قلب نیز به مخاطره افتد.

در این حالت یک مکانیسم جبرانی که در وقایع نارسایی احتقانی قلب در آن نقش دارد ایجاد می شود،که شامل:

§گشادی و بزرگ شدن قلب-استفاده ارابطه فرناک-استارلینگ برای استفاده از عناصر انقباضی بیشتر

 §تحریک سمپاتیکی-افزایش ضربان قلب برای حفظ انقباض و برون ده قلبی

§افزایش مصرف اکسیژن به واسطه اختلاف اکسیژن شریانی                      -سیاهرگی-افزایش برداشت اکسیژن از جریان خون محدود شده

§تولید آلدسترون-افزایش احتلاس آب و سدیم، که ممکن است برای موجود زنده سودمند نباشد.

ترکیباتی با اثر اینوتروپیک مثبت که ممکن است در کنترل نارسایی احتقانی قلب استفاده شود شامل گلیکوزید های قلبی(مثل دیگوگسین و دی جیتوکسین)،آنالوگ های دوپامینرژیک(مثل دوبوتامین)،مهارکننده های فسفودی استراز(مثل آمرینون و میلرینون)،آنتا گونیست های آنژیوتنسین(مثل کاپتوپریل،انالاپریل و لیزینوپریل)و گشاده کننده          های عروقی (نیتراتها و هیدرالازین)هستند.

 

اصول بیوشیمایی انقباض عضله قلبی

 

عضله قلبی را به وسیله تشکیل یک پل عرضی بین رشته های اکتین و میوزین عضله قلبی ایجاد میکند.با استفاده از انرژی ذخیره شده در آدنوزین تری فسفات(ATP)،اکتین و میوزین در هم آمیخته شده و عضله قلبی کوتاه می شود.انقباض سلول عضله قلب با دپلاریزاسیون غشا به واسطه ورود سریع سدیم از طریق کانال های سریع سدیم شروع می شود.انقباض رشته های عضله قلبی با تروپونین تنظیم می شود،که حاوی سه زیر واحد تروپونین C،ترپونینI و تروپونینT است. تروپونینC جایگاهی اختصاصی برای کلسیم دارد.فعالسازی بعدی پروتئین انقباضی با ورود کلسیم خارج سلولی از طریق کانالهای آهسته کلسیم و آزاد سازی بعدی کلسیم از ریتکولوم سارکوپلاسمی به وقوع می پیوندد.سارکولمی و تبادل کننده سدیم-کلسیم نقش مهمی در حفظ سطح شرایط یکنواخت کلسیم،سدیم و پتاسیم داخل سلولی بازی می کنند.

فعالیت اینوتروپ مثبت گلیکوزیدهای قلبی

گلیکوزیدهای قلبی(گل انگشتانه)جفت شدن تحریک الکتریکی را با اتصال مکانیکی تقویت کرده و با افزایش غلظت کلسیم سیتوپلاسم عضله قلبی،انقباض پرنیرویی راایجاد می کند.گفته می شود که گل انگشتانه با مهار Na-K ATPase تبادل سدیم-کلسیم را مهار         می کند که منفجر به افزایش غلظت سدیم داخل سلولی شده که به نوبه خود باعث ورود بیشت سدیم و انقباض سیستولی قوی تری می شود.

مکانیسم عمل گلیکوزیدهای قلبی:

گلیکوزیدهای قلبی برون ده قلبی را به واسطه اثر اینوتروپیک مثبتشان افزایش می دهند.این ترکیبات ضربان قلب را به واسطه کاهش آهنگ سمپاتیک و به واسطه آثار تقویت کنندگی شان بر     کاهش میدهند.اندازه قلب را باکاهش رابطه فرانک-استارلینگ کاهش و گارایی قلب را با افزایش برون ده قلبی و کاهش مصرف اکسیژن(با کاهش اندازه و ضربان قلب)افزایش میدهند.

به دنبال تجویز گلیکوزیدهای قلبی،فشارخون بدون تغییر باقی می ماند.در نارسایی احتقانی قلب،برون ده قلبی کاهش اما مقاومت محیطی تام افزایش ومی یابد و این آثار توسط لیکوزیدهای قلبی وارونه می گردد.

سمیت گل انگشتانه

آثار سمی گل انگشتانه شایع است وممکن است کشنده باشد. مسمومیت ممکن است ناشی از دوز زیاد از حد ، کاهش ترشح ومتابولیسم و کاهش یتاسیم خون ناشی از استفاده از مدرهای تیازیدی ، اسهال  و استفراغ باشد .

مسمومیت گل انگشتانه تظاهرات گوناگونی دارد:

هرگونه بی نظمی مجدد رخ می دهد.

کمبود خون کلیوی

اغتشاشات الکترونی

علائم بینای

سر درد

علائم روانی

بیماری ریوی

بی اشتهایی

مسمومیت گل انگشتانه باید در بیماران مسن و افرادی که سکته قلبی کرده اند باید تحت نظارت دقیق باشد.

علايم سميت گل انگشتانه

آثار قلبي

معمول ترين آثار سميت قلبي گزارش شده بي نظمي هاي قلبي مانند دپلاريزاسيون  نا به جاي بطني،انسداد درجه دوم وسوم قلبي،پركاري junctional قلبي،پركاري دهليزي همراه با انسداد،پركاري بطني،انسداد سينوسي- دهليزي و ايست سينوسي است.

آثار گوارشي

هنگام استفاده از گليكوزيدهاي قلبي بي اشتهايي  به عنوان يك عارضه گوارشي ديده مي شودو به ذنبال آن تهوع و استفراغ ايجاد مي شود.

اثر بر بينايي

معمول ترين عوارض بينايي لكه،تاري ديد،سوسو زدن يا تشعشع نور،ديد رنگي (زرد ،سبز،قرمزوسفيد)فج شدن پلك چشم و دو بيني است.

علايم عصبي-رواني

تعداد كمي از علايم عصبي –رواني هنگام استفاده از گليكوزيدهاي قلبي گزارش شده است كه شامل:آشفتگي،بي تفاوتي،زبان پريشي،بي تعادلي،كج خلقي،تغيير در احساسات يا شخصيت،گيجي،رولن آشوبي،هذيان،افسردگي،عدم اشراف،سياهي رفتن چشم،خواب آلودگي،سرخوشي،هيجان،غش،توهم،سردرد،بي خوابي ،تحرك پذيري،جنون،درد عضلاني،عصبانيت،دردعصبي،كابوس،مورمور شدن،سرگيجه خشونت وضعف است.

درمان مسموميت گل انگشتانه

درمان عمومي

به محض تشخيص مسموميت با گل انگشتانه،استفاده از گل انگشتانه ومدرها بايد متوقف شود. به علاوه ،بيمار بايد براي هرگونه تغيير در نمودار فارماكوكينتيگ گليكوزيد قلبي استفاده شده،تحت نظر باشد.

درمان اختصاصي

ممكن است درمان با پتاسيم ومنيزيم انجام شود.

 

 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:35 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

در اواخر زمستان و یا اوائل بهار با ظاهر شدن اسپات ها بر روی درخت فعالیت های حیاتی گیاه از قبیل گرده افشانی، لقاح و سرانجام تشکیل میوه آغاز می گردد.گرده افشانی انتقال دانه های گرده از بساک گل نر به سطح کلاله و یا مادگی گل ماده می باشد.

  چون خرما گیاهی دو پایه بوده و گل های نر و ماده به صورت جدا از هم روی پایه های جداگانه قرار دارند و از طرفی عملیات گرده افشانی بوسیله باد و یا حشرات بطور مناسبی انجام نمی گیرد لذا دستیابی به محصول مناسب چه از نظر کمی و چه از نظر کیفی به میزان تلقیح گل ها بستگی دارد که معمولاً می بایست توسط انسان انجام گیرد.

        گل ماده دارای پوششی شامل دو ردیف سه تایی کاسبرگ به صورت فلس های کم و بیش چرمی و مادگی سه برچه ای است. بعد از عمل تلقیح معمولاً یکی از برچه ها رشد می نماید و به مرحله نهائی رشد می رسد. البته بندرت در برخی از ارقام مانند رقم شکر و یا برحی در مواردی دو تا از برچه ها تلقیح شده و به رشد خود ادامه می دهند. در مواردی که گل ها به هر دلیلی تلقیح نشوند هر سه گل به میوه تبدیل شده و در مرحله حبابوک ریزش می نمایند و در مواردی که ریزش نکنند نیز میوه ها از وضعیت رشد و ظاهر مناسبی برخوردار نبوده و با اینکه ممکن است تا مرحله خلال هم زنده بماند ولی ارزش چندانی ندارد.

      هم گل آذین نر و هم گل آذین ماده در غلاف های بزرگی بنام اسپات یا گریبانه قرار دارند. اسپات ها پوشش های چوبی محکمی هستند که گل های نر و ماده را تا زمان رسیدن درون خود حفظ کرده و پس از رسیدن شکاف برداشته و گل ها آزاد می گردند. در این زمان باید با بریدن و جدا نمودن اسپات های نر از روی درخت نسبت به جمع آوری دانه های گرده با روش مناسب اقدام نمود.

        اسپات های ارقام مختلف از نظر اندازه متفاوت هستند. طول اسپات های ماده قبل از ترک خوردن و باز شدن گل ها در ارقامی مانند کبکاب حداکثر بین 50 تا 70 سانتیمتر و در رقم شهابی بین 30 تا 40 سانتیمتر و عرض آن در کبکاب بین 10 تا 13 سانتیمتر و در رقم شهابی بین 13 تا 15 سانتیمتر می باشد.  حداکثر طول اسپات ماده در رقم سایر (استعمران) بین 60 تا80 و در رقم خضراوی بین 40 تا 50 سانتیمتر و حداکثر پهنای اسپات در استعمران 9 تا 10 و در خضراوی 8 تا9  سانتیمتر می باشد. اسپات هائی که اول ظاهر می شوند درشت تر و بزرگتر و اسپات های آخری کوچکترند.

      اسپات های نر نیز درشت هستند بطوری که طول اسپات در نر غنامی سبز و غنامی سرخ و خکری وردی و خکری کرطلی بین 60 تا 70 سانتیمتر و در سمسماوی، کوتاه و حدود 40 سانتیمتر است. طول اسپات نر در رقم غلامی از این هم بزرگتر و به یک متر می رسد. تعداد اسپات های نر در هر نخل بین 10 عدد برای نر سمسماوی تا 30 عدد در نر غلامی متغیر می باشد. رنگ اسپات ها در اکثر ارقام قهوه ای کم رنگ تا پررنگ و یا متمایل به قرمز است ولی در نر غنامی سبز دارای رنگ سبز سیر می باشد. معمولاً اسپات های نر کمی زودتر از اسپات های ماده ظاهر می شوند. بسته به گرمای هوا در سال هائی که هوا زودتر گرم می شود اسپات های نر معمولاً در بهمن ماه و دربرخی از سال ها در اوائل اسفند ماه ظاهر می شوند. در سال 1378 به علت گرمای زودرس هوا در منطقه بلوچستان، اسپات های نر دو هفته زودتر ظاهر شدند و همین امر سبب شد که تلقیح گل ها دو هفته زودتر صورت پذیرد.

      در همین سال و در همین منطقه از بین 14 رقم نرشامل تیس، جالق1،  جالق 2،  زابلی، راسک1، راسک2، مسکوتان، اسپکه، فنوج، گربیت، ساریوک، چانف و قصرقند، ظهور اسپات ها از 10 بهمن شروع (نر تیس) و تا 30 بهمن ماه (نر چانف) برای همه ارقام به طول انجامید.  بطور کلی 70 درصد این ارقام قبل از 20 بهمن ماه به گل دهی رسیدند. زمان ظهور اسپات ها به نوع رقم نیز بستگی زیادی دارد. در خوزستان در نر سمسماوی اسپات ها زودتر از بقیه ارقام نر ظاهر می شوند.

      پس از رسیدن دانه های گرده نر (معمولاً کمی قبل از شکاف اسپات) این اسپات ها را از درخت جدا کرده و پس از باز کردن اسپات گل آذین را از اسپات خارج ساخته و در محل مناسبی در سایه و بوسیله طناب آویزان می کنند تا به آرامی خشک شود. سپس اقدام به تکانیدن گل آذین بر روی ورقه تمیزی از روزنامه یا مقوا می نمایند تا دانه های گرده جدا گردند. گرده های جمع آوری شده را در یک ظرف شیشه ای خشک و مناسب قرارداده و از آن برای تلقیح با گرده افشان مکانیکی و یا با دست و به روش سنتی استفاده می کنند.

     در مواردی نیز خوشچه ها را جدا کرده و با بالارفتن کارگر از درخت اقدام به تکاندن آنان بر روی گل آذین های ماده می کنند و قسمت های کوچکی از خوشچه های نر را در بین گل های ماده قرار می دهند تا با بازشدن تدریجی گل های ماده دانه های گرده در اثر وزش باد و تکان خوردن رها شده و بر روی گل های ماده قرار گیرد.

     نظر به اینکه بازشدن اسپات های ماده همزمان نیستند لذا معمولاً گرده افشانی برای هر درخت در چند نوبت صورت می گیرد. در گرده افشانی مکانیکی دانه گرده را در یک مخزن شیشه ای که از یک طرف به یک لوله پلاستیکی قابل انعطاف و از طرف دیگر به مخزن پمپ هوا متصل می باشد ریخته و دانه های گرده با فشار هوا و از طریق لوله های آلومینیومی که قابل بلند و کوتاه شدن می باشند گرده را به میان گل های ماده هدایت می کند. این روش ساده و از نظر راندمان کار نیز سبب کاهش شدید هزینه گرده افشانی می شود.برای صرفه جوئی در مصرف دانه گرده آنرا با موادی مانند آرد یا سبوس مخلوط کرده و سپس اقدام به گرده افشانی می کنند. نتایج بررسی ها نشان داده است که مخلوط 15 درصد دانه گرده با 85 درصد آرد مناسب می باشد.

     گرده افشانی باید زمانی صورت گیرد که گل های ماده مناسبترین شرایط پذیرش گرده ها را داشته باشند به عبارتی احتمال تلقیح گل های ماده به حداکثر افزایش یابد. بررسی های انجام شده در مراکز تحقیقاتی مناطق خرماخیز کشور نشان می دهد که زمان مناسب گرده افشانی بسته به رقم نخل می تواند تا حدودی متفاوت باشد. بعضی بررسی ها در خوزستان نشان می دهد که 48 ساعت پس از باز شدن گل های ماده بهترین زمان گرده افشانی برای رقم استعمران خواهد بود، در حالیکه اگر گرده افشانی 5 روز پس از بازشدن اسپات ها صورت گیرد درصد تلقیح گلها به شدت کاهش می یابد.

در مواردی که روی یک رقم خاص بررسی صورت نگرفته باشد بهتر است عمل گرده افشانی در فاصله زمانی 24 تا 96 ساعت بعد از بازشدن اسپات های ماده صورت پذیرد.

از زمان ظهور تا بازشدن کامل اسپات مدت زمان زیادی طول می کشد. این زمان در بعضی از ارقام ممکن است به بیش از یک ماه بطول بیانجامد، لذا می بایست گرده افشانی را زمانی انجام داد که اسپات به خوبی شکاف برداشته و گل های ماده آشکار شده باشند.

 مزایای گرده‌افشانی مکانیکی         

    

       گرده‌افشانی یکی از مهمترین عملیات نخلداری و نیازمند به کارگر ماهر است و انجام آن در شرایط سنتی دارای هزینه و زمان زیاد می‌باشد. استفاده از این روش، سهولت در عملیات گرده‌افشانی و کاهش در هزینه را به همراه دارد. به عبارت دیگر در مقایسه دو روش(سنتی و مکانیکی) یک کارگر ماهر در فاصله زمانی 45 روز قادر به گرده افشانی 600-700 نخل خرما بوده، ولی دو کارگر در همین فاصله زمانی، با استفاده از دستگاه مورد نظر، قادر به گرده‌افشانی3750 نخل ماده بوده و هزینه نیز برابر (4/1) هزینه قبلی است، لذا می‌توان به افزایش تولید محصول کمک نمود.

به طور کلی مزایای گرده‌افشانی مکانیکی عبارتند از :

1 ـ عدم نیاز به صعود از درختان نخل خرما و سهولت عملیات گرده‌افشانی،

2 ـ کاهش هزینه‌ها

3 ـ عدم نیاز به کارگر ماهر

 4 ـ کاهش میزان گرده مصرفی (2/0 گرم به ازاء هر خوشه )

5ـ عدم خطر جانی جهت فرد گرده‌افشان    

6 ـ راندمان بسیار بالا

پس از عملیات گرده‌افشانی معمولاً در نخلستان سه مرحله مختلف در حین رشد میوه می‌توان مشاهده نمود:

مرحله اوّل : در این حالت کلیه گلهای ماده تلقیح شده‌اند و برچه‌ها به صورت بسیار کوچک و سبز و متراکم هستند.

مرحله دوّم: در این حالت برچه‌ها بزرگتر شده‌اند و تعدادی از گلهای ماده که همچنان تلقیح نشده‌اند به صورت برچه‌های سه‌تایی روی خوشه‌چه‌ها دیده می‌شوند.

مرحله سوّم : در این حالت تمام برچه‌ها بارور شده‌اند و میوه کامل شکل می‌گیرد. اگر گلهای ماده به موقع تلقیح نشوند تعداد گلهای بارور نشده زیاد خواهدشد. همان طور که جدول 7-2 نشان می‌دهد 16 روز تأخیر در تلقیح گلها، میزان درصد باروری آنها را به نصف تقلیل داده‌است. امروز ثابت شده است که دانه‌های گرده ارقام مختلف نخل خرما بر روی میزان محصول و کیفیت میوه اثرهای متفاوتی دارد.

تعیین شماره برگ درخت خرما به منظور نمونه برداری و تعیین عناصر غذایی

 

چکیده

خرما یکی از محصولات مهم واستراتژیک کشاورزی بشمار می رود وبراساس آمار فائودر سال 2002 سطح زیر کشت بارور آن 1100000  هکتار و میزان کل تولید آن 6135000 تن  گزارش شده است  خرما در هر پنج قاره دنیا کشت می شود ولی بیش از 99درصد از سطح زیر کشت و تولید آن مربوط به دو قاره آسیا و آفریقا می باشد. بیش از 85  درصد از کل تولید خرما متعلق به 5 کشور مصر، ایران، عراق، عربستان و پاکستان  می باشد.

 

مقدار عناصر غذایی که در اختیار گیاهان قرار میگیرد بر غلظت آنها در اندام های گیاهی اثر می گذارد افزون بر آن چنین تلقی می شود که اگر غلظت عنصر(یا عناصر) ازحد معین پائین تر رود عملکرد محصولات  محدود می گردد.

 

 این سطوح مشخص  در عناصر غذائی  حد بحرانی  یا  غلظت بحرانی نامیده  می شود. غلظت عناصر غذائی در اندام های گیاه با سن فیزیولوژیکی گیاه تغییر کرده وبین قسمت های مختلف گیاه تفاوتهای شدیدی را نشان می دهد. اما طی تحقیقات گذشته بهترین قسمت گیاه وزمان     نمونه برداری از آن جهت تعیین حدود بحرانی عناصر غذایی برای اکثر محصولات زراعی وباغی گزارش شده است. نخل خرما از معدود درختان مثمر و استراتژیک است که تاکنون بهترین زمان و اندام نمونه برداری وتعیین حدود بحرانی عناصر غذایی مشخص نشده است . در این راستا آزمایشی با اهداف زیر روی نخل خرما رقم استعمران به اجرا آمد:

تعیین بهترین برگ (برگ ها )درخت خرما جهت نمونه برداری به منظور تجزیه برگ

تعیین وضعیت عناصر غذائی ماکرو و میکرو در برگهای مختلف نخل خرما

 

جهت دست یابی به اهداف فوق برگ های موجود برروی سه اصله نخل خرمای رقم استعمران را از قسمت بالا و در جهت عقربه های ساعت شماره گذاری نموده و نمونه برداری از برگچه های وسط هر برگ انجام و میزان عناصر غذایی در آنها اندازه گیری شد. پس از تعیین غلظت عناصر غذایی در ردیف های مختلف تاج درخت خرما , نرمال بودن داده ها مورد بررسی قرار گرفت و تجزیه داده ها بر اساس طرح آشیانه ای انجام وبا استفاده از آزمون چند دامنه ای دانکن مشخص شد که برای اندازه گیری فسفر، پتاسیم، مس , برگهای ردیف اول, برای اندازه گیری ازت و آهن برگهای ردیف هفتم، برای اندازه گیری منیزیم برگهای ردیف نهم و برای اندازه گیری کلسیم، منگنز و روی برگهای ردیف دهم نخل خرما بهترین برگ شناخته شدند. سپس به منظور بررسی ارتباط بین غلظت عناصر غذایی در برگهای مختلف آزمون همبستگی به عمل آمد و همبستگی بین غلظت عناصر مختلف در بهترین برگ ارائه شده جهت آن عنصر با سایر برگها تعیین گردید.

 

نتایج نشان داد که غلظت هر یک از عناصر غذایی موجود در برگهای ردیف 2 بیشترین همبستگی را با غلظت هر یک از عناصر در بهترین برگ دارا بود به نحوی که در رابطه با عناصر فسفر ،پتاسیم ،منیزیم ، آهن، منگنز، روی ،مس در سطح 1% و با کلسیم در سطح 5%  همبستگی معنی دار وجود داشت و فقط در رابطه با ازت همبستگی معنی دار حاصل نگردید لذا می توان گفت مناسبترین برگ جهت تعیین غلظت کلیه عناصر برگ ردیف 2  می باشد که غلظت کلیه عناصر را با یک همبستگی خوبی ارائه  می نماید

 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:33 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |





*
معرفي مكانيزم‌هاي اثر عوامل بيو كنترل*


كارشناسان همواره درجهت افزايش توليدات كشاورزي كوشيده‌اند؛ از موانع مهمي كه همواره در اين راه وجود داشته است، مي‌توان به پيدايي آفات و بيماري‌هاي گياهي اشاره كرد كه اين عوامل قادرند حدود يك سوم محصولات توليدي را نابود كنند و همين امر محققين را وادار به‌بهره گيري از علم گياه‌پزشكي كرده است. اما بايد به اين نكته توجه كرد كه حفظ تعادل دراكثر مواقع به‌عنوان بهترين راه بيان مي‌شود و درعلم گياهپزشكي نيز همواره بايد درپي كنترل خسارات آفات و بيماري‌هاي موجود بود و نه نابودي آن‌ها، به طوري‌كه نبايد بيش از خسارات وارده بر محصولات كشاورزي، اقدام به اعمال روش‌هاي مبارزاتي كرد.



*
اهميت مبارزات غيرشيميايي در گياه‌پزشكي*


مبارزه‌ي شيميايي از راه‌هاي مؤثر و مهم كنترل آفات و بيماري‌هاي گياهي از ساليان بسيار گذشته تاكنون بوده است كه بشر همواره از آن بهره برده است، اما در سال‌هاي اخير كارشناسان و متخصصان كشاورزي به دلايل متعددي كه در ادامه به آن اشاره مي‌شود درپي يافتن راه‌هايي جديد براي جايگزيني با مبارزات شيميايي هستند.

دلايل به‌كارگيري از روش‌هاي غيرشيميايي:
1-
اثرات زيان‌آور سم برروي حشرات و جانداران مفيد
2-
ماندگاري و اثر آلودگي اكثر سموم به ميزان گوناگون در طبيعت
3-
ذخيره شدن ماده‌ي مؤثره‌ي سم در طولاني مدت در بدن موجودات زنده و انسان
4-
تأثير زيان‌بار و اثر گياه سوزي برخي از سموم بر روي گياهان
5-
هزينه‌ي بالاي مبارزات شيميايي
اما متاسفانه مبارزات شيميايي به‌دليل داشتن تأثيرات كوتاه مدت و سريع و از سويي به‌كارگيري آسان اين نوع مبارزات، در مقايسه با مبارزات غيرشيميايي، سبب شده است كه كشاورزان گرايش بيشتري به استفاده از روش‌هاي شيميايي در كنترل عوامل خسارت‌زاي توليدات كشاورزي داشته باشند. اين درحالي‌ست كه با توجه به موارد درپيش گفته شده، اهميت استفاده از مبارزات غيرشيميايي مشهود است.


*
مبارزات غيرشيميايي*


الف- مبارزه زراعي caltural control شامل:
1-
تناوب زراعي
2-
تيلر زدن و شخم
3-
به‌كاربردن واريته‌هاي مقاوم
4-
تغيير تاريخ كشت يا برداشت

ب- مبارزه مكانيكي mechanical control شامل:
1-
جمع آوري دستي حشرات
2-
جمع آوري برگ‌ها و شاخه‌هاي آلوده و سوزاندن آن‌ها
3-
هرس شاخه‌هاي آلوده و...

ج- مبارزه فيزيكي physical control شامل:
1-
سرما درماني
2-
گرما درماني
3-
استفاده از نور
4-
استفاده از امواج راديويي

د- مبارزه بيولوژيك biological control شامل:
1-
استفاده از حشرات پارازيتوئيد و حشرات پرداتور(شكارگر) جهت كنترل آفات و ...
2-
استفاده از ميكروارگانيسم‌هاي مفيد جهت كنترل بيولوژيكي بيمارگر‌هاي گياهي

هـ - مبارزه قانوني legislative control شامل:
مقررات قرنطينه‌اي داخلي و خارجي

ي- مبارزه تلفيقي شامل:
در خيلي موارد کاربرد باهم عوامل بيوکنترل و سموم شيميايي سازگار با آن‌ها به‌صورت سينرويستي (تشديد شونده) باعث کنترل بيماري مي‌شوند. اين نوع تلفيق موفق در مورد عوامل بيوکنترل هم‌چون قارچ‌هاي coniothyrium minitans, talaromyces flavus و trichoderma viridae گزارش شده است. چنين رويكردي هنگامي تاثير گذار است که هردو عامل، سازوكاري موثر ولي مستقلي روي بيمارگر داشته باشند.
براي نمونه قارچ t. harzianum قادرست با ترشح آنزيم‌هاي تجزيه كننده‌ي سلولز منجر به تخريب ديواره‌ي سلولي و افزايش حساسيت قارچ‌هاي بيماري‌زا به قارچکش‌ها ‌شود. البته درمواردي روابط ناسازگاري نيز ميان عامل بيوکنترل و قارچکش ديده مي‌شود.(brewer and larkin, 2005).


*
تاريخچه و تعريف كنترل بيولوژيك*


واوه‌ي بيوکنترل اولين‌بار به‌عنوان بازداري جمعيت‌ حشرات توسط دشمنان طبيعي تعريف شد. در علم بيماري‌شناسي نيز با توسعه‌ي روش‌هاي كشت آزمايشگاهي ميكروب‌ها، اصول كنترل بيولوژيك معرفي و از آن پس واوه آنتاگونيسم (به كارگيري عامل بيوكنترل) در علم ميكروب شناسي رايج شد ( 1983 cook and baker).
از سويي کنترل بيولوژيک را به‌عنوان "کاهش در تراکم جمعيت يا فعاليت بيماري‌زايي بيمارگرفعال يا غير فعال، توسط يک يا چند موجود زنده، به‌صورت طبيعي يا مصنوعي (ازطريق دستکاري شرايط محيطي، ميزبان يا آنتاگونيست (عامل بيوكنترل)) و يا وارد کردن يك يا چند توده‌ي آنتاگونيست به مزرعه" معرفي کردند.
لازم به توضيح است، آکادمي ملي علوم آمريکا، تغييراتي را در اين تعريف ايجاد کرد، به طوري‌که کنترل بيولوژيک به‌عنوان" استفاده از موجودات طبيعي يا تغيير يافته‌ي ون و فرآورده‌هاي وني، براي کاهش اثر موجودات مضر و مناسب کردن شرايط براي موجودات مفيد مانند گياهان زراعي، حشرات و ميکروارگانيسم‌هاي مفيد" تعريف شد. اين تعريف ساده‌تر و به صورت "کاهش در ميزان جمعيت يا فعاليت بيماري‌زايي بيمارگر از طريق يک يا چند موجود به غير از انسان" بيان شد.
شايان ذكر است تعريف فوق به‌عنوان قابل قبولترين و پرکاربردترين تعريف ارائه شده براي بيوکنترل است (gnanamanickam et al., 2002).



*
كنترل بيولوژيكي بيماري‌هاي گياهي (biological control)*


بازدارندگي عوامل بيماري‌زاي گياهي به‌وسيله‌ي برخي متابوليت‌هاي ميكروبي در سال 1908 در بيماري شناسي گياهي مطرح شد(baker, 1987). اصطلاح كنترل بيولوژيك نيز اولين‌بار در زمينه‌ي بيماري‌هاي گياهي مطرح و اولين كوشش‌ها در مورد به‌كارگيري كنترل بيولوژيكي بيمارگرهاي گياهي از سال 1920 آغاز شد. در سال‌هاي اخير موضوع كنترل بيولوژيكي عوامل بيماري‌زاي گياهي با استفاده از ميكروارگانيسم‌هاي آنتاگونيست به‌خصوص باكتري‌هاي متعلق به سودموناس‌هاي فلورسنت از قبيل pseudomonas fluorescens و pseudomonas putida و تعدادي از گونه‌هاي جنس باسيلوس مثل bacillus cereus و bacillus subtilis در كنترل بيماري‌هاي قارچي و باكتريايي ريشه‌ي گياهان زراعي مطرح شده است. ميكروارگانيسم‌هايي كه در ناحيه‌ي ريزوسفر گياهان زندگي مي كنند گزينه‌ي مناسبي براي استفاده در روش‌هاي كنترل بيولوژيكي هستند زيرا ريزوسفر اولين پل دفاعي ريشه عليه بيمارگرهاي خاكزي است (weller ,1988). ريزوسفرغني از عوامل ميكروبي است و ريزوباكتري‌هاي کلونيزه كننده‌ي‌ ريشه، نقش برجسته‌اي در اين مكان دارند.
از ميان ريزوباكتري‌هاي افزايش دهنده‌ي رشد گياه، باكتري‌هاي متعلق به جنس pseudomonas به‌خصوص سودوموناس‌هاي فلورسنت از اهميت ويوه‌اي برخوردار هستند، اگرچه برخي از سودوموناس‌هاي غيرفلورسنت نيز خواص ‌آنتاگونيستي قابل ملاحظه اي دارند(picard et al. 2000; weller,1988) . گروهي از ميكروارگانيسم‌ها هم‌چون باكتري‌ها و قارچ‌هاي مفيد با استفاده از مكانيزم‌هاي مختلفي سبب كنترل بيمارگرهاي گياهي مي شوند كه در ادامه تعاريفي از آن‌ها ارائه مي‌شود:
مكانيزم‌هاي بيوكنترل ميكروارگانيزم‌هاي مفيد و تعاريف آن‌ها:

1-
تعريف تركيبات آنتي بيوتيك (production of antimicrobial compounds)
تركيبات آنتي بيوتيك متابوليت‌هايي هستند كه با اثرگذاري بر سيستم‌هاي حياتي ميكروارگانيزم‌ها سبب مرگ و يا توقف رشد آن‌ها مي‌شوند. گروهي از باكتري‌ها و قارچ‌هاي مفيد به‌وسيله‌ي توليد يك يا چند آنتي‌بيوتيك هم‌چون متابوليت‌هاي ضد قارچي (antifungal metabolite) (afm) سبب توقف رشد يا مرگ بيمارگر گياهي مي‌شوند كه اين پديده فرايند آنتي بيوز (antibiosis) ناميده مي‌شود.
اين تركيبات مانند؛ ammonia, butyrolactones, 2,4-diacetyl phloroglucinol (dapg), kanosamine, oligomycin a, oomycin a, phenazine-1-carboxylic acid, pyoluteorin, pyrrolnitrin, viscosinamide, xanthobaccin, zwittermycin a & volatile hcn. تركيبات توليد شده در كنترل بيمارگرهاي گياهي متعلق به قارچ‌هاي ااميست نقش دارد (sharma et al. 2002).


2-
تعريف پارازيتيسم (parasitism or lysis)
عوامل پروبيوتيك با توليد آنزيم‌هاي خارج سلولي هم‌چون كيتيناز، گلوكاناز سبب تجزيه كردن ديواره‌ي سلولي قارچ‌هاي بيمارگر مي‌شوند، توليد هم زمان آنزيم‌هاي كيتيناز و گلوكاناز داراي اثر تشديد كننده در تجزيه‌ي ديواره‌ي سلولي قارچ‌هاي بيماري‌زا هستند. بنابر نظر برخي محققين، پروتئاز توليد شده توسط سودوموناس‌هاي فلورسنت ممكن است باعث غيرفعال شدن آنزيم‌هاي هيدرولاز و توكسين‌هاي توليد شده توسط قارچ‌هاي بيمارگر شده و به اين ترتيب موجب کاهش قدرت بيماري‌زايي ‌آن‌ها شود. اين موضوع در مورد قارچ fusarium oxysporum به اثبات رسيده است.
قارچ verticillium chlamydosporium نيز با توليد آنزيم كيتيناز و پروتئاز و با كمك اندام مكينه‌ي خود قادر به پارازيته كردن تخم سيست نماتدglobodera sp و قارچhirsutella rhossiliensis پارازيت لارو نماتد heterodera schachtii هستند (perry & moens, 2006) .

3-
تعريف رقابت براي جذب آهن (competition for iron)
رقابت يكي از مهمترين مكانيزم‌هاي بيوكنترل برخي از عوامل پروبيوتيك است بعضي ميكروارگانيسم‌ها با توليد تركيباتي به نام سيدروفور با آهن سه ظرفيتي پيوند برقرار كرده و موجب به آن مي‌شود كه تركيب حاصل به مصرف گياه برسد و بدين صورت آهن را از دسترس بيمارگرهاي گياهي خارج مي كنند. کلمه سيدروفور ريشه يوناني دارد و به معني حامل آهن مي‌باشد. اين تركيب براي اولين بار در خاك‌هاي قليايي به‌عنوان يك مكانيسم مهم در بازدارندگي قارچ بيمارگر fusarium oxysporum بيان شد. بيکر ( baker,1987). براي اولين بار به نقش سيدرفور در تحريك و افزايش رشد گياه پي برد. سيدروفورها ساختار شيميايي متفاوتي دارند و 44 نوع از آن‌ها تا كنون شناسايي شده است. شرايط محيطي بر ميزان توليد سيدروفورها بسيار تاثير مي گذارند.

4-
تعريف افزايش مقاومت القايي
گياهان به‌طورعمده با دو شيوه در مقابل پاتوژن‌ها از خودشان دفاع مي کنند. 1- واكنش‌هاي ساختاري، كه در واقع موانع و سدهاي فيزيکي گياه هستند و اين ساختار مانع از نفوذ و انتشار بيمارگر در گياه مي‌شوند. 2- واکنش‌هاي بيوشيميايي که در سلول‌ها و بافت‌ها اتفاق مي‌افتد که نتيجه‌ي آن‌ها توليد موادي است که براي بيمارگر سمي هستند يا شرايطي را ايجاد مي‌کنند که مانع رشد بيمارگر در گياه مي شود(agrios, 2005). اين مکانيسم‌ها ممکن است از پيش وجود داشته باشند يا در اثر تحريک‌هاي بيمارگر يا عواملي ديگر مثل باکتري‌هاي مفيد ريشه ايجاد شوند. در نتيجه اين تحريک‌ها، سيگنال‌هاي مقاومت توليد و درسراسر گياه پخش مي شوند. اين سيگنال‌ها باعث تحريک پروتئين‌هاي تنظيم کننده‌ي بيان ون‌هاي مقاومت شده و موجب بيان اين ون‌ها (فعال شدن ون‌ها) در سراسر گياه مي‌شوند. درپي بيان ون‌هاي مقاومت، مقاومت سيستميک ايجاد مي‌شود. يک نوع ديگر از القاي مقاومت بيولوژيکي در اثر کلونيزاسيون ريشه‌ي گياهان به‌وسيله‌ي باکتري‌هاي مفيد مثل p. fluorscens انجام مي‌شود که به آن مقاومت القائي سيستميک (induced resistance) (isr) مي گويند. اين نوع مقاومت در سال 1990 توسط وان پير وهمکاران گزارش شد ( bakker, 2003).
باكتري هاي زير سبب افزايش مقاومت القايي گياهان نسبت نماتدها مي گردند:
burkholderia spp., pseudomonas spp., bacillus spp. & agrobacterium radiobacter

تعريف كلنيزاسيون ريشه توسط عوامل پروبيوتيك:
كلنيزاسيون شرط لازم و ضروري براي عامل بيوكنترل محسوب مي شود . كلنيزه كننده‌ي قوي ريشه ميكروارگانيسمي‌ست كه به فضاي ميان سلولي لايه‌ي اپيدرم و بافت كورتكس نفوذ كرده و يا محكم به سطح ريشه مي چسبند و با شستن شديد نيز باقي مي مانند (haas & defago, 2005). توانايي يك آنتاگونيست در كلونيزه كردن ريشه يك شرط مهم در توانايي آن براي كنترل بيماري‌هاي ريشه است. در بيشتر موارد، شكست در بهره برداري از باكتري‌ها به كلنيزه شدن ضعيف ريشه، توسط آن‌ها مربوط مي‌شود، اين امر مي تواند به خود باكتري و يا مربوط به عوامل محيطي (زنده و غيرزنده) باشد. ويوگي‌هايي نظير سرعت رشد، كشش شيميايي به سمت ترشحات ريشه و تحمل پتانسيل اسمزي پائين، ميزان اينوکلوم (جمعيت)، سن و رقم گياه وشرايط محيطي بر كلنيزاسيون موفقيت‌آميز ريشه توسط باكتري تاثير دارند.

عوامل موثر بر بيوكنترل بيمارگرهاي گياهي:
عوامل مختلفي بر بيوكنترل بيمارگرهاي گياهي توسط ميكرو ارگانيزم‌هاي مفيد نقش دارند.
عوامل غير زنده شامل:
1-
شرايط محيطي ( دما، نور)، 2- نوع خاك (ph، مواد غذايي، رطوبت)، 3- مواد شيميايي (قارچ كش‌ها، علف كش‌ها).
عوامل زنده شامل:
1-
نوع ميزبان (گياه)، 2- ميكرو ارگانيسم‌هاي بومي گياه ميزبان، 3- نوع بيمارگرهاي گياهي.
اگرچه كنترل بيولوژيك توسط ريزوباکترهاي افزايش دهنده‌ي رشد گياه دستاوردي قابل قبول است اما ميزان ثبت عوامل کنترل زيستي براي استفاده‌ي‌ تجاري بسيار كم است. تکنولوژي هنگامي پويا مي‌شود که يافته‌هاي پژوهش از آزمايشگاه به مزرعه منتقل شود. اما استفاده از باکتري‌هاي آنتاگونيست ممکن است تحت شرايط مزرعه در کنترل بيماري‌ها تاثيري متوسط داشته و يا بدون اثر باشد. براي رفع اين مشکل سوسپانسيون باکتري‌هاي آنتاگونيست بايد در حامل‌هاي معيني تثبيت شده و به صورت فرمولاسيون‌هايي براي کاربرد آسان، سهولت حمل و نقل، نگهداري طولاني مدت، حفظ قدرت حيات و افزايش کارايي در مزرعه و تجاري سازي مورد استفاده قرار گيرند.(nakkeeran et al. 2005)



منابع references

1.
احمدزاده ، م.1381. بررسي اثر ريزوباکتريهاي آنتاگونيست از جنسهاي pseudomonas و bacillus عليه بيماريهاي پوسيدگي بذر و مرگ گياهچه لوبيا و مطالعه مکانيسم هاي آنتاگونيستي آنها. رساله دکتري، دانشکده کشاورزي دانشگاه تهران. 146 صفحه.
2.
ساراني، ش. ا. 1384. کنترل بيولوژيکي rhizoctonia solani kuehn عامل مرگ گياهچه کلزا با استفاده از برخي باکتريهاي آنتاگونيست. پايان نامه کارشناسي ارشد، دانشکده علوم باغباني و گياهپزشکي، دانشگاه تهران. 138 صفحه.



1agrios, g.n., 2005. plant pathology. 5th ed. academic press, london
2baker, k.f. 1987. evolving concepts of biological control of plant pathogens. ann. rev. phytopathol. 25: 67-85
3bakker, p.a.h.m., pieterse, r. l.x., and van loon, l.c. 2003. understanding the involvement of rhizobacteria mediated induction of systemic resistance in biocontrol of plant diseases. can. j. plant pathol. 25: 5–9
4brewer, m.t., larkin, r.p. 2005. efficacy of several potential biocontrol organisms against rhizoctonia solani on potato. crop protection 24: 939–950
5cook, r.j. and baker, k.f. 1983, the nature and practis of biological control of plant pathogens . a. p. s. st. paul, minnesota, u. s. a
6delany, i., sheehan, m. m., fenton, a., bardin, s., aarons, s. and oُ gara, f. 2000. regulation of production of the antifungal metabolite 2,4-diacetylphloroglucinol in pseudomonas fluorescens fl13: genetic analysis of phlf as a transcriptional repressor. microbiol. 146: 537-546
7gnanamanickam, s.s., vasudevan, p., reddy, m.s., defago, g., and kloepper, j.w. 2002. principles of biological control. in: biological control of crop diseases. gnanamanickam, s. s. (ed.). crc press netherlands. 450pp
8haas d., & défago, g. (2005). biological control of soil-borne pathogens by fluorescent pseudomonads. nature reviews microbiology, published online10 march 2005, doi:10.1038/nrmicro1129.[
تنها کاربران عصو میتوانند لینکها را مشاهده کنند. ]
9kishore, g. k., pande, s., & podile, a. r. (2005). biological control of late leaf spot of peanut (arachis hypogaea l.) with chitinolytic bacteria. phytopathology, 95, (in press)
10kloepper, j.w., leong, j., teintzte, m. and schroth, m. n. 1980. pseudomonas siderophores: a mechanism explaining disease suppressive soils. current microbiol. 4: 317-320
11manjula, k., kishore, g. k., & podile, a. r. (2004). whole cells of bacillus subtilis af 1 proved effective than cell free and chitinase-based formulations in biological control of citrus fruit rot and groundnut rust. canadian journal of microbiology, 50, 737-744
12nakkeeran, s., dilantha feenando, w. g. and siddiqui, z. a. 2005. plant growth promoting rhizobacteria formulation and its scope in commericialization for the management of pests and diseases. z.a. siddiqui (ed.), pgpr: biocontrol and biofertilization, springer, dordrecht, the netherlands, pp257-296
13perry, r. n., & moens, m. (2006). plant nematology. cab international press. uk. 447 pp
14picard, c., di cello, f., ventura, m., fai, r. and guckert, a. 2000. frequency and biodiversity of 2,4- diacetylphloroglucinol -producing bacteria isolated from the maize rhizosphere at different stages of plant growth. appl. environ. microbiol. 66: 948-955
15sharma, a., johri, b. n., sharma, a. k., & glick, b. r. (2003). plant growth-promoting bacterium pseudomonas sp. strain gfp(3) influences iron acquisition in mung bean (vigna radiata l. wilzeck). soil biol. biochem., 35, 887-894
16weller, d. m. 1988. biological control of soilborne plant pathogens in the rhizosphere with bacteria. ann. rev. phytopathol. 26: 379-407

 

 

http://irangolara.com/index.php?newsid=2507



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:32 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

بررسي مراحل کاشت، داشت و برداشت کدوي تخم کاغذي

 

در     گذشته بصورت سنتي از دانه هاي کدوي تخم کاغذي براي دفع کرم کدو استفاده مي شد . بعدها تحقيقات نشان داد که دانه هاي اين گياه و روغن حاصل از آن حاوي
مواد مؤثره ارزشمندي مانند:
peponen,prostaliquid,gronfing
است ،که نقش عمده اي در معالجه غده پروستات و مداواي سوزش مجاري ادرار و
معالجه تصلب شرايين دارد. مصرف دانه هاي اين گياه باعث تقويت و مقاومت بدن
در مقابل عوامل بيماريزا مي شود . امروزه کدوي تخم کاغذي در صنايع
داروسازي خيلي مهم است و در سطوح وسيعي در آلمان،اتريش،مجارستان و روماني
کشت مي شود .
 گياه شناسي:
Cucurbita pepo var.striaca
کدوي تخم کاغذي ((
pumpkin
متعلق به تيره کدوييان گياهي است ،علفي،يکساله،با ساقه کرکدار و
خزنده،ريشه محکم و برگهاي پنج لبي که گلهاي نر و ماده آن جدا از هم بر روي
گياه قرار مي گيرند. گلها به رنگ زرد و پنج لبي مي باشند.گلهاي ماده
کوتاهتر از گلهاي نر مي باشند. ابتدا گلهاي نر به صورت دسته اي و سپس
گلهاي ماده به طور جداگانه ظاهر مي شوند.ميوه گوشت دار ،درشت و کروي شکل و
يا کم و بيش کشيده است. ميوه رسيده به رنگ زرد يا سبز زرذ مي باشد. داخل
هر ميوه 400تا500 عدد دانه به رنگ سبز تيره يا زيتوني است. اطراف دانه ها
را پوشش شفاف و ظريفي احاطه مي کند. وزن هزار دانه آن 100تا300 گرم است.
اکولوژي:
گياهي 
است روز بلند و دماي مورد نياز براي جوانه زني بذور12 درجه سانتيگراد ولي
دماي مطلوب براي رويش 25تا35 درجه است. رويش اين گياه در دماي 14 درجه
سانتيگراد متوقف مي شود . برگها به شدت به سرما حساس است به طوري که در
دماي 1تا2 درجه سانتيگراد گياه دچار سرما زدگي شده و خشک مي شوند. اين
گياه قادر است خشکي را تحمل کند . در صورت خشکساليهاي طولاني مدت ريشه
قادر به جذب رطوبت از اعماق خاک خواهد بود . دوره  رويش اين گياه بسته به
رقم و شرايط اقليمي بين 120تا140 روز است.
کدوي تخم کاغذي براي رويش به خاک خاصي نياز ندارد ولي خاک هاي با بافت متوسط و غني از مواد غذايي خاک هاي مناسبي براي کشت مي باشد.
کشت
در خاک هاي اسيدي و مناطق سرد مناسب نيست. همچنين در زمينهايي که سطح آب
زيرزميني آن بالاست نبايد کشت شود. کدوي پوست کاغذي به اکثر علف کشها حساس
است.
مواد و عناصر مورد نياز:   
30تا40
تن کود حيواني کاملاً پوسيده نقش عمده در افزايش عملکرد دانه و مواد مؤثره
گياه دارد. اگر زمين از مئاد و عناصر غذايي تهي باشد در فصل پاييز به
همراه کود حيواني مقدار 120تا160 کيلوگرم کود اوره ،240تا300 کيلوگرم کود
فسفاته و 150تا180گيلوگرم کود پتاسه بايد به خاک اضافه کرد.
تاريخ و فواصل کاشت:
در
فصل پاييز پس از افزودن کود هاي حيوحساس است از اين رو بهتر است با تأخير
اقدام به کشت شود . زمان مناسب براي کاشت در يزد اوايل فروردين تا نيمه
اول ارديبهشت ماه ميباشد.  بذرها به مقدار 6تا9 کيلوگرم، بايد در رديف
هايي  به فاصله 100تا150 سانتي متر کشت شود و فاصله بين دو بوته در روي
رديف 40تا50 سانتي متر است . بهتر است کشت به صورت جوي و پشته اي انجام
شود و ضمناً بذرها به علت حساسيت گياه به بوته ميري ، در بالاي پشته ها 
کشت مي شوند.
چون دانه ها فاقد پوشش هستند  بايد با قارچ کشهاي مناسب ضدعفوني گردند. در هر چاله 3تا5 بذر قرار گيرد. 
داشت و نگهداري:                                                                                          
  
پس از سبز شدن بوته هاي ضعيف را تنک کرده و فقط يک بوته قوي نگه داري مي
شود. پس از کاشت آبياري مناسب ضروري است و دوره آبياري تا قبل از گلدهي
10-7 روز و بعد از آن هر6 روز يکبار در شرايط اقليمي استان يزد مي باشد.
چون ساقه گياه خزنده است و علف هاي هرز مي توانند بر آنها غلبه کنند از
اين رو مبارزه با علف هاي هرز ضرورت دارد .
آفات و بيماري ها:
اين
گياه به برخي آفات و بيماري ها حساس است . به سرعت به بيماري هاي ويروسي
مبتلا مي شود مبارزه با آفات ناقل ويروس و همچنين خارج کردن و سوزاندن
بوته هاي آلوده به ويروس نقش مهمي در کنترل ان دارد. از بيماريهاي خطرناک
کدو مي توان از سفيدک سطحي و دروغي نام برد. که براي مبارزه با سفيدک سطحي
که در آن سطح برگ از پوشش سفيد رنگ متمايل به خاکستري پوشيده مي شود، از
سموم کاراتان،آفوگان و پودر هاي گوگرد وتابل به نسبت 3تا5 هزار و معمولاً
با 2تا3 بار تکرار استفاده مي شود.
براي مبارزه با سفيدک دروغي که در
آن در سطح برگ لکه هاي زرد يا سفيد رنگي ظاهر مي گردد که در پشت اين لکه
ها پوشش قارچي به رنگ سفيد متمايل به خاکستري مشاهده مي شود، از قارچ
کشهاي ديتان،کوپروسان سوپر د، زينب، مانکوزب و ارتوسيد استفاده مي شود.
بوته ميري باعث مرگ ناگهاني و از بين رفتن سريع بوته ها مي گردد ، که از مواد قارچ کش نظير سرزان يا تيرام استفاده مي شود.
برداشت محصول:
زمان
برداشت گياه به شرايط اقليمي محل رويش گياه بستگي دارد. ميوه ها از اواسط
مرداد ماه به تدريج مي رسند . با رسيدن ميوه ها برگ ها و ساقه ها خشک مي
گردند. هنگاميکه 70تا75 درصد ميوه ها رسيدند آنها را بايد جمع آوري کرد.
پس از جمع آوري ميوه ها آنها را شکسته و دانه هاي داخل آن را خارج مي
کنند. سپس آنها را در دماي مناسب 30تا35 درجه سانتيگراد  خشک مي کنند.
رطوبت مجاز در دانه هاي خشک شده 12 درصد است. دانه هاي خشک شده را بايد در
کيسه هاي 40تا50 کيلويي بسته بندي و در مکان خنک و خشک نگه داري کرد.
عملکرد
بذر بسته به شرايط اقليمي و خاکي معمولاً 80تا150 تن ميوه کدو در هر هکتار
مي باشد ، که از اين مقدار 900تا1500 کيلوگرم دانه بدست مي آيد
منبع: کشاورز جوان

 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:21 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);} Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* /*]]>*/ /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}   v\:* {behavior:url(#default#VML);} o\:* {behavior:url(#default#VML);} w\:* {behavior:url(#default#VML);} .shape {behavior:url(#default#VML);} Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* /*]]>*/ /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin-top:0in; mso-para-margin-right:0in; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0in; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} مقدمه: بطور کلی با افزایش بی رویه جمعیت بشر، نیاز به غذا مشکل اساسی او بشمار می‌رود. بشر برای رفع این نیاز در طی قرن بیستم دست به اعمالی زد که باعث بوجود آمدن مشکلات بزرگتری در طبیعت شد. که مهم‌ترین آن‌ها آلودگی محیط زیست است که برای رفع این مشکل، از طریق کاربرد روش‌های نادرست مشکلات دیگر فرا روی انسان قرار گرفت. * آفت چیست؟ چه عواملی باعث به وجود آمدن آفات می‌شوند؟ آفت موجودی است که خسارت اقتصادی داشته باشد. علل پیدایش آفت در سه موضوع اصلی خلاصه می شود: ۱) وارد شدن موجودات به مناطق جدید (تهاجم) Invasion؛ ۲) تغییرات اکولوژیکی؛ ۳) تغییرات اجتماعی – اقتصادی. تهاجم یکی از موضوعات بسیار مهمی است که مخصوصاً در طی قرن اخیر بدلیل سهل‌الوصول شدن مسافرت‌ها، بسیار گسترش پیدا کرده است. در واقع تعداد بسیار زیادی از آفات مهم و کلیدی در نقاط مختلف دنیا آفاتی هستند که از یک نقطه یا منطقه پَراکنش بومی به مناطق جدید وارد شده‌اند و بدلیل اینکه این آفات بدون دشمنان طبیعی خود به مناطق جدید وارد می‌شوند عموماً تبدیل به آفت می‌شوند. مثال‌های بسیار زیادی در این زمینه در کشورهای اروپایی و در ایران وجود دارد. به عنوان مثال در راسته (Hemiptera) تعداد زیادی از شپشک‌ها مثل (Quadraspidiotus pernisiosus) یا شپشک هایسان ژوزه مثل (Chrysomphalus dictyospermi) یا شپشک سپردار قهوه‌ای، سپردار قرمز یا (Aonidiella aurantii)، و(Aonidiellacitri)، یا شپشک استرالیایی مثل (Icery apurchasi) وجود دارند. کرم ساقه خوار برنج (Chilo suppresalis) از راسته (Lepidoptera). مگس مدیترانه‌ای میوه‌ای (Ceratitis capitata) از راسته (Diptera). از زیر رده (Acari) گونه‌هایی مثل (Panonychusulmi) و (Panonychus citri) از گونه‌های بسیار مهم هستند که از طریق گیاهان زراعی و گیاهان زینتی و احتمالاً مرکبات از نقاط مختلف دنیا وارد کشور ما شده‌اند. نقش قرنطینه در ایران قرنطینه نقش مهم جلوگیری از ورود آفات جدید به کشور را به عهده دارد. برای مثال پس از بررسی‌های لازم توسط موسسه تحقیقات آفات و بیماری‌ها روی نوعی چمن وارداتی از کشور هلند (برای تعویض چمن استادیوم آزادی) از ورود آن به کشور جلوگیری بعمل آمد. دومین عامل که باعث تبدیل موجودات به آفت می‌شود تغییرات اکولوژیکی است. تغییرات اکولوژیکی با تاریخچه کشاورزی قرین است. هر عملی که انسان در طبیعت انجام می‌دهد نوعی تغییر اکولوژیکی به همراه دارد. تغییرات اکولوژیکی در طی سده اخیر بسیار زیاد بوده است. تک کِشتی‌های وسیع، استفاده از واریته‌های پر محصول، و عملیات اَگرو تکنیکی مثل سمپاشی باعث شده است که تعادل در اکوسیستم و طبیعت به هم بخورد. حتی کشت گیاهان زینتی در گلخانه نوعی تغییر اکولوژیکی است. معمولاً از طریق وارد کردن دشمنان طبیعی، آفات در گلخانه‌ها را کنترل می‌کنند. در اکوسیستم طبیعی و در شرایط طبیعی زنجیره‌های غذایی بسیار پیچیده توسط تعداد بسیار زیادی آفت و دشمنان طبیعی ایجاد شده‌اند. از آنجا که سموم در طی نیم قرن اخیر این زنجیره پیچیده را بر هم زده‌اند، برای ایجاد تعادل مجدد زنجیره‌های غذایی بین گونه‌های گیاهخوار، پارزیتوئیدها و پرداتورها حداقل به پنجاه سال تلاش مداوم نیاز داریم. در بین عوامل بر هم زننده تعادل اکولوژیک، قطعاً سموم و ترکیبات شیمیایی از اهمیت بسیار زیادی برخوردارند. بطوریکه سمپاشی زیاد بخصوص برای مدت طویل در محیط باعث تقویت ژن مقاوم در برابر این ترکیب شیمیایی شده و در طی سالیان متمادی، این جمعیت از طریق زاد و ولد افزایش پیدا می‌کند. و نهایتاً بعد از مدتی یک جمعیت مقاوم به سموم در طبیعت ظاهر می‌شود. همچنین کاربرد سموم، باعث ایجاد آفت در مواردی نیز می‌شود. آفات ثانوی آفاتی هستند که از طریق کاربرد ترکیبات شیمیایی بوجود می‌آیند. بدین صورت که آفت خاصی در طبیعت که دارای جمعیت پایینی نیز می‌باشد بر اثر استفاده سموم از بین رفته ولی گونه‌هایی که آفت محسوب نمی‌شوند بعد از مدتی به آفات خطرناک تبدیل می‌شوند. ارتباط حشرات با زندگی انسان در گذشته‌های دور تا کنون حشرات به شکل‌های مختلف با زندگی انسان ارتباط داشته‌اند و براساس این ارتباط حشرات را به دو گروه تقسیم می‌کنیم: 1- حشرات مفید؛ 2- حشرات مضر. 3­ حشرات مفید: اولین گروه از حشرات مفید، حشرات گرده افشان هستند. گرده افشانی به معنای انتقال گرده از پرچم به مادگی گل دیگر است. بعضی از گیاهان مقادیر زیادی گرده تولید می‌کنند که باد مهمترین عامل انتقال آن‌ها محسوب می‌شود، ولی اکثر گیاهان مقادیر بسیار کمی گرده تولید می‌کنند که این گیاهان برای گرده افشانی خودشان نیاز قطعی به عامل خارجی دارند که مهمترین آن‌ها حشرات هستند. در بین حشرات زنبورهای بالاخانواده‌ی آپویداها (Apoidea) مخصوصاً زنبور عسل با نام علمی آپیس ‌میلی‌فرا (Apis mellifera) از بیشترین اهمیت برخوردار است. دومین گروه از حشرات، حشراتی هستند که تولید فرآورده‌های تجاری و غذایی می‌کنند. از جمله‌ی این فرآورده‌ها عسل و موم است که توسط زنبور عسل و بعضی دیگر از گونه‌های زنبورهای خانواده آپیده ( Apoide ) تولید می‌شود. از دیگر این فرآورده‌ها ابریشم است که توسط پروانه کرم ابریشم با نام علمی بومبیکس موری ( Bombyx mori ) از خانواده بومبوسیده ( Bombycidae )و بعضی دیگر از گونه‌های این خانواده تولید می‌شود. یکی دیگر از فرآورده‌ها لاک است که در کشورهای جنوب شرق آسیا توسط نوعی شپشک تولید می‌شود. این شپشک در سطح ساقه بعضی از گیاهان مثل گونه‌های خاصی از انجیر، ترشحاتی تولید می‌کند. ضخامت لاک در بعضی از ساقه‌ها به یک سانتی‌متر می‌رسد، که کشاورزان برای استخراج لاک، این ساقه‌ها را بریده و به تمام نقاط دنیا صادر می‌کنند. و بعنوان وسیله‌ی آرایشی، یا آزمایشگاهی کاربرد دارد. آیا تغذیه زنبورها از گل‌ها باعث خسارت به آن‌ها می شود؟ تحقیقات نشان داده است که زنبور عسل به ازای هر یک ریال عسلی که تولید می کند 4 برابر آن در افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی از طریق گرده افشانی نقش دارد؛ و لذا این نظریه به هیچ وجه درست نیست. گروه دیگر از حشرات مفید، حشرات حشره‌خوار هستند و به دو گروه شکارگرها و پارازیتوئیدها تقسیم می‌شوند. حشرات شکارگر، حشراتی هستند که از طریق تغذیه حشرات آفت را مورد استفاده قرار می‌دهند و جمعیت آن‌ها را در طبیعت کنترل می‌کنند مانند کفشدوزک‌های خانواده ککسی نلیده ( Coccinellidea ) که حشرات کامل که لاروهای آن‌ها از شته تغذیه می‌کنند یا بال توری‌های خانواده‌ی کرایزوپیده ( Chrysopidae ) که آن‌ها هم شکارگر شته هستند. گروه دیگر از حشرات مفید پارازیتوئیدها هستند که تخم خود را بر روی بدن میزبان یا در داخل بدن میزبان قرار می‌دهند و بعد از اینکه لاروشان از داخل تخم خارج شد محتویات بدن میزبان‌شان را مورد تغذیه قرار می‌دهند و بعد از کامل شدن، و از بدن میزبان خارج می‌شوند و میزبان هم از بین خواهد رفت. چه حشراتی در بعضی از شرایط مفید و در بعضی از شرایط دیگر مضر می‌باشند؟ از سال 1900 تا 1920 چندین گونه از کاکتوس‌ها وارد استرالیا شدند. کاکتوس‌ها فاقد دشمن طبیعی بودند و هیچ موجود زنده‌ای از این گیاهان تغذیه نمی کرد. به همین دلیل به آفت بسیار مهمی تبدیل شدند و میلیون‌ها هکتار از مزارع استرالیا را تحت پوشش قرار دادند. بعدها محققین استرالیایی پروان‌هایی بنام ( Cactoblastis cactorum ) را وارد استرالیا کردند و کاکتوس‌ها را بطور کامل تحت کنترل در آوردند در حالیکه همین حشره ممکن است در شرایط دیگر بعنوان یک آفت مطرح شود. گروه دیگر از حشرات مفید، حشرات پاکسازی کننده محیط هستند و به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند: الف) حشرات مدفوع‌خوار؛ مانند سوسک‌های خانواده اسکارابیده ( Scarabaeidae )که از مدفوع جانوران در اکوسیستم‌ها تغذیه می‌کنند، و به این طریق محیط را هم از فضولات حیوانات پاک می‌کنند، و هم از افزایش جمعیت مگس‌های مضر جلوگیری می‌کنند. ب) حشرات لاشه‌خوار؛ مانند مگس‌های خانواده کالیفوریده ( Calliphoridea ) و سوسک‌های خانواده درمستیده ( Dermestidae ) ، که لاشه جاندارانی را که در طبیعت از بین می‌روند مورد تغذیه قرار می‌دهند و بدین ترتیب محیط را پاکسازی میکند. گروه دیگر از حشرات مفید، حشرات خاکزی هستند بسیاری از حشرات یک بخش یا کل دوره زندگی خودشان را در داخل خاک سپری می‌کنند و از این طریق می‌توانند در بهبود خصوصیات فیزیکی خاک نقش داشته باشند. گروه بعدی از حشرات مفید، حشراتی هستند که بعنوان غذای سایر جانداران و یا حشرات با ارزش غذایی مطرح هستند. حشرات توسط گروههای مختلفی از موجودات مورد تغذیه قرار می‌گیرند، بعنوان مثال دوزیستان مانند قورباغه‌ها، مارمولک‌ها، بعضی از موش‌ها و بعضی از گونه‌های پرندگان به ویژه بعضی از آن‌ها که مختصراً از حشرات تغذیه می‌کنند. این پرندگان ارزش زیبایی شناختی دارند و چنانچه این حشرات در محیط نباشند این پرندگان هم که در واقع بصورت تخصصی از حشرات تغذیه می کنند از بین می‌روند. گروه دیگر از حشرات مفید حشراتی هستند که ارزش هنری دارند مانند پروانه‌ها، حتی در شعر بسیاری از شعرای ما از پروانه استفاده شده است. حشرات مضر   حشرات مضر بطور کلی به سه گروه اصلی تقسیم می شوند: ۱- حشراتی که از گیاهان تغذیه می‌کنند؛ ۲- حشراتی که از فرآورده‌های انباری تغذیه می‌کنند؛ ۳- حشراتی که انسان و سایر جانوران را مورد حمله قرار می‌دهند. حال به شرح هر یک از این سه گروه می‌پردازیم. 1- حشراتی که از گیاهان تغذیه می‌کنند الف) حشراتی که از گیاهان تغذیه می‌کنند ممکن است بصورت مستقیم به گیاه خسارت وارد کنند. مثل ملخ‌ها، لارو پروانه‌ها و سوسک‌ها که مستقیماً از بخش‌های مختلف گیاه تغذیه می‌کنند اعم از برگ، گل، میوه و چوب. ب) ایجاد خسارت از طریق تخم گذاری است، بعضی از حشرات مخصوصاً زنجرک‌های خانواده سیکادیده (Cicadidae ) و زنجرک‌های خانواده سیکادلیده (Cicadellidae ) از طریق تخم‌گذاری در سر شاخه‌های ظریف گیاهان به آن‌ها خسارت وارد می‌کنند. ج)ایجاد خسارت از طریق انتقال بیمارهای ویروسی،باکتریایی و مایکوپلاسمائی و احتمالاً قارچی در بین حشرات دو گروه شته‌ها و زنجرک‌های خانواده سیکادلیده (Cicadellidea ) از اهمیت بیشتری در نقل و انتقال عوامل بیماری‌زا گیاهی برخوردار هستند. همچنین سخت بالپوشان خانواده اسکولیتیده (Scolytidae ) در نقل و انتقال عوامل قارچی نقش دارند. ۲-حشراتی که به فرآورده‌های انباری خسارت می‌زنند و خود نیز به سه دسته تقسیم می‌شوند الف) اولین گروه آفات چوب می‌باشند. چوب یکی از مهم‌ترین محصولات است که در زندگی بشر نقش دارد. چوب‌های صنعتی گاهی مورد حمله بعضی از حشرات قرار می‌گیرند از جمله مهمترین این حشرات موریانه‌ها هستند. چگونگی هضم چوب بوسیله‌ی موریانه‌ها. موریانه‌ها خود قادر به هضم سلولز یا چوب نیستند. در داخل دستگاه گوارش موریانه تک سلولی‌های فلازل‌داری زندگی می‌کنند که آنزیم‌های مورد نیاز برای تجزیه سلولز را تولید می‌کنند و آن تک سلولی‌ها هستند که باعث هضم سلولز می‌شوند. در واقع نوعی همزیستی بین تک سلولی و موریانه‌ها از این طریق ایجاد شده است. ب) دومین گروه از آفات فرآورده‌های انباری، آفات پارچه و منسوجات هستند. تعدادی از حشرات از جمله پروانه‌های خانواده تی‌نی‌ده (Tineidae) و سخت بالپوشان درمستیده (Dermestidae) گاهی به منسوجات خسارت سنگینی وارد می‌کنند. ج) سومین گروه از آفات مواد غذایی، انباری است. حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد محصولات کشاورزی بعد از مرحله کاشت و پس از برداشت در انبار توسط آفات مختلف از بین می‌روند. در بین آفات انباری سوسک‌های خانواده درمستیده (Dermestidae ) و بروخیده ( Bruchidae ) و کورکولینیده (Curculionidae)، در بین پروانه‌ها تعدادی از گونه‌های خانواده پیرالیده (pyralidae ) مثل پلودیا اینترپونکتلا (Plodia interpunctella) و افیستیا کونیلا (Ephestia Kuhniella ) از اهمیت زیادی برخوردارند. 3- حشراتی که انسان و سایر جانوران را مورد حمله قرار می‌دهند. آن‌ها نیز به چند گروه تقسیم می‌شوند: الف) حشرات آزار دهنده مثل تعدادی از پشه‌ها و مگس‌ها. گرچه ممکن است که ناقل بیماری مهمی نباشد ولی به هر ترتیب باعث سَلب آسایش از انسان می‌شوند. ب) حشراتی که نیش آن‌ها سمی است. تعدادی از زنبورهای خانواده وسپیده (Vespidae) و اسفسیده (Sphecidae) و در مواردی زنبورهای بالاخانواده آپویدا (Apoidea ) که جزء حشرات مفید و گرده افشان هستند و انسان را نیش می‌زنند. بعضی از انسان‌ها به نیش زنبورها حساسیت شدیدی دارند و دچار شوک شدیدی می‌شوند و در مواردی مشاهده شده که نیش زنبور منجر به مرگ انسانی شده است. ج) سومین گروه از حشراتی که به انسان خسارت می‌زنند حشرات انگل هستند و به دو گروه تقسیم می‌کنیم. حشرات انگل 1) انگل خارجی؛ 2) انگل داخلی. 1) حشرات انگل خارجی مثل کک‌ها و شپش‌ها و در مواردی ساسها که با تغذیه از خون انسان گاهی بیماری‌هایی را به انسان منتقل می‌کنند. ساس‌ها در واقع نوعی سن هستند. در مبحث‌های بعدی توضیح داده خواهد شد. 2)حشرات انگل داخلی مخصوصاً تعدادی از مگس‌ها مثل خانواده کالیفوریده (Calliphoridae) و خانواده اُستریده (Oestridae) و خانواده تابانیده (Tabanidae) که از اهمیت زیادی برخوردارند. این مگس‌ها عموماً تخم خودشان را بر روی چهارپایان وحشی و اهلی قرار می‌دهند. بعد از اینکه لارو از تخم خارج می‌شود وارد بدن چهار پایان می‌شود و مراحل نشو و نمای لاروی خود را در داخل بدن طراحی می‌کند و زمانی که می‌خواهد تبدیل به حشره کامل بشود در بسیاری از مگس‌ها پوست سوراخ می‌کند. مثل خانواده استریده (Oestridae) که از اهمیت زیادی برخوردارهستند. سپس وارد خاک می‌شوند و تبدیل به شفیره و حشره کامل می‌شوند. و از این طریق کاملاً باعث ضعف جانوران مخصوصاً احشام و چهارپایان وحشی می‌شوند. آخرین گروه از حشراتی که به انسان حمله می‌کنند حشرات ناقل از جمله خانواده کولیسیده (Culicidae) و سایکودیده (Psychodidae) هستند که از اهمیت زیادی برخوردارند. پشه‌های خانواده کولیسیده مراحل نشو و نمای لاروی خودشان را در داخل آب سپری می‌کنند. حشرات ماده قادر هستند انسان را نیش بزنند و همراه نیش زدن عوامل مختلف ویروسی و باکتریایی را وارد بدن می‌کنند. مثل پشه‌ی مالاریا که چندین مرحله را در بدن انسان طی می‌کنند و در گذشته منجر به مرگ انسان می‌شده اما در حال حاضر واکسن مخصوص بیماری مالاریا ساخته شده است. نمونه دیگر پشه‌های خاکی خانواده سایکودیده زیر خانواده فلابوتومینا (phlaebotominae) هستند که عامل بیماری سالک در انسان می‌باشند. این پشه‌ها وقتی در روی صورت مستقر می‌شوند یک تک سلولی بنام لشمانیوز را وارد بدن می‌کنند و ایجاد بیماری سالک در روی پوست می‌کنند. جمع آوری و انباشتن مقدمه : فقط تعداد کمی از حشرات سپردار نرم تن بوسیله خصوصیات ظاهری و گیاهان میزبان و محل آلودگی مورد مطالعه قرار می گیرند. در حالی که تعداد زیادی از آنها حتی در این رده قرار نمی گیرند. بنابراین اکثر زیادی از گونه ها باید وسیله مطا لعات میکروسکوپی به طور دقیق شناسایی شوند که در این روش نمونه های مجتمع روی اسلاید قرار می گیرند.این اسلاید ها به منظور فراهم کردن نمونه ها و مطا لعه آنها در اواسط قرن گذشته نیز مورد استفاده قرار می گرفتند. متخصصینی مثل آقای گریل در سال 1896 نیوزتید در سال 1903 و استین وی دن در سال 1929 روشهای مخصوصی را برای تهیه و انباشته کردن حشرات سپردار جهت مطا لعات میکروسکوپی ارائه دادند و این روشها اخیرا موردبازنگری و اصلاح قرار گرفته اند.آقایان سیلیر 1967 ،کوزارزیواسکی 1968 ، ویلیام وکستاراب 1972 و ویلی 1990 از کسانی بودند که این اصلاحات را انجام دادند . در این درس جمع آوری و روش نگهداری حشرات سپردار( coccidae) و روشهای نوین که باعث تهیه اسلاید های با کیفیت جهت مطالعات میکروسکوپی می شوند بررسی و مورد بحث قرار گرفته که این اسلاید ها هم از مواد تازه و هم از موادی که مدتها در انبار نگهداری شده اند به صورت خشک و مرطوب تهیه می شوند.در اینجا بیشترین تمرکز بر روی مراحلی مانند مرحله پوره و مرحله کامل حشره ماده بوده اما کمی هم در خصوص حشرات نر نیز مطالعه صورت گرفته است. این درس همچنین خصوصیات مورفولوژیکی حشرات سپردار را جهت بازیافت و فعال کردن مواد نگهدارنده برای مطالعات بیشتر مورد بحث قرار می دهد. جمع آوری: حشرات سپردار نرم تن ممکن است در هر قسمتی از گیاه میزبان ظاهر گردند یعنی از ریشه گرفته تا میوه . بعضی از گونه های سپردار به علت داشتن تخمدان های سفید و ضخیم کاملا قابل مشاهده می باشند که گاهی نیز رنگارنگ بوده و بوسیله مواد واکسی پوشیده شده اند. اما دیگر ارقام به سادگی قابل شناسایی نمی باشند .زیرا با تغییر وضعیت آب وهوایی خودشان را تغییر می دهند و یا کاملا پوشیده می باشند. عواملی که باعث شناسایی این حشرات توسط شخص جمع آوری کننده می شود عبارتند از: مشاهده شدید فعالیت مورچه ها ،وجود شیره های چسبنده و بالاخره حضور آلودگی قارچ های سیاه رنگ .سپرداران نرم تن معمولا بر روی شاخه های درختان مخصوصا جاهایی که سایه بیشتری وجود دارد بر روی حفره های موجود بر تنه درختان و در بین جوانه ها و دیگر جاهای گیاه حضور دارند. در تمام گیاهان توجه به نقاطی مثل ریشه ها ، طوقه ،برگها،میوه ها و زیر پوسته تنه اهمیت بسیاری دارد. علاوه بر این می توان سپرداران نرم تن را در بقایای گیاهی نیز مشاهده و جمع آوری نمود.در حالی که بعضی از حشرات خانواده coccoide را می توان در بقایای گیاهی و برگهای مرده پیدا کرد. اما سپرداران نرم تن هیچگاه جدا از میزبان گیاهی نمی باشند. حشره نر سپردار نرم تن اغلب در کنار حشره ماده بر روی گیاه میزبان می باشد. اما حشرات دیگر این خانواده که به صورت خزیده حرکت می کنند. خصوصا نوع نر آنها به طور پراکنده در قسمتهای مختلف گیاه میزبان و یا دیگر گیاهان به طورجداگانه دور از نوع ماده مشاهده می شوند. حشرات نر را می توان بوسیله تله های مکنده، تله های رنگی، تله های چسبنده و تله های نوری جمع آوری نمود. وجود این نوع حشرات نر در کنار ماده هایشان تقریبا غیرممکن می باشد. اما وقتی که از تله های جنسی استفاده می شود می توان آنها را به راحتی جمع آوری نمود. به منظور تهیه و جمع آوری نمونه های عالی لازم است تا حشره ماده در مدت کوتاهی جمع آوری گردد. همچنین حشره در مرحله آخر پوست اندازی و دگردیسی باشد. زیرا در بسیاری از گونه ها ،بدن حشره به سرعت بزرگ و متورم شده و سپس سخت می گردد. جمع آوری نمونه های جوان راحتر می باشد. زیرا جمعیت جمع آوری شده شامل حشره ماده بالغ ،لارو و سنین مختلف حشره می باشد. اما گونه های جمع آوری شده مخصوصا از مناطق معتدل و سرد احتیاج به مراقبت ویژه داشته زیرا این نمونه ها معمولا در یک مدت زمان بسیار کوتاه در سال قابل دسترسی می باشند. حفظ و نگهداری: باید حشرات جمع آوری شده را فورا بر روی اسلاید منتقل نمود. اما لازم است که به دقت آنها برای مطالعات آینده نگهداری شوند. به هر حال نگهداری مواد زائد برای آزمایش های بعدی نیز مناسب می باشد. نگهداری به روش مرطوب: هر چند نمونه های نگهداری شده در مایعات مختلف معمولا اسلاید های خوبی را نسبت به نمونه های خشک به وجود نمی آورند، اما تهیه مناسب آنها می تواندبا دقت و حوصله همراه باشد تا بتوان آنها را سال ها نگهداری کرد.بهترین ماده نگهداری کننده محلول اسید الکل و یا اسید لاکتیک و الکل می باشد. مشکل این مواد این است که الکل می تواند به سرعت تبخیر گردد و نمونه زرد و خشک شود. به این دلیل باید بعد از مدتی آن را به مایع اضافه کرد. بهترین ظروف نگهداری بطریهای شیشه ای با درب پیچی واشردار می باشد.حتی می توان بطری های کوچک را درون بطری های بزرگ حاوی الکل که درب آنها به راحتی بسته می شود نگهداری نمود. در حالی که مواد نگهداری شده در محلول را می توان بسیار بهتر از نمونه های خشک جابجا و انتقال داد.اما باید تمام حباب های هوا را در بطری ها که می تواند باعث از بین رفتن و خراب شدن مواد گردد،خارج کرد. بطری ها باید هر کدام جداگانه برچسب خورده و نکات لازم مثل تاریخ جمع آوری و دیگر اطلاعات بر روی آن نوشته شود. نگهداری روش خشک : نمونه هایی که حتی یکصد سال قبل جمع آوری شده اند وبه صورت خشک نگهداری می شوند، می توانند به صورت بهترین نمونه اسلایدی درآیند. نگهداری مواد به صورت خشک احتیاج به دقت زیادی دارد. زیرا بسیاری از گونه های خانواده coccidae دارای آب بسیار بوده که باید قبل از نگهداری به دقت خشک شده و آب خود را از دست بدهند. از دست دادن آب باید یا بوسیله حرارت دادن ملایم و یا نگهداری در محل های خشک صورت گیرد. البته مشکلات زیادی نیز در این خصوص وجود دارد.اولین مشکل این است که ممکن است نمونه های خشک توسط سوسک های موزه ای و دیگر آفات انباری آسیب بینند. بنابراین سپرداران باید اولا در ظروف بدون هوا و در خلاء همراه با نفتالین نگهداری گردند. دوم اینکه حشرات خشک شده بسیار شکننده بوده و ممکن است به راحتی شاخک ،پاها و دیگر قسمتهای بدن را از دست بدهند.مخصوصا اگر مواد مرتبا جابجا و دست به دست گردند .بنابراین نباید به آنها دست زد و یا مرتبا چک کرد. البته اگر آنها در ظروف با کیفیت عالی و مطمئن و در کمد نگهداری شوند، سالم خواهند ماند. نمونه های خشک را می توان در کمد های کوچک، ظروف شیشه ای و یا پلاستیکی که در دستمال کاغذی پیچیده شده باشند و داخل آنها حاوی پنبه یا پشم شیشه باشد نگهداری نمود تا نمونه ها جابجا نگردد.سپس این ظروف را می توان در کمد های بزرگ ضد حشره نگهداری کرد. فرستادن و انتقال نمونه از طریق پست اصلا جایز نمی باشد. زیرا باعث خراب شدن آنها می شود. تمام نمونه ها باید به طور کامل برچسب داشته باشند. تهیه اسلاید: روش های گوناگونی در خصوص نگهداری و اسلاید کردن حشرات سپردار بوسیله شرکت های مختلف ارائه شده است.همچنین روش هایی بوسیله ی آقایان سیلیرز(1967)،ویلیامز و کستاراب(1972) برای خانواده شبهه سپرداران و آقای ویلکی (1990) برای شته ها ارائه شده است. هر چند این روش ها برای سپرداران نرم تن مناسب می باشند، اما ما فکر می کنیم که این روش ها به علت بزرگ بودن اندازه حشره ماده سپردار نرم تن همیشه رضایت بخش نمی باشند. همچنین باید در نظر گرفته شود که برای تمام مراحل زندگی مثل مرحله لارو و مرحله بلوغ حشره نر باید کانادابلاسم دائمی که جهت مطالعات طبقه بندی و کلیدی ارزشمند و مناسب می باشد، استفاده نمود. مراحل تهیه اسلاید های میکروسکوپی دائم: اولا بهترین اسلاید ها همیشه از مواد تازه جمع آوری شده تهیه می شوند. گذشته از سن مواد،روش های تهیه اسلاید معمولا شامل پنج و یاشش مرحله می باشد. این مراحل عبارتند از مرحله ی تثبیت،ساخت،از دست دادن آب،رنگ آمیزی،واضح کردن،آب گرفتن نهایی و اسلاید کردن. روند دقیق قابل استفاده توسط افراد کاملا متفاوت است وهر کسی روش و روند خود را ترجیح می دهد. اما روش های زیر باید در خصوص تمام مراحل چرخه زندگی سپردار نرم تن در تهیه اسلاید از آنها و بالا بردن کیفیت اسلاید ها مورد استفاده قرار گیرند تا بتوان آنها را به طور دائم نگهداری کرد. روش تهیه مواد شیمیایی مختلف که در تهیه اسلاید مورد استفاده قرار می گیرند نیز در جدول 1 نشان داده شده است .نقطه نظرات و روش های جایگزین نیز بعد از این روش مورد مطالعه قرار گرفته اند. 1.تثبیت ا ولیه : نمونه های زنده باید در محلول اسیداستیک و الکل به مدت یک تا دو دقیقه تثبیت گردند. تمام نمونه ها، حتی اگر بخواهیم آنها را فورا اسلاید کنیم، باید تثبیت گردند. در صورت لازم می توان مواد را برای مدت زیادی در محلول اسید-الکل نگهداری کرد. 2.مرحله ساخت: بوسیله یک شکاف کوچک در محل شکم مقداری ماده هیدرواکسید پتاسیم 10 % KOH را به درون آن انتقال می دهیم و آن را به مدت 12 الی 24 ساعت در حرارت معمولی اتاق نگهداری می کنیم. عمل واضح کردن نمونه ها با KOH ممکن است بوسیله کمی حرارت سرعت یابد. اما نباید حرارت فراتر از 40 درجه سانتیگراد برود. زیرا در غیر این صورت نمونه ها رنگ آمیزی نخواهند شد. نمونه هایی که به شدت سخت و سفت شده اند را می توان به مدت حداقل یک هفته در KOH سرد نگهداری کرد تا نرم شوند. 3. مرحله آبگیری: آبهای موجود در بدن حشره را می توان بوسیله یک لوله بسیار کوچک به آرامی به خارج از بدن پمپ و انتقال داد. بیرون آوردن مواد داخل بدن حشره و عمل آبگیری باید به آرامی و به دقت انجام گیرد تا قسمتهای مختلف بدن و محل بند ها شکسته و آسیب نبینند.زیرا این قسمتها برای شناسایی لازم می باشند. بیرون آوردن مواد داخل بدن حشره به طور کامل بسیار حیاتی بوده و مراحل رنگ آمیزی نباید تا وقتی که همه مواد خارج نگردیده اند انجام گیرد. بعد از مرحله آبگیری،نمونه ها داخل آب تمیز قرار گرفته و سپس بتدریج به آنها اسید استیک اضافه می گردد تا اسید جایگزین آب شده و غلظت آن رفته رفته به 70 % رسیده و نهایتا نمونه ها به محلول 100 % اسید انتقال یابند. 4.مرحله رنگ آمیزی: در این مرحله به نمونه هایی که در محلول 100 % اسید استیک انتقال یافته اند به میزان یک قطره فاکسین اسید جهت هر یک الی دو سی سی اسید استیک اضافه می گردد.نمونه ها به مدت 1 الی 24 ساعت در این محلول نگهداری می شوند.( به هر 1 الی 2 سی سی اسید استیک یک قطره اسید فاکسین اضافه شده و نمونه ها به مدت 1الی 24 ساعت در این محلول نگهداری می شوند تا کم کم رنگ آمیزی شوند). 5.مرحله شستشو: نمونه ها به محلول اسید استیک برا ی شستشو و خارج کردن رنگ های اضافی انتقال می یابند. 6. مرحله واضح کردن: اگر مواد زائدی مثل واکس و یا مود چرب هنوز بر روی نمونه ها یافت شوند، می توان با اضافه کردن یک قطره زایلین به محلول اسید به مدت 15 الی 30 دقیقه آنها را حل و برطرف نمود. 7.تثبیت نهایی : در این مرحله نمونه ها را به داخل روغن شبدر انتقال داده و به مدت 24 ساعت نگهداری می کنیم . هر چند 24 ساعت لازم نمی باشد، اما این مدت باعث جایگزینی کامل روغن بجای آب از دست رفته از بدن حشره شده که در غیر اینصورت ممکن است باعث متورم شدن کانادابلاسما گردد. 8. مرحله اسلاید کردن: ابتدا یک قطره کوچک کانادابلاسما را روی اسلاید می ریزیم و سپس نمونه را به آن منتقل می کنیم .بعد به آرامی نمونه را فشار داده تا به ته قطره برسد. سپس نمونه را بوسیله لامل (پوشش شیشه ای) بدقت می پوشانیم . فقط در خصوص نمونه های محدب شکل و برآمده نباید به لامل فشار داد.استفاده از لامل های سفت و یا نازکتر باعث بزرگنمایی بهتر و استفاده دقیق تر از اسلاید ها می گردد. قرار دادن لامل بر روی نمونه های تازه تهیه شده ممکن است باعث سر خوردن و خراب شدن نمونه در زیر لامل گردد. بنابراین باید اول نمونه های تازه را در یک قطره، کانادابلاسما قرار داد و سپس آنها را روی اسلاید گذاشته و بعد اسلاید را در داخل یک پتری دیش گذاشت و درب آن را بست تا هم کثیف نگردد و هم سطح قطره کانادابلاسما در بین 15 دقیقه الی 24 ساعت خشک گردد. در آخر با گذاشتن یک قطره کانادابلاسما بر روی لامل می توان اسلاید را پوشانید. 9. مرحله برچسب زدن اسلاید ها: ازش علمی هر نمونه بستگی به اطلاعات و آمار موجود بر روی اسلاید خواهد داشت. اسلاید های که فاقد اطلاعات آماری هستند تقریبا بیهوده و بلا استفاده می باشند. بنابراین کلیه اساید ها را باید بر چسب زد و اطلا عات لازم را بر روی آنها نوشت و اطلاعات کلی رادر کتاب راهنما نیز ثبت نمود.  

تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:16 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |


آترازین Atrazine
یکی از پر مصرفترین علفکشهای رایج دنیا است جهت کنترل بسیاری از کشیده برگها وپهن برگها (سلمه، خرفه، تاج خروس، پیچک صحرایی، سوروف، قیاق، گاو چاق کن و...) استفاده می شود. آترازین علفکشی است از گروه تری آزین که به سرعت توسط ریشه جذب و از طریق آپوپلاست انتقال می یابد. آترازین همچنین از طریق برگ نیز جذب می شود ولی انتقال آن صفر می باشد. آترازین درایران با نام تجاری گزاپریم (
Gesaprim) و با فرمولاسیون WP80% به بازار عرضه می گردد.

کاربردآترازین

موارد مصرف:1) آترازین+ آلاکلر جهت مبارزه باعلفهای هرز مزارع ذرت
2) آترازین+ آمترین جهت مبارزه باعلفهای هرز مزارع نیشکر
3) آترازین+ بروماسیل جهت مبارزه باعلفهای مناطق غیرمزروعی
مقدار مصرف درهکتار:1) یک تا 1.5 کیلوگرم آترازین+ 5لیتر آلاکلر قبل از کاشت ذرت مخلوط با خاک ویا بلافاصله بعد از کاشت و قبل از رویش ذرت
2) پنج کیلوگرم آترازین به تنهائی یا مخلوط با 4 کیلوگرم آمترین هنگام کشت بعد از ظهور علفها در کشت نیشکر

3) 30کیلوگرم آترازین+15کیلوگرم بروماسیل پس از رشد علفها در مناطق غیرمزروعی

 

آلاکُلرAlachlor
آلاکلر علفکشی است برای کنترل کشیده برگهای یکساله وتعدادی از پهن برگهای یکساله و اویارسلام. آلاکلر از گروه 2کلرواستاینیلید(آمید) که به صورت انتخابی، سیستمیک وباز دارنده رشد مریستم عمل می کند. کشیده برگها عمدتاً از راه اندام هوائی وپهن برگها از طریق ریشه این علفکش را جذب می کنند. انتقال عمدتاً آپوپلاستیک است اما به صورت معمول در سیتوپلاسم نیز صورت می پذیرد. آلاکلر با نام تجاری لاسو(Lasso) وبا فرمولاسیون EC48% به بازار عرضه می شود.
کاربرد آلاکلر
موارد مصرف:همراه آترازین جهت مبارزه با علفهای هرز ذرت
مقدار مصرف:5لیتر آلاکلر+ 1تا1.5کیلوگرم آترازین قبل از کاشت بصورت مخلوط با خاک و یا بلافاصله بعد از کاشت قبل از رویش علف هرز

 

آمترین Ametryn

علفکشی است دو منظوره که جهت کنترل بسیاری از کشیده برگها وپهن برگها (سلمه، خرفه، تاج خروس، پیچک صحرایی، سوروف، قیاق، گاو چاق کن،پنیرک و...) به خصوص در مزارع نیشکراستفاده می شود. آمترین علفکشی است از گروه تری آزین که به سرعت توسط ریشه جذب و از طریق آپوپلاست انتقال می یابد؛ وبه صورت انتخابی، سیستمیک و بازدارنده عمل فتوسنتزموثر است. آمترین با نام تجاری گزاپاکس(Gesapax) وبا فرمولاسیون WP50% به بازار عرضه می شود.

کاربرد آمترین

موارد توصیه:جهت کنترل علفهای مزارع نیشکر
مقدار مصرف:5کیلوگرم آترازین+ 4کیلوگرم آمترین هنگام کشت بعد از ظهور علفها قبل از رویش یا بعد از رویش

 

اتال فلورالین Ethalfluralin
علفکشی است دومنظوره، انتخابی، بازدارنده رشد مریستم انتهائی که در خاک کاربرد دارد. اتال فلورالین علفکشی از گروه دی نیتروآنیلین که حتی یک سال بعد از استفاده به گیاه بعدی (در صورت حساسیت) خسارت وارد می کند. برای جلوگیری از خسارت قبل از کشت گیاه بعدی از شخم عمیق استفاده میشود. اتال فلورالین برای کنترل تاجریزی، انواع تاج خروس، سلمه، انواع ارزن وحشی، سوروف، پنیرک، گاوپنبه و قیاق موثر است. اتال فلورالین با نام تجاری سونالان(Sonalan) و فرمولاسیون EC33.3% به بازار عرضه می شود.
کاربرد
موارد توصیه:جهت کنترل علفهای هرز پنبه، آفتابگردان و سویا (قبل از کاشت)
مقدار مصرف:1) برای علفهای هرز پنبه وآفتابگردان2 تا 3 لیتردر هکتار(عمق 8تا10 سانتیمتر)

2) برای علفهای هرز سویا 2تا3 لیتر اتال فلورالین + 600گرم متری بوزین در هکتار قبل از کاشت مخلوط با خاک

 

استوکلر Acetochlor
علفکشی است انتخابی، بازدارنده سنتز پروتئین و مانع تقسیم سلولی. علفهای پهن برگ مزارع ذرت بخصوص تاج ریزی رابه خوبی کنترل می کند. استوکلر از گروه استامید می باشد. این سم با نامهای تجاری اسنیت(Acenit) به فرم EC50% و سورپاس(Surpass) با فرمولاسیونEC76% به بازار عرضه می شود. سورپاس دارای 5.7% ایمن کننده(Safener) به نام دای کلرامید است.
کاربرد
موارد مصرف:کنترل علفهای هرز مزارع ذرت
مقدار مصرف:1) اسنیت 4تا5 لیتر در هکتار

2) سورپاس 3.5-2.75 لیتر در هکتار بسته به نوع خاک

 

اگزادیــازون Oxadiazon
علفکشی است تماسی، انتخابی که در مزارع برنج علیه سوروف، تیرکمان آبی، انواع سیرپوس(پیزور)، انواع اویارسلام و قاش واش استفاده می شود. این علف کش از گروه اگزا دی آزول می باشد. اگزادیازون با نام تجاری رونستار(Ronstar) وبه فرمولاسیونهای G2% و SL12% و EC25% به بازار عرضه می شود.
کاربرد
موارد مصرف:علیه علفهای هرز مزارع برنج
مقدار مصرف:4- 3.5 لیتر در هکتارSL12% تا قبل از دو برگی شدن سوروف

 

ای پی تی سی(EPTC)
علفکشی از گروه تیوکاربامات که به صورت انتخابی، سیستمیک عمل کرده وعلیه علفهای هرز کشیده برگ وپهن برگ یک ساله و اویارسلام استفاده می شود. مصرف تنهایی آن در ذرت باعث ازبین رفتن گیاه محصول می شود بنابراین به آن safner اضافه می کنند. جذب آن توسط بذرها، ریشه ها و اندامهای هوایی در حال رویش صورت می گیرد. EPTC با نام تجاری ارادیکان (Eradican) و به فرم EC82% به بازار عرضه می شود.
کاربرد
موارد مصرف:کنترل علفهای هرز یونجه، شبدر، اسپرس و ذرت
مقدار مصرف:1) 6-3 لیتر در هکتار در مزارع یونجه، شبدر، اسپرس

2) 6-4 لیتر در هکتار قبل از کشت مخلوط با خاک جهت علفهای هرز ذرت

 

ایمازامتابنزمتیل(Imazamethabenz methyl)
علفکشی دو منظوره از گروه ایمیدازول، انتخابی، سیستمیک و بازدارنده رشد مریستم انتهایی است. این علفکش به صورت پس رویشی، بیشتر برای کنترل کنگر وحشی استفاده می شود. ایمازامتابنزمتیل با نام تجاری آسِرت(
Assert) و با فرمولاسیون SC25% به بازار عرضه می شود.
کاربرد

موارد مصرف:کنترل علفهای پهن برگ وکشیده برگ گندم
مقدار مصرف:2.5 – 2 لیتر پس رویشی، در مراحل اولیه رشد

 

بروموکسینیل(Bromoxynil)
علف کشی از گروه نیتریل(
Nitril) که به صورت تماسی(کمی سیستمیک)، انتخابی، پس رویشی برای کنترل علفهای هرز پهن برگ یک ساله استفاده می شود. جذب توسط برگها به آسانی صورت می گیرد اما انتقال محدود است. برموکسینیل با نامهای تجاری پاردنر(Pardner) و برومینال(Brominal) وبا فرمولاسیون SL22.5% به مصرف می رسد.
کاربرد

موارد مصرف:علیه علفهای پهن برگ گندم
مقدار مصرف:2.5 لیتر در هکتار در مرحله 4-2 برگی به صورت پس رویشی

 

بنسولفورون متیل(Bensulfuron methyl)
علفکشی از گروه سولفونیل اوره است. که انتخابی،سیستمیک است و مانع از تقسیم سلولی ورشد گیاه می شود. برای کنترل بسیاری از پهن برگها و جگنها وکشیده برگهای یکساله در مزارع برنج استفاده می شود. این سم با نام تجاری لونداکس(Londax) وبا فرمولاسیون DF60% به بازار عرضه می شود.
کاربرد
موارد مصرف:علیه علفهای هرز پهن برگ و جگنها در مزارع برنج
مقدار مصرف:75-50گرم در هکتار از یک تا سه برگی شدن برنج و مراحل اولیه رویشی علفها تا زمان 3 برگی شدن علف

 

نتـازون(Bentazone)
علفکشی از گروه بنزوتیودیازون که نحوه اثر آن تماسی انتخابی است. این سم در کنترل پهن برگهایی چون تربچه وحشی، توق ، گاوپنبه و اویارسلام درمزارع لوبیا وسویا موثر است. مصرف آن پس رویشی می باشد. برای سمپاشی با بنتازون آب مزرعه برنج باید تخلیه شود. بنتازون با نام تجاری بازاگران(
Basagran) و فرمولاسیون SL48% به بازار عرضه می شود.
کاربرد
موارد مصرف:جهت کنترل پهن برگها و اویارسلام در زراعت برنج، سویا، یونجه و لوبیا
مقدار مصرف:1) 5-3 لیتر در هکتار در مزارع برنج در مرحله 5 تا7 برگی
2) 2.5 -2 لیتر درهکتار در مزارع سویا بعد از 3-2 برگی شدن سویا

3) 2.5 تا 3 لیتردر هکتار در مزارع یونجه و شبدر

 

بوتاکلر(Butachlor)
علفکشی از گروه کلرواستانیلید(آمید) که نحوه اثر آن به صورت انتخابی سیستمیک است. بوتاکلر روی کشیده برگهای یکساله(سوروف و...) و بعضی ازپهن برگها در زراعت برنج موثر است. اثر این سم به میزان آبی که در دسترس گیاه می باشد بستگی دارد لذا برای کسب نتیجه بهتر باید بعد از بارندگی و یا بعد از آبیاری و در زراعتهای برنج بعد از آب تخت نمودن برنج مصرف شود. بوتاکلر بانامهای تجاری ماچتی- ای ان(
Machete-EN) به فرم EW60% و ماچتی(Machete) به فرمولاسیون EC60% در بازار موجود است.
کاربرد
موارد مصرف:جهت کنترل علفهای هرز یکساله کشیده برگ وبعضی پهن برگهادر زراعت برنج، قبل از رویش درمزرعه وخزانه
مقدار مصرف:4-3 لیتر درهکتار، 7-4 روز پس از نشا

 

پاراکوات(Paraquat)
علفکشی از گروه بی پیریدیل(
Bipyridyliums) که نحوه اثر آن تماسی با کمی اثر جابجایی و انتقال آن فقط از راه آپوپلاستیک می باشد. پاراکوات از طریق اندام سبز هوایی به سرعت جذب می شود بطوری که بعد از 5ساعت ریزش باران دیگر بروی علف هرز تاثیر منفی در جذب سم ندارد. پاراکوات به غشاء سلولی و سیتوپلاسم آسیب می رساند در نتیجه بسرعت باعث پژمردگی و خشک شدن اندام هوایی می شود. پاراکوات خیلی سریع در خاک غیر فعال میشود. سمپاشی بهتر است در ساعات آفتابی وغیرابری انجام شود. گزارشهایی گویای و مرگ در نتیجه ی خوردن میزانی اندک از کنسانتره ی مایع داده شده است. مرگ و میر، عمدتاً براثر فیبره شدن پیشرفته ی ششها همراه با آسیب کبد و کلیه نتیجه شده است.
پاراکوات با نام تجارتی گراماکسون(
Gromoxone) و فرمولاسیون SL20% در بازار موجود است.
کاربرد
موارد مصرف:
علیه علفهای هرز(پهن برگ و باریک برگ) درختان میوه هسته دار و مرکبات، سس یونجه و شبدر و اسپرس، نیشکر و سیب زمینی
مقدار مصرف:برای درختان رزاسه و مرکبات 5-3 لیتر در هکتار وقتی ارتفاع علفها 15-10 سانتی متر است.
برای سس یونجه وشبدر5-3 لیتر در هکتار بعد از رویش سس
برای نیشکر 5-3 لیتر در هکتار

برای سیب زمینی 3 لیتر در هکتار بعد از سبز شدن علف و قبل از رویش سیب زمینی

 

پرومترین(Prometryn)
از گروه تری آزین است. علفکشی انتخابی است، مه برای مهار بسیاری علفهای هرز یک ساله ی کشیده برگ و پهن برگ در کرفس، پنبه و نخود مورد استفاده قرار میگیرد. پرومترین بازدارنده عمل فتولیز آب در پدیده فتوسنتز است. این سم با نام تجاری
Gesagard وفرمولاسیون WP80% مصرف می شود.

 

پیکلورام(Picloram)
علفکشی از گروه پیریدین کربوکسیلیک اسید است که بصورت انتخابی سیستمیک اثر می گذارد. بروی بسیاری از علفهای چوبی وپهن برگ یکساله وچندساله موثر است در حالی که کشیده برگها را مهار نمی کند. پیکلورام به آسانی هم در سیمپلاست وهم آپوپلاست انتقال می یابد. نشانه سمیت آن حالت اپی ناستی در برگ علف هرز می باشد(شبیه2 4
D). یکی از دلایل محدودیت آن پایا بودن آن در خاک است. قابل توجه است تا شعاع 20 متری از محل سمپاشی کلیه گیاهان خشک می شوند؛ این سم بیشتر در فرودگاه ها مصرف می شود. پیکلورام با نام تجاری توردون22کا (Tordon 22K) و با فرمولاسیون L21.6% در بازار وجود دارد.
کاربرد
موارد مصرف
:علیه علفهای هرز پهن برگ اراضی غیر مزروعی و تاسیسات صنعتی
مقدار مصرف: 10تا15 لیتر درهکتار. بعد از سمپاشی آبپاشی مستقیم شود

 



تاريخ : شنبه دهم دی 1390 | 13:14 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

اندازه گیری نقطه جوش

    

هدف

 

 تعين نقطه جوش  يك مايع توسط مايه ديگر با دماي جوش بالا 

 

 مقدمه :

 

مولکولهای مایع دائما حرکت می کنند. تعدادی از این مولکولها هنگامی که در سطح مایع هستند میتوانند به فضای بالای مایع بگریزند. مایعی را در ظرف بسته ای که هوایش تخلیه شده در نظر بگیرید. تعداد مولکولها در فاز گازی مایع افزایش می یابد تا سرعت ورود مجدد مولکولها به فاز مایع با سرعت گریزشان برابر شود، سرعت ورود مجدد متناسب با تعداد مولکولها در فاز گازی است. در این حال دیگر تغییر اساسی در دستگاه ملاحظه نمی شود و می گویند که سیستم در حال تعادل جنبشی است

 

 تئوري

 

نقطه جوش یک مایع :

 

نقطه جوش یک مایع به صورت درجه حرارتی تعریف می‌شود که در آن فشار بخار مایع برابر با فشار بیرونی باشد. چنانچه فشار خارج 760 میلیمتر جیوه باشد. یک مایع وقتی خواهد جوشید که فشار بخار آن برابر با این مقدار باشد. برای مثال آب وقتی از دمای 100 خواهد جوشید که فشار خارجی و فشار بخار آن برابر با 760 مییلیمتر جیوه باشد. در فشار 526 میلیمتر جیوه آب در 90 می‌جوشد و اگر فشار را به 9.2 میلیمتر برسانیم نقطه جوش آب در 10 خواهد بود به این علت است که نقطه جوش آب در ارتفاعات کمتر از مناطق نزدیک به سطح دریا می‌باشد.

 

فشار بخار

 

مولکولهای یک مایع دارای انرژی جنبشی هستند و انرژی جنبشی مولکول معینی از یک مایع ضمن برخورد با سایر مولکولها دائما تغییر می‌کند. در یک لحظه معین تعدادی از مولکولها دارای انرژی نسبتا زیاد و تعدادی دارای انرژی نسبتا کمی هستند مولکولهایی که انرژی جنبشی آنها زیاد است می‌توانند بر نیروی جاذبه مولکولهای اطراف خود غلبه کرده و از سطح مایع فرار کرده و وارد فاز گاز می‌شوند.

 

اگر مایع در حال تبخیر در یک ظرف سربسته‌ای محبوس باشد مولکولهای بخار نمی‌توانند از نزدیکی مایع دور شوند و تعدادی از مولکولهای بخار به فاز مایع بر می‌گردند سرانجام حالتی پیش می‌آید که در آن سرعت فرار مولکولها از فاز مایع به بخار (تبخیر) و سرعت برگشت مولکول از فاز بخار به مایع (میعان) برابر می‌شود. فشار بخاری که در دمای معین با مایع خود در حال تعادل است، فشار بخار نامیده می‌شود.

 

چگونگی جوشیدن یک مایع

 

وقتی که فشار بخار یک مایع با فشار جو برابر می شود، مایع شروع به جوشیدن می‌کند. در این دما ، بخار حاصل در داخل مایع سبب ایجاد حباب و غلیان خاص جوشش می‌شود. تشکیل حباب در دمای پایینتر از نقطه جوش غیر‌ ممکن است، زیرا فشار جو بر سطح مایع که بیش از فشار داخل آن است، مانع از تشکیل حباب می‌شود. دمای مایع در حال جوش تا هنگامی که تمام مایع بخار نشده است، ثابت می‌ماند در یک ظرف بدون درپوش حداکثر فشار بخاری که هر مایع می‌تواند داشته باشد برابر با فشار جو می‌باشد.

 

فشار بخار هر مایع تنها از روی دما معین می‌شود. بنابراین اگر فشار بخار ثابت باشد دما نیز ثابت است. برای ثابت ماندن دمای یک مایع در حال جوش باید به آن گرما داده شود. زیرا در فرایند جوش مولکولهای با انرژی زیاد از مایع خارج می‌شوند. اگر سرعت افزایش گرما بیش از حداقل لازم برای ثابت نگهداشتن دمای مایع در حال جوش باشد، سرعت جوشش زیاد می‌شود ولی دمای مایع بالا نمی رود.

 

تاثیر فشار در نقطه جوش

 

نقطه جوش یک مایع با تغییر فشار خارجی تغییر می‌کند. نقطه جوش نرمال یک مایع ، دمایی است که در آن فشار بخار مایع برابر با یک اتمسفر باشد. نقطه جوش داده شده در کتابهای مرجع ، نقاط جوش نرمال می‌باشند. نقطه جوش یک مایع را می‌توان از منحنی فشار بخار آن بدست آورد و آن دمایی است که در آن فشار بخار مایع با فشار وارد بر سطح آن برابری می‌کند.

 

نوسانات فشار جو در یک موقعیت جغرافیایی ، نقطه جوش آب را حداکثر تا 2 تغییر می‌دهد. ولی تغییر محل ممکن است باعث تغییرات بیشتر شود، متوسط فشاری که هواسنج در سطح دریا نشان می‌دهد یک اتمسفر ، ولی در ارتفاعات بالاتر کمتر از این مقدار است. مثلا در ارتفاع 5000 پایی از سطح دریا متوسط فشاری که فشارسنج نشان می‌دهد 0.836atm است و نقطه جوش آب در این فشار 95.1 می‌باشد.

 

. مولکولها در فاز گازی به سرعت حرکت میکنند و دائما به دیواره ظرف بر می خورند و منجر به وارد کردن فشار به دیواره آن می شوند میزان این فشار در یک درجه حرارت معین را فشار بخار تعادل جسم مایع در آن درجه می نامند. این فشار بخار به درجه حرارت بستگی دارد. این بستگی به آسانی با تمایل گریز مولکولها از مایع قابل توجیه است. با ازدیاد درجه حرارت انرژی جنبشی متوسط مولکولها افزایش می یابد و فرار آنها به فاز گازی آسان میشود. سرعت ورود مجدد مولکولها نیز رو به افزایش می رود و به زودی در درجه حرارت بالاتر تعادل برقرار می شود. ولی در این حال تعداد مولکولها در فاز گازی از تعداد آنها در درجه حرارت پایین تر بیشتر است و در نتیجه فشار بخار زیادتر است.

 

اکنون نمونه مایعی را در نظر بگیرید که در یک درجه حرارت معین در ظرف سر گشاده ای قرار دارد و مولکولهای فاز بخار در بالای مایع می توانند از محوطه ظرف خارج شوند. بخاری که در بالای این نمونه است از مولکولهای هوا و نمونه تشکیل شده است. طبق قانون فشارهای جزئی دالتون، فشار کل (خارجی) در بالای مایع برابر با فشارهای جزئی نمونه و هوا است:

 

                   هواP + نمونهP = کلP

 

فشار جزئی نمونه برابر با فشار بخار تعادل آن در درجه حرارت معین است. اگر درجه حرارت بالا رود (بدین ترتیب فشار بخار تعادل نمونه زیاد میشود)، تعداد مولکولهای نمونه در فضایی که در بالا و نزدیک مایع است افزایش می یابد و در نتیجه مقداری از هوا جابجا میشود. در درجه حرارت بالا فشار جزئی نمونه درصد بیشتری از فشار کل را تشکیل میدهد. با ازدیاد بیشتر درجه حرارت این عمل ادامه می یابد تا فشار بخار تعادل با فشار خارجی برابر شود و در این حال تمام هوا کاملا از ظرف خارج میشود. تبخیر بیشتر باعث جابجا شدن مولکولهای گازی نمونه خواهد شد. با توجه به این حقایق به این نتیجه میرسیم که فشار بخار تعادل یک نمونه یک حد نهایی دارد که به وسیله فشار خارجی معین میشود. در این حد سرعت تبخیر به مقدار زیادی افزایش می یابد (که با تشکیل حباب در مایع آشکار میشود) و این مرحله را عموما شروع جوشش می دانند. نقطه جوش یک مایع درجه حرارتی است که در آن فشار بخار مایع کاملا برابر با فشار خارجی شود. چون نقطه جوش مشاهده شده مستقیما به فشار خارجی بستگی دارد، از این جهت باید در گزارش نقطه جوش، فشار خارجی هم قید شود (مثلا نقطه جوش 152 درجه سانتیگراد در فشار 752 میلی متر جیوه). معمولا نقطه جوش استاندارد را در فشار آتمسفر (760 mm Hg) تعیین میکنند.

 

نقاط جوش برای شناسایی مایعات و برخی از جامداتی که در حرارت پایین ذوب میشوند، مفید هستند. جامداتی که در حرارت بالا ذوب میشوند معمولا آنقدر دیر میجوشند که نمیتوان به راحتی درجه جوش آنها را اندازه گرفت.

 

 دراندازه گیری نقطه جوش به روش میکرو به مشكلاتي از قبيل زير پيش مي آيد

 

1-چون مقدار مايع اندك است در صورت افزايش ناگهاني گرمااحتمال بخار شدن آن زياد است ويا اين كه نقطه جوش بدست آمده بيشتر از مقدار واقعي باشد

 

2-اگر گرم كردن كافي نباشد در نزديكي نقطه جوش در صورت گرما ممكن است مايع از لوله ي آزمايش  وارد لوله مويين شود.زيرا در اين لحظه فشار بخارمايع پايين تر از فشار هوا است.

 

نقطه ي جوش بدست آمده در اين روش به علت تجربه پايين آزمايش كننده وخطاي  چشم ، تقريبي،و غالبا كمتر از مقدار واقعي است

پایین آوردن نقطه جوش یک مایع

 

اگر نقطه جوش نرمال مایعی بالا باشد یا مایع در اثر گرما تجزیه شود، می‌توان با کاهش فشار آن را در دماهای پایین به جوش آورد از این روش برای تقطیر مایعات در خلا استفاده می‌شود. مثلا با کاهش فشار تا 0.0121atm می‌توان نقطه جوش 10 که بطور قابل ملاحظه‌ پایینتر از دمای معمولی است، رساند. با کاهش فشار می‌توان آب غیر ضروری بسیاری از فراورده های غذایی را خارج کرده و آنها را تغلیظ کرد. در این روش دمای فراورده مورد نظر به دمایی که ممکن است سبب تجزیه یا تغییر رنگ آن شود، نمی‌رسد

 

جدول تغییرات نقطه جوش آب و بنزن بر اثر تغییر فشار

نقطه جوش بنزن بر حسب نقطه جوش آب بر حسب فشار بر حسب mmHg 

81.2 100.7 770 

80.8 100.4 770 

80.1 100 750 

79.9 99.6 750 

79.5 99.3 750 

71.2 92.8 584 

 

مخلوطهایی با نقطه جوش ثابت یا آزئوتروپ

 

بسیاری از مخلوطهای دوتایی ترکیبات آلی تشکیل مخلوطهایی با نقطه جوش ثابت می‌دهند. گاهی سه سازنده در چنین مخلوطی وجود دارند. یعنی آنها مخلوطهایی با نقطه جوش مینیمم هستند اما استثناهایی هم وجود دارد (مخلوط آزئوتروپ آب و اسید فرمیک که نقطه جوش مخلوط بالاتر از نقطه جوش هر یک از اجزا به تنهایی است.

 

چنانچه مخلوط اولیه A+B نسبت به جزء A غنی‌تر باشد در اثر تقطیر جز به جز ابتدا مخلوط بر اثر تقطیر با نقطه جوش ثابت و با ترکیب درصد M جدا می‌شود. وقتی همه B به این طریق جدا شد، پس از آن باقیمانده A خواهد بود که با ادامه تقطیر به صورت خالص بدست می‌آید. از این روش برای تخلیص انواع مایعات استفاده می‌شود.

جدول نمونه‌ای از مخلوطهای آزئوتروپ

نام ترکیب نقطه جوش هر ترکیب نقطه جوش مخلوط درصد وزنی 

 

ایزوپروپیل

آب 82.3

100 80.4 87.4

12.6 

 

اتیل الکل

تتراکلرید کربن 78.3

76.5 65 20

80 

 

اسید فرمیک

آب 100.8

100 107.3 22.6

77.4 

مقدمه اي بر اتانول   

                             

  اتانول یا الکل اتیلیک یا اتیل الکل با فرمول C۲H۵OH ترکیب شیمیائی با بوی خاص و آتشگیری است که در نوشیدنی‌های الکلی وجود دارد. این الکل همان ماده‌ای است که خاصیت مست کنندگی دارد و در نوشیدنی‌های الکلی با درصد‌های مختلف پیدا می‌شود. علاوه بر این در صنایع مختلف کاربرد فراوان دارند. این کاربردها در عطرها و ادکلن‌ها و همچنین در وانیل و همچنین به عنوان سوخت در برخی ماشین‌های جدید می‌باشد. برای استفاده از این الکل در صنایع عطر سازی استفاده می‌کنند.

 

مخمر آبجو ، قارچی است که با جوانه‌زدن تکثیر می‌شود، اگر این قارچ در مجاور یک ماده قندی تخمیر شود، موادی از خود خارج می‌کند که خاصیت آنزیمی داشته و موجب دگرگونی قند می‌شود. در بین قندها ، گلوکز به فرمول C۶H۱۲O۶ است که در انگور وجود دارد که پس از تخمیر باعث ایجاد الکل می‌شود.   

دمای جوش

 

در میان هیدروکربنها به نظر می‌رسد که عوامل تعیین کننده دمای جوش ، عمدتا وزن مولکولی و شکل مولکولی باشند؛ این چیزی است که از مولکولهایی که عمدتا با نیروهای واندروالسی در کنار یکدیگرند، انتظار می‌رود. در الکلها نیز با افزایش تعداد کربن ، دمای جوش بالا می‌رود و با شاخه‌دار شدن زنجیر ، دمای جوش پایین می‌آید. اما نکته غیر عادی ، در مورد الکلها این است که آنها در دمایی بالا به جوش می‌آیند.

 

این دماهای جوش ، بسیار بالاتر از دمای جوش هیدروکربنها با وزن مولکولی یکسان است و حتی از دمای جوش بسیاری ترکیبها با قطبیت قابل ملاحظه بالاتر است. چگونه این پدیده را تبیین می‌کنیم؟ بدیهی است پاسخ این است که الکلها ، همانند آب ، مایع‌های بهم پیوسته هستند. دمای جوش بالای آنها به علت نیاز به انرژی بیشتر برای شکستن پیوندهای هیدروژنی است که مولکولها را در کنار یکدیگر نگه داشته‌اند. اگر چه اترها و آلدئیدها هم اکسیژن دارند، اما هیدروژن در آنها فقط با کربن پیوند دارد ، این نوع هیدروکربنها آنقدر مثبت نیستند که بتوانند با اکسیژن ، پیوند قابل ملاحظه ای ایجاد کنند.

 

وسايل مورد نياز:

 

1-دماسنج

 

2-لوله مويين

 

3-بشر

4-شعله

5-اتانول

6-حلقه لاستيكي

7-سه پايه

 شرح آزمايش

 

اندازه گیری نقطه جوش به روش میکرو:

 انتهای يك لوله مویین تمیز یک میلی متری را به وسیله حرارت شعله بسته و در حدود يك سانتيمتر اتانول ريخته سپس آنرا با یک حلقه لاستیکی به یک گرما سنج متصل کنید.  گرماسنج و لوله های متصل به آنرا در داخل حمامی که بتوان آنرا گرم کرد قرار دهید و مواظب باشید که حلقه لاستیکی در بالای سطح مایع باشد. درجه حرارت را به سرعت بالا ببرید تا حبابهای تند و مداومی

 از لوله مویین  خارج شود. در این حال حرارت را قطع کنید. با سرد شدن تدریجی حمام سرعت خروج حباب کم میشود. در لحظه ای که خروج حباب کاملا متوقف میشود و مایع شروع به بالا رفتن از داخل لوله مویین میکند درجه حرارت گرما سنج را یادداشت کنید. این درجه، نقطه جوش نمونه مایع است. در توضيح اين فرايند بايد گفت كه در طول عمل گرم كردن اوليه،هواي موجود درون لوله ي مويين منبسط  ميشود و در صورت افزايش فشار بخار مايع به مقدار كافي ،مايع شروع به جوشيدن ميكند،كه بر اثر ان هواي لوله مويين به صورت حبابهاي منظم از ان خارج ميشود به محض اين كه گرما قطع كنيم فشار بخار مايع پايين مي ايد به طوري كه به  تدريج از فشار هوا كمتر ميشود و دقيقا در همين مرحله مقداري از مايع به درون لوله مويين كشيده مي شود

 

 نتيجه گيري

 ميتوان از طريق جوشاندن مايع مورد نظر در يك مايع ديگر با نقطه جوش بالا دماي جوش آن را اندازه گيري و محاسبه كرد.



تاريخ : شنبه پنجم آذر 1390 | 14:25 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |


مواد آلی خاک عبارت است از حضور بقایای گیاهان، جانوران و ریزاندامکان (میکروارگانیسم ها) در مراحل مختلف تجزیه محتویات آن در خاک میزان مرغوبیت آن را نشان می دهد. مواد آلی خاک و ظایف زیادی بر عهده دارد و به عنوان شاخص نیتروژن محسوب می گردد.

میزا مرغوبیت خاک                                 درصد کربن آلی

          پایین                                              کم تراز 0.5

         متوسط                                            0.75 – 0.5

           بالا                                               بیش تر از 0.75

 

معمولا به کربن آلی، ماده آلی گفته می شود. چون ماده آلی، در یک مقدار متوسط 58 درصدکربن آلی است، در صد ماده آلی را می توان با ضرب کردن کربن آلی در عامل وان-بنون لن  یا 1.724 به دست آورد.

دوروش برای اندازه گیری کربن آلی خاک وجود دارد: روش احتراقی خشک و اکسیداسیون مرطوب.

  روش اکسیداسیون مرطوب

کربن آلی خاک به وسیله K2Cr2O7 و اسید سولفوریک رقیق و حرارت به CO2 اکسید می شود. مقدار اضافی بی کرومات پتاسیم که در اکسیداسیون مصرف نشده با محلول فرّوآمونیوم سولفات استاندارد در مقابل شناساگر دی فنیل آمین حجم سنجی می گردد. در عمل حجم سنجی با استفاده از اسید فسفریک و سولفات نقره به ترتیب مزاحمت یون های Fe2+ و Cl- از بین می رود. در نقطه پایانی، رنگ محلول از ارغوانی به آبی تا سبز روشن تغییر می کند.

واکنش

2K2Cr2O7 + 8H2O → 2K2SO4 + 2Cr2(SO4) + 8H2O + 6(O)

                                                      3C + 6(O) → 3CO2

تهیه محلول های شیمیایی

1) محلول K2Cr2O7 نرمال: 49.04 گرم K2Cr2O7 خالص را در آب مقطر حل کرده و به حجم یک لیتر می رسانند.

2) اسید سولفوریک غلیظ: محتوی 15 گرم سولفات نقره در یک لیتر.

3) فرّو آمونیوم سولفات 0.5 نرمال (نمک مور): 196.1 گرم فرّوآمونیوم سولفات شش آبه را در آب مقطر حل کرده و 15 میلی لیتر اسید سولفوریک غلیظ اضافه نموده و حجم آن را با آب مقطر به یک لیتر می رسانند.

H3PO4 ( 4  85 درصد.

5) سدیم فلئوراید.

6) شناساگر دی فنیل آمین: 0.5 گرم دی فنیل آمین مخلوط با 100 میلی لیتر اسید سولفوریک غلیظ حل کرده و در 20 میلی لیتر آب مقطر حل کرده و در یک بطری تیره نگه داری می نمایند.

 روش کار

1)  گرم خاک با قطر کم تر از 0.2 میلی متری را وزن کرده، وارد یک بالن 500 میلی لیتری می نمایند.

2)  میلی لیتر محلول بیکرمات پتاسیم نرمال به آن اضافه کرده و به آرامی تکان می دهند.

3) 20 میلی لیتر اسیدسولفوریک غلیظ محتوی سولفات نقره را از دیواره بالن وارد کرده و به آرامی مخلوط می کنند.

4) برای انجام واکنش، مدت 30 دقیقه آن را برروی صفحه پنبه نسوز به منظور اجتناب از سوختن در اثر حرارت، قرار می دهند.

 200 (5 میلی لیتر آب مقطر اضافه می کنند و مقدار 10 میلی لیتر H3PO4 یا یک قاشق چای خوری NaF (3 گرم) وارد بالن کرده و به آرامی حرارت می دهند.

 6)  10 قطره شناساگر دی فنیل آمین افزوده تا رنگ بنفش ظاهرشود.

7)  محتویات ارلن را با محلول فرّوآمونیوم سولفات 0.5 نرمال تا تغییر رنگ از بنفش به سبز(سبزبرلیانت) حجم سنجی می کنند و مقدار فرّوآمونیوم سولفات مصرف شده را یادداشت می نمایند.

8) تمام عملیات فوق را در یک نمونه بدون خاک انجام می دهند.

محاسبات

W: وزن نمونه خاک.

V1: حجم محلول فرّو آمونیوم سولفات مصرف شده برای بلانک.

V2 : حجم فرّوآمونیوم سولفات 0.5 نرمال مصرف شده برای نمونه خاک.

N: نرمالیته فرّوآمونیوم سولفات.

 

    100 × 0.003 × N × (V1 – V2) × 10

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ = درصد کربن آلی خاک

                         V1 × W

 

یک میلی اکیوالان گرم K2Cr2O7 = یک میلی اکیوالان گرم کربن آلی

  

                                      جرم اتم کربن                12

یک میلی اکیوالان کربن = ــــــــــــــــــــــــــــــــ = ـــــــــــــــــــــــ = 3 میلی گرم

                                       ظرفیت کربن                  4

 

کربن آلی = 0.003 گرم کربن آلی

 

درصد ماده آلی  = درصد کربن آلی   × 1.724

 

نیتروژن کل = در صد ماده آلی × 0.05

 

 

            مواد آلی جزء لاینفک هر خاک بوده و خواص فیزیکی و شیمیایی آنرا تا حد قابل توجهی تغییر     می دهد و عبارتست از کلیه اجسام آلی موجود در خاک اعم از زنده یا مرده ، تازه یا کهنه ، ساده یا پیچیده ومرکب . مواد آلی خاک شامل بقایای گیاهی و حیوانی در مراحل مختلف تجزیه، هوموس، میکروبها و هر ترکیب آلی دیگر    می باشد .

بقایای گیاهی یا حیوانی که به خاک افزوده می گردند در نتیجه فعالیت میکروارگانیسمهای خاک تجزیه و ضمن  آزاد  کردن  قسمتی از مواد غذایی  خود  دچار تغیرات  زیادی  می گردند ،  سرعت  فعالیت میکروارگانیسمها به وجود آب ، هوای کافی  و حرارت مناسب برای فعالیت آنها بستگی  دارد .  یادآور  می شود که واحد ساختمانی  ماده آلی خاک  کربن است . افزون  بر کربن ، در ترکیب  ماده آلی  خاک عناصر هیدروژن، اکسیژن، فسفر، ازت و گوگرد نیز  بکار رفته است . در خاکهایی که به آن کود اضافه نشده است ماده آلی مهمترین  منبع  تامین  کننده  ازت و گوگرد است .

هوموس ماده آلی کلوییدی خاک است که تجزیه آن به کندی انجام می شود و به خاک رنگ قهوه ای یا سیاه می دهد. برخی از فراورده های حاصل از تجزیه ماده آلی خاک درآب محلول بوده و به سرعت ناپدید می شوند، برخی ترکیبات دیگر پایدارتر بوده و باقی می مانند . مواد آلی پایدار بصورت چسب آلی عمل کرده و برای تشکیل خاکدانه  ذرات خاک را به هم  می چسبانند . هوموس  دو خاصیت  مشترک   با رس  دارد  : نخست اینکه از نظر الکتریکی به مقدار زیادی باردار است . دوم اینکه سطح ویزه زیادی دارد و به خاطر همین دو خاصیت این ماده در خاک بسیار مهم است .

 

اثرات مفید مواد آلی خاک

 

n    مواد آلی با تجزیه و فساد خود و همچنین ظرفیت تبادل یونی قابل توجهی که دارند در تغذیه گیاهان مورد استفاده قرار می گیرند . خاکهایی که کمتر از ۲ درصد ماده آلی داشته باشند از نظر ماده آلی فقیر محسوب می شوند . ظرفیت تبادل کاتیونی  زیاد هوموس و مواد آلی  با افزایش اسیدیته خاک افزایش می یابد .

n    مواد آلی  ترکیبات لازم  برای  تشکیل  و تثبیت  خاکدانه ها  را  فراهم  می سازد و  به اصلاح ساختمان خاک کمک می کند . ترکیبات پیچیده کربوهیدراتها مانند صمغ ها ، رزین ها و اسید های آلی که از تجزیه مواد آلی خاک حاصل می شوند به صورت  سیمانی  در ارتباط  با ذرات  خاک عمل کرده و ساختمان خاک را بهبود می بخشد .

n    مواد آلی ظرفیت نگهداری و استعداد خاک را برای هدایت آب افزایش می دهد زیرا هوموس قدرت جذب آب زیادی داشته و ظرفیت آبگیری خاک را بهبود می بخشد. ذرات مواد آلی در لابلای ذرات رس قرار می گیرند و از به هم  چسبیدگی ذرات  رس می کاهد  و ضمن بهبود ساختمان خاک ، جریان آب را تسهیل می کند .

n    مواد آلی به کاهش روان آب یا آبدوی از خاک و فرسایش آن کمک می کند .

مواد آلی خاک را می توان بوسیله اضافه کردن کودهای آلی به خاک تامین نمود . کودهای آلی شامل کودهای دامی ، کمپوست و کود سبز  می باشد .

 



تاريخ : شنبه پنجم آذر 1390 | 13:57 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

دستورالعمل  احداث باغ ميوه هاي هسته دار

1- انتخاب مكان كشت:

هر گونه گياهي در مناطق خاصي قابليت پرورش دارد و بايد مكان با شرايط اقليمي مناسب را براي آن انتخاب نمود. شرايط اقليمي و طول دوره رشد علاوه بر تاثير در شرايط رشد و نمو، در جمعيت آفات و بيماريهاي آن منطقه نيز تاثير دارند. بنابراين به منظور دسترسي به عملكرد و كيفيت بالا، انتخاب  مكان مناسب ضروري است.

-       هلو و شليل:

 هلو و شليل با نياز سرمايي حدود 1000-400 ساعت در مناطق با آب و هواي تابستانهاي گرم و خشك و فاقد سرماي ديررس بهاره به خوبي پرورش
مي يابند. هلو نسبتا زود و قبل از سيب، گلابي و گيلاس گل مي­دهد و در مقايسه با بسياري از گونه­هاي درختان ميوه نسبت به سرما مقاومت كمتري دارد. تقريبا در تمام مناطق كشت هلو سرما يك مسئله مي­باشد. از اينرو آنها به عنوان سازگار با گرما در نظر گرفته
مي شوند و به مقدار زياد در شرايط آب و هوايي مديترانه­اي كشت شده­اند.

هلو وشلیل در محدوده عرض جغرافیایی 24 تا 45 درجه شمالی و جنوبی كشت
می شود. این محدوده ممکن است در بعضی از مناطق به دلیل وجود اقیانوس،دریاچه های عمیق و یا ارتفاع گسترش یابد.

 جوانه هاي گل هلو در زمان خواب تا دماي 31- درجه سانتي­گراد را تحمل مي­كنند و جوانه­های چوب در دماي كمتر از 31- درجه از بين ميروند. گلهاي باز شده هلو و ميوه هاي ريز در صورتي كه در زمان محدودي در دماي 2/2- و يا كمتر قرار گيرند از بين مي­روند.  هلو داراي دامنه وسيع نياز سرمايي است ولي بطور متوسط بيشتر ارقام نياز سرمايي حدود 600 تا 900 ساعت دارند.

-       گيلاس و آلبالو:

گيلاس و آلبالو مناسب مناطقي هستند كه تابستانهاي خشك و خنك داشته باشند. نياز سرمايي گيلاس حدود 1700-500 و آلبالو حدود 1700-1000 ساعت است. مهمترين نكته در مورد مناطق كشت گيلاس اين است كه در فصل برداشت بارندگي وجود نداشته باشد، زيرا وقوع بارندگي در فصل برداشت باعث ترك خوردن ميوه هاي گيلاس شده كه آلودگي را در پي خواهد داشت. ارقامي كه داراي پوست سفت هستند به اين عارضه حساس تر مي باشند لذا در اينگونه مناطق مي بايستي رقم مناسب كشت شود.

-       زردآلو:

 مناطق داراي آب و هواي گرم و خشك براي كشت زردآلو مناسب مي باشند. با توجه به اينكه اين گونه زود گل مي دهد، سرماي ديررس بهاره يك عامل محدودكننده براي كشت آن مي باشد. نياز سرمايي زردآلو حدود 900-250 ساعت است.

-       آلو و گوجه:

مناسب براي مناطق گرم و خشك است. نياز سرمايي آلو و گوجه حدود
1700-700 ساعت است.

 

2-   انتخاب زمين:

قبل از احداث باغ مي بايستي اطلاعات كامل و جامع در زمينه خاك منطقه بدست آورد. انجام آزمايش و تجزيه خاك ضروري مي باشد. در صورتي كه در زمين مورد نظر قبلاً باغ احداث شده باشد، آن زمين ممكن است حاوي انواع عوامل بيماري زا ( قارچ ها، نماتدها و ... ) باشد. بنابراين 3 تا 4 سال نبايد در اين زمين ها باغ احداث نمود و يا اينكه مي بايست نسبت به ضدعفوني اين گونه خاكها اقدام نمود.

خاكهاي عميق و با زهكشي خوب براي توليد خوب و طول عمر مناسب درختان ميوه هسته دار ضروري مي­باشد درختان جنس  Prunusنسبت به تنش زهكشي ضعيف و غرقآب شدن بسيار حساس هستند.خاكهاي لومي تا شني متوسط بهترين خاك براي
 ميوه هاي هسته دار مي­باشند.

pH مناسب خاك براي درختان ميوه هسته دار 5/7-5/6 مي باشد.

-  كشت هلو و شليل در زمين هايي كه سابقه كشت اين محصولات را دارندباعث افزايش  ابتلا به بيماري كوتاهي عمر هلو (PTSL)  يا بيماري زوال هلو  مي­شود كه  اين بيماري به شدت باردهي را كاهش مي­دهد.

 

3-   انتخاب نهال

نهال انتخابي بايد استاندارد بوده و از نهالستانهاي داراي مجوز تهيه گردد. مشخصات نهال استاندارد ميوه هاي هسته دار به شرح جدول ذيل است:

محصول

شاخص ها

هلو و شليل

زردآلو

گوجه و آلو

گيلاس

آلبالو

نهال پيوندي

+

+

+

+

+

پايه بذري

+

+

+

+

+

پايه رويشي

GF

GF

+

+

+

ارتفاع نهال پس از سربرداري

80

80

100-80

120-100

100-70

ارتفاع محل پيوند تا سطح خاك

15-10

15-10

15-10

15-10

15-10

ميانگين قطر نهال

5/1-7/0

2/2-2/1

5/1-1

5/1-1

2/1-7/0

ويژگيهاي خاص تنه نهال (نهال يك تنه)

صاف و سالم و بدون هر گونه شكاف، يا خوردگي و يا آثار صمغ

تعداد شاخه فرعي

4-3

5-3

4-3

4-3

5-3

فاصله شاخه هاي فرعي از هم

حداقل 5

5-3

5

5

7-5

طول شاخه فرعي

حداكثر 40

-

حداكثر 40

-

-

فاصله اولين شاخه تا سطح خاك

حداقل 50

60-55

60

50-40

80-60

طول ريشه اصلي

35-20

45-30

30-20

40

30

تعداد ريشه فرعي

6-5

5-3

-

5-3

5-3

طول ريشه فرعي

حداقل 5

10

-

15-10

15-10

عمر نهال

2-1

2-1

2-1

2

2-1

بسته بندي

25

25

25

25

25

 

4-   كاشت:

زمين مورد نظر مي بايستي قبلاً آماده شده باشد. بدين منظور به ازاء هر هكتار حدود 20 تن كود دامي كاملاً پوسيده به خاك اضافه مي نمايند.  سپس اقدام به شخم عمود بر هم
 مي نمايند.

طراحي لازم براي احداث باغ انجام و بر اساس نقشه مورد نظر نسبت به آماده سازي چاله هاي كشت اقدام  مي شود. زمان كاشت نهال در مناطق معتدل در فصل پاييز و شروع دوره خواب درختان و در مناطق سردسير، در اواخر زمستان و اوايل بهار مي باشد.

-    ابعاد  چاله كشت 70*70*70 سانتيمتر بوده و در زمان كشت به ازاي هر چاله 5 تا 10 كيلوگرم كود دامي پوسيده به خاك چاله اضافه مي شود.

 

چاله آماده  كشت نهال

 با توجه به حساسيت درختان ميوه هسته دار به پوسيدگي طوقه بايد دقت شود كه طوقه نهالها در خاك قرار نگيرد. پس از كاشت نهال بايستي بلافاصله اقدام به آبياري نمود.

كشت عميق درختان زردآلو و بروز علائم شانكر

 

-       پوشش و قيم گذاري نهال

براي هدايت رشد و حفاظت نهال در برابر باد مي بايست از قيم استفاده گردد، پوشانيدن نهالها با شاخ و برگ درختان براي حفاظت آنها در برابر سرمازدگي زمستانه امري بسيار مهم مي باشد.

-       فواصل كشت

فاصله کشت مناسب انواع درختان ميوه با توجه به شرايط اقليمي منطقه، نوع پايه و رقم متغير مي باشد. فواصل كشت مناسب براي درختان هسته دار با در نظر گرفتن خصوصيات هر رقم و  منطقه احداث باغ به شرح ذيل است:

گونه هاي باغي

زردآلو

هلو

آلو و گوجه

گيلاس

آلبالو

فاصله كاشت

6×5

5×5

5×5

6×5

5×5

تراكم درخت در واحد هكتار

333

400

400

333

400

 

-       كشت درختان به صورت فيلر

در احداث باغ مي توان برخي درختان باغي به عنوان پركننده بين رديف ها ( Filler) زمانيكه گونه اصلي ديربارده بوده و با فاصله نسبتاً بيشتري كشت مي گردند، به منظور بهره مندي از فضاي خالي بين رديف ها، كشت نمود. با افزايش حجم تاج نباتات اصلي و ثبات باردهي اقتصادي آنها به تدريج درختان فيلر حذف خواهند شد . در درختان ميوه هسته دار ميتوان هلو و شليل و همچنين آلبالو را با ساير محصولات به صورت فيلر كشت نمود.

    

-       فرم دهي

نهالها پس از كشت از ارتفاع 800 تا 100 سانتي متري بر حسب گونه سربرداري
مي شوند و 3 تا 5 جوانه يا شاخه در جهات مختلف نگهداري شده و جوانه هاي پائين تر حذف مي شوند.

-       فرم تربيت درختان ميوه هسته دار به صورت جامي، محور متغير و ... مي باشد.

 


دستورالعمل اجرايي عمليات اصلاح و نوسازي باغ درجه 2 ميوه هاي هسته دار

1-   اصلاح و تربيت درختان:

هدف از اصلاح و تربيت درخت قطع قسمتهايي از يك درخت است كه براي بدست آوردن شكل و اسكلت مطلوب درخت انجام مي شود. همچنين حفظ عادت رشد طبيعي درختان و بارآور كردن آنها و سهولت انجام كارها از ديگر اهداف هرس اصلاحي مي باشد. اين كار شامل 2 عمليات متفاوت شاخه برداري و سربرداري مي باشد:

الف) شاخه برداري (تنك كردن):

شاخه برداري براي بازكردن ، تنك كردن تاج و كنترل بلندي درخت بكار مي رود. شاخه برداري با كاستن از چوب، رقابت براي مواد غذائي را كاهش داده و در مجموع سبب تقويت شاخه هاي باقيمانده مي شود. شاخه ها بطور كامل با بريدن آن در محل اتصال به شاخه اصلي بايستي حذف شوند.

ب) سربرداري:

سربرداري حذف قسمتي از انتهاي شاخه است. سربرداري، بيشتر از شاخه برداري سبب تقويت رشد منطقه اي و درخت مي شود. چون جوانه هاي باقيمانده را از غلبه جوانه انتهائي آزاد مي كند و به دليل اينكه جوانه ها در نزديكي نوك شاخه تجمع دارند سربرداري تعداد نسبتاً زيادي از نقاط رشد بالقوه را حذف كرده و بنابراين جوانه هاي باقيمانده را تحريك مي كند. حذف انتهاي شاخه به اين معني است كه كربوهيدراتهاي ذخيره شده در قسمت پائين شاخه هنوز براي نقاط رشد قابل دسترسي است.

2-   اصلاح ساختار بستر:

اصلاح ساختار بستر شامل بازسازي انهار، اصلاح سيستم آبياري، ايجاد بانكت و تشتك و تراس، حذف ناهمواريهاي مزاحم، شكستن لايه هاي غيرقابل نفوذ و اصلاح ساختار فيزيكي و شيميايي خاك مي باشد.

الف) بازسازي انهار:

اصلاح و مرمت انهار به منظور استفاده بهينه از منابع آبي موجود ضروري مي باشد. در اين راستا جلوگيري از هرز آب و حذف علفهاي هرز به منظور جلوگيري از پراكنش بذور آنها بسيار مهم مي باشد.

ب) اصلاح سيستم آبياري:

سيستم قطره اي در حداقل كردن محدوديت هاي فيزيكي خاك بسيار موثر تر از سيستم هاي آّبياري سطحي هستند. سيستم هاي قطره اي آب را به مقدار بسيار كم و با كنترل دقيق به كار مي برند و با نفوذپذيري خاك بهتر انطباق مي يابند. هنگاميكه مقدار كم آب آبياري در دفعات زياد به طوري كه به كار رود كه با مصرف آب گياه انطباق يابد نتايج بهتري در بر خواهد داشت.

نياز آبي ميوه هاي هسته دار بر حسب شرايط اقليمي منطقه و رقم 7 تا 10 هزار متر مكعب براي هر هكتار در سال مي باشد. در آبياري قطره اي نياز آبي حدود 6-5 هزار متر مكعب براي هر هكتار در سال مي باشد.

ج) ايجاد بانكت و تراس:

هدف اصلي در حقيقت بهره برداري حداكثر از نزولات آسماني بويژه در اراضي شيبدار است لذا مي بايست اقداماتي را اعمال كرد تا ناحيه ريشه از بيشترين ذخيره آب برخوردار شود. براين اساس روش هاي جمع آوري آب باران به انواع مختلفي تقسيم بندي  مي شوند كه در اينجا به بانكت و تراس اشاره مي شود:

بانكت: با ايجاد چاله هاي هلالي شكل به شعاع 4-2 متر و و در امتداد خطوط عمود بر جهت شيب اصلي دامنه ها مي توان بانكت هلالي را بوجود آورد.

تراس: در اين روش روي خطوط هم تراز، تراس احداث نموده و براي انجام آن مي بايستي شيب طبيعي دامنه كوه به چند پله تقسيم شود.

د) تسطيح ناهمواري هاي سطح باغ:

به منظور سهولت در تردد ادوات باغي و امكان انجام بهتر عمليات داشت و برداشت لازم است كه پستي و بلندي هاي موجود در بين درختان تسطيح گردند.

هـ) اصلاح فيزيكي و شيميايي خاك:

هدف از اصلاح فيزيكي خاك بهبود شرايط فيزيكي خاك از نظر ساختان و بافت خاك مي باشد، اينكار از طريق خاك ورزي و يا افزودن كودهاي دامي، سبز و ... امكان پذير مي باشد.

هدف از اصلاح شيميايي خاك بهبود وضعيت خاك از نظر تامين عناصر غذايي مورد نياز براي رشد گياه و همچنين اصلاح اسيديته (pH) و شوري خاك (Ec) مي باشد.

 

3-   اصلاح سيستم  كاشت:

الف) تعديل تراكم:

اگر تراكم در داخل باغ بدليل زياد يا كم بودن تعداد درختان نا مناسب باشد و يا درختان بصورت نامنظم كشت شده باشند بطوريكه عبور و مرور ادوات در داخل باغ را با مشكل روبرو كنند مي بايست درختان نامناسب را حذف و در صورت لزوم واكاري نمود.

ب) تنظيم فواصل بين درختان:

گونه هاي باغي

زردآلو

هلو

آلو و گوجه

گيلاس

آلبالو

فاصله كاشت

6×5

5×5

5×5

6×5

5×5

تراكم درخت در واحد هكتار

333

400

400

333

400

 

4-   پوشش تنه

براي پيشگيري از خسارت جوندگان، سرمازدگي، آفتاب سوختگي، آفات و بيماريها در برخي از نقاط كشور از فنس (توري) براي حفاظت دانهالها از صدمات حيوانات و چراي دامها استفاده مي شود.

در مناطقي كه آفتاب شديد وجود دارد مي توان از لوله هاي پلاستيك سفيد رنگ به طول 50 سانتيمتر و قطر 10 سانتيمتر استفاده كرد كه هم باعث حفظ تنه گياه از آسيب جوندگان شده و تنه را نيز از آفتاب سوختگي محافظت مي كند. اين لوله داراي يك شكاف طولي است كه با كمي فشار به راحتي باز مي شود و پس از استقرار در پيرامون تنه دوباره بسته مي شود.

استفاده از محلول بوردو و همچنين رنگ سفيد نيز مي تواند تنه را از آفتاب سوختگي محافظت نمايند.

 

5-   واكاري:

در مواردي كه تعدادي از درختان خشك گرديده و يا فواصل خالي روي رديفها وجود دارد    مي توان نسبت به كشت نهال اقدام نمود فواصل خالي مي تواند در اثر انجام عمليات تعديل تراكم در باغ ايجاد شده باشد.

 

6-   نگهداري باغ تا زمان باردهي اقتصادي مجدد:

اين عمليات شامل مواردي نظير شخم ساليانه بين رديفها، تهيه، حمل و پخش كودهاي دامي و شيميايي، مبارزه با آفات، بيماريها و علفهاي هرز، هرس و ... مي باشد.

 

7-   تعادل رقم اصلي و رقم گرده دهنده:

در بسياري از درختان ميوه وجود ارقام گرده دهنده براي توليد اقتصادي ميوه ضروري مي باشد. در درختان گيلاس به دليل وجود ناسازگاري وجود ارقام گرده زا ضروري مي باشد. طبق تحقيقات انجام شده مشخص گرديده است كه اكثر ارقام زردآلوي موجود در ايران نيز خودبارور نبوده و بايستي از ارقام گرده زا استفاده نمود. تعدادي از ارقام آلو، گوجه، هلو و شليل نيز خودبارور نمي باشند. در اصلاح باغات هسته دار با توجه به گونه و رقم مي بايست رقم گرده زاي مناسب را انتخاب نمود و با تكنيكهاي خاصي مانند سرشاخه كاري ارقام گرده زا به باغ اضافه نمود. درصد درختان گرده زا با توجه به گونه و رقم متغير است. اين مقدار بطور متوسط در كليه ميوه هاي هسته دار 25 درصد در نظر گرفته شده است.

8-   مبارزه با آفات، بيماريها و علفهاي هرز:

به منظور توليد ميوه با كيفيت و كميت بالا و حفظ سلامت درختان، مبارزه با آفات، بيماريها و علفهاي هرز ضروري است.

مهمترين آفات ميوه هاي هسته دار شامل مگس گيلاس، سرشاخه هوار هلو، سوسك اسكوليت، سوسك شاخك بلند رزاسه، شپشك سن ژوزه، كرم سفيد ريشه و كرم آلو مي باشند. مهمترين بيماريهاي درختان ميوه هسته دار شامل شانكر باكتريايي، شانكر سيتوسپورايي (لكوستومايي)، سفيدك حقيقي، پيچيدگي برگ هلو، بيماري غربالي هسته دارها و شاركا مي باشند.

با توجه به منطقه و آفات، بيماريها و علفهاي هرز غالب آن منطقه ، عمليات مبارزه براساس دستورالعمل هاي سازمان حفظ نباتات انجام مي گيرد. در باغهايي كه سن آنها بالا است ، اين فعاليت ها از اهميت بيشتري برخوردار هستند.


دستورالعمل اجرايي عمليات جايگزيني باغ درجه 3 ميوه هاي هسته دار

1-   حذف و ريشه كني درختان نامناسب:

بدين منظور درختان خشكيده، بيمار، پير، نامرغوب و نابارور به طور كامل ريشه كن شده و پاكسازي مي شوند و درختان حذف شده به بيرون باغ حمل مي شوند. سپس نسبت به شخم عميق و عمود بر هم و تسطيح زمين اقدام مي شود.

2-   طراحي باغ:

در اين عمليات مي بايستي مواردي نظير مكانيكي، تسطيح، آماده سازي زمين و پياده نمودن نقشه كاشت مد نظر قرار گيرد.

3-   اصلاح ساختار بستر باغ:

الف) اصلاح فيزيكي و شيميايي خاك:

هدف از اصلاح فيزيكي خاك بهبود شرايط فيزيكي خاك از نظر ساختان و بافت خاك  مي باشد، اينكار از طريق خاك ورزي و يا افزودن كودهاي دامي، سبز و ... امكان پذير
مي باشد.

هدف از اصلاح شيميايي خاك بهبود وضعيت خاك از نظر تامين عناصر غذايي مورد نياز براي رشد گياه و همچنين اصلاح اسيديته (pH) و شوري خاك (Ec) مي باشد.

ب) ايجاد بانكت و تراس:

هدف اصلي در حقيقت بهره برداري حداكثر از نزولات آسماني بويژه در اراضي شيبدار است لذا مي بايست اقداماتي را اعمال كرد تا ناحيه ريشه از بيشترين ذخيره آب برخوردار شود. براين اساس روش هاي جمع آوري آب باران به انواع مختلفي تقسيم بندي  مي شوند كه در اينجا به بانكت و تراس اشاره مي شود:

بانكت: با ايجاد چاله هاي هلالي شكل به شعاع 4-2 متر و و در امتداد خطوط عمود بر جهت شيب اصلي دامنه ها مي توان بانكت هلالي را بوجود آورد.

تراس: در اين روش روي خطوط هم تراز، تراس احداث نموده و براي انجام آن مي بايستي شيب طبيعي دامنه كوه به چند پله تقسيم شود.

ج) نهر كشي:

شامل ايجاد كانالهاي مخصوص انتقال آب از منبع آب تا پاي درختان مي باشد، چنانچه قبلاً كانال كشي يا نهركشي در باغ صورت پذيرفته لازم است تا اصلاح و مرمت آنها به منظور استفاده بهينه از منابع آبي موجود صورت پذيرد.

د) تسطيح و حذف ناهمواري هاي سطح باغ:

به منظور سهولت در تردد ادوات باغي و امكان انجام بهتر عمليات داشت و برداشت لازم است كه پستي و بلندي هاي موجود در بين درختان تسطيح گردند.

هـ) شكستن لايه هاي غير قابل نفوذ:

تجمع مواد حاوي كلسيم در لايه هاي زيرين خاك در عمق حدوداً يك متري از سطح خاك باعث ايجاد لايه هاي غيرقابل نفوذي مي شود كه از رشد و توسعه ريشه هاي درخت به اعماق خاك جلوگيري مي نمايد كه نهايتاً منجر به عدم رشد گياه و در نتيجه خشك شدن آن مي انجامد. براي رفع اين معضل و شكستن اين لايه، انجام شخم عميق با استفاده از وسايلي نظير ريپر و سوسولوز امكان پذير است.

4-   تامين نهال:

نهال مورد استفاده در عمليات واكاري مي بايست از ارقام مرغوب تجاري، اصيل، سالم و با كيفيت انتخاب شود كه تحت نظارت كميته فني نهال استان توليد و داراي گواهي بهداشتي از مديريت حفظ نباتات و مورد تائيد موسسه تحقيقات ثبت و گواهي بذر و نهال باشد

 

5-   پوشش و قيم گذاري نهال:

نهال هايي كه واكاري مي شوند مي بايست از قيم براي هدايت رشد و حفاظت نهال در برابر باد استفاده گردد، پوشانيدن نهالها با شاخ و برگ درختان براي حفاظت آنها در برابر سرمازدگي زمستانه امري بسيار مهم مي باشد.

6-   گود برداري و غرس نهال:

گودالها بايستي قبلاً آمده شده باشند، زمان گود برداري با زمان درختكاري در ارتباط است، بدين معني كه اگر موقع كاشت نهال در اواخر پاييز است چاله ها بايستي در تابستان و اگر موقع كاشت نهال در زمستان است چاله بايستي در پاييز حفر شده باشند.

ابعاد گودال بستگي به نوع خاك و اندازه ريشه دارد، ابعاد گودال بايستي به نحوي باشد كه ريشه ها در موقع كاشت با ديواره تماس پيدا نكنند. در خاكهاي مرغوب گودال مي بايستي فضاي بين 60-30 سانتيمتر بيشتر از نوك ريشه ها داشته باشد و اين فضا براي خاكهاي نامرغوب مي بايستي بيشتر مد نظر قرار گيرد.

معمولاً اگر قبلاً زمين شخم خورده باشد ابعاد گوده را به صورت 70*70*70 و يا 80*80*80 سانتيمتر در نظر مي گيرند.

7-   انجام هرس فرم دهي

8-   نگهداري باغ قبل از شروع باردهي:

اين عمليات شامل مواردي نظير شخم ساليانه بين رديف ها، تهيه، حمل و پخش كودهاي دامي و شيميايي، مبارزه با آفات، بيماريها و علفهاي هرز، هرس و ... مي باشد.


موضوعات مرتبط: دهناد بهمئی

تاريخ : یکشنبه هفدهم مهر 1390 | 11:16 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

برداشت و حمل و نقل و بسته‌بندي ميوه‌ها و سبزي‌ها

  خواصي ازقبيل مرغوبيت،قابليت صادرات، حفاظت و ماندگاري ميوه ها و سبزي‌هادرگروِ آموختن و فراگيري روش‌هاي صحيح برداشت وحمل ونقل است.

  كوچكترين صدمه فيزيكي و يا شيميايي به صيفي در حين برداشت به تغيير رنگ، بالا رفتن ميزان تنفس ودر نهايت افت   ارزش و بهاي محصـولات صيـفي و باغي منجر مي‌شود. علاوه بر اين در اثر صدمات نـاشي از حمـل و نـقل، عـوارض فيـزيولـوژيك قابل توجهي به اين گونه فـرآورده‌هاي كشـاورزي وارد شده و همچنين به دليل صـدمه ديدن پوسـت آنها ميكروب‌ها به سرعت به داخل ميوه‌ها نفوذ كرده و باعث پوسيدگي آنها مي‌شود.

با پيشرفت‌هاي سريع علوم و فنون كشاورزي و ايجاد باغـات و مراكز بزرگ توليد محصولات كشاورزي و بـازده آنها در هكـتار افزايش مي‌يابد. از سويي به دليل بـالا رفتن دستـمزد كـارگران اقـدامات و تمهيـدات گستـرده‌اي بـرداشت انجام شده‌است. در اين راستا پژوهشگران مراكز دانشگاهي و تحقيقاتي دستگاههاي برداشت را توسعه و ترويج دادند كه به‌شرح زير است:

               1-  دستگاههاي شيكري يا لرزاننده درخت.

               2-  مكنده‌هاي بادبزني يا بلوور

               3-  مواد شيمايي

  به طور جداگانه در مورد روش هاي 1و2 بحث خواهد شد. ولي درباره كاربرد مواد شـيميايي تحقيـقاتي صورت گرفته است كه اسيدآسكوربيك، اسيد سيتريك، اسيد برمواستيك، سيترات آمونيوم، و سيكلو هگزيميد از مهم‌ترين اين تركيبات هستند. ازبين تمام موادذكر شده فقط كاربرد سيكلو هگزيميد از جنبه اقتصادي بر روش برداشت دستي ترجيح دارد. ساير موادّ فوق به لحاظ مقدار زيادي، صدمه رساندن به پوست ميوه و قيمت بالا مصرف آنها محدود باقي مي‌ماند.

 

جعبه‌هاي مخصوص حمل و نقل جديد

  در آمريكا و كشور‌هاي ديگر صنعتي از اوايل دهه1950 تحقيقات گسترده‌اي روي اصـلاح روش‌هاي برداشت مكانيكي شروع شده است. در آن سالها جعبه‌هاي حدود 20 كيلويي مورد استفاده قرار مي‌گرفتند. بعد از چيدن ميوه كارگران جعبه خود را در صندوق بزرگتري كه پالت ناميده مي‌شد ريخته و سپس محتويات پالـت‌ها را داخل كانتينر جاي داده و توسط كاميون كانتينرها براي عمليات فرآوري به مراكز كمپوت‌سازي ، آب ميوه‌گيري، سورتينگ و ساير بخش‌هاي صنعتي منتقل مي‌شدند.

  در اين راستا ابتدا تحقيقات گسترده‌اي براي ساخت جعبه‌هاي صندوقي كه ظرقيت حداقل 500 كيلو داشتند انجام گرفت. در آن ايام تنوع جعبه‌ها زياد بود و هر مزرعه‌دار براي محصولات خود از جعبه‌هاي با طراحي متفاوت استفاده مي‌كرد. بعد از يك پژوهش هماهنگ در ايالات كاليفرنيا، واشنگتن، فلوريدا، ميشيگان و نيويورگ آمريكا تصميم گرفته شد كه از جعبه‌هاي يكسان باابعاد 5/117 سانتي‌متر و عمق 60 سانتي‌متر استفاده شود. سپس به موازات ساخت اين جعبه‌ها پالت‌هاي ميوه جمع‌كن استاندارد نيز ساخته شد. در اوايل دهه 1970 براي آلو، پرتغال، ليمو، كاهو، تربچه، كرفس، گل كلم و طالبي نيز جعبه‌هاي پالتي طراحي شد.

 

سير تحول از جعبه و سبد به پالت و صندوق

 

دلايل تغيير و جايگزيني جعبه‌هاي پالتي به جاي جعبه‌هاي معمولي به شرح ذيل بوده است :

     1- كاهش هزينه‌هاي حمل و نقل و برداشت

     2- برگشت بيشتر سرمايه

     3- صرفه جويي در هزينه‌هاي حمل و نقل

     4- صرفه‌جويي در فضاي انبار و ذخيره سازي ميوه

     5- بهبود كيفيت ميوه براي امور صادرات و صنايع تبديلي

به طور معمولي ظرفيت و گنجايش دو جعبه پالتي مجموعاً يك تن مي‌شود كه يك نفر كارگر مي‌تواند آنها را پـر كرده و با يك تراكتـور مجـهز به ليفـت تـراك به مـكان مورد نظر حمـل نمايد. با ايـن روش ميوه‌‌ها به صورت مكانيكي بارگـيري، تخـليه، ذخيره، طبقه‌بندي، و توزيع مي‌شود. در اين زنجيره از هزينه كارگر به شدت كاسته مي‌شود.علاوه بر اين در هزينه و سرمايه‌گذاري جعبه نيز صرفه‌جويي قابل توجهي مي‌شود.

صرفه‌جويي در فضا. اكنون يكي از عوامـل مؤثـر در سرمـايه‌گذاري مربـوط بـه انبـارداري و ذخـيره‌سـازي تـره‌بار در سردخانه‌ها هزينه‌هاي مربوط به‌فضا‌ي انبار است. ظرفيت و حجم‌باري كه معمولاً در سه جعبه پالتي ذخيره مي‌شود 2385 كيلو‌گرم است، فضايي‌كه اين جعبه‌ها اشغال مي‌كنند برابر 18/5 متر است، اگر تعداد پالت 7 عدد باشد فضا و سطـحي‌ كه اين جعبه‌ها در سالـن انـبار اشغـال مي‌كنند تغييري نخـواهد كرد. بنابراين حـجم اشغال شده  برابر 02/5 متر خواهد بود .

  علاوه براين جعبه‌هاي پالتي وزني معادل 3164  كيلواز ميوه را در برمي‌گيرند. بنابراين در فضــاي سردخـانه حدود 33 درصد صرفه‌جويي خواهد شد.

كاهـش هزينه‌هاي مربـوط به حمل و نقل. وزن كـل و ناخـالص 2 صندوق پالـتي با ميوه محتـوي آنها 1021 كيلو است، درحالي‌كه همان وزن ميوه در تعداد 24 جعـبه برابر 1152 كيلو مي‌شود. بنابراين اگر هزينه حمل هر تـن مـيوه در هر بار حمل و نقل 20000ريال برآورد شود، استفاه از جعبه‌هاي پالتي باعث مي‌شود كه به ازاي هر تن 2880 ريال صـرفه‌جويي شود.

ويژگي‌هاي صندوق پالتي

جنس صندوق‌هاي پالتي را از جنس چوب‌هاي جنگلي، تخته، استيل يا توري مي‌سازند.

اندازه. بهترين اندازه‌اي كه براي جعبه‌هاي پالتي استاندارد مورد قبول قرار گرفته ابعاد117سانتي‌متر است. علت انتـخاب اين حجم جعبه اين‌است كه در اين اندازه كمترين مقدار مصالح مصرف مي‌شود. علاوه‌بر اين با اين ابعاد، كمترين فضا در سرد خانه و انبار اشغال مي‌گردد. هنگام حمل و نقل نيز در كاميون كمترين فضا گرفته‌مي‌شود.

عمق. عمقي كه براي جعبه‌ها انتخاب مي‌شود بستگي به‌نوع ميوه‌دارد. براي زرد‌آلو و آلوي تازه عمق مناسب 50 سانتي‌متر است. براي گوجه فرنگي عمـق مناسب 45 سانتي‌متر است. براي اكـثر ميوه‌ها عمق 60 سانتي‌متر بهتـرين اندازه است. در دوجعبه صندوقي به عمق 60 سانتي‌متر و ابعاد 117 سانتي‌متر يك تن ميوه قابل حمل و نقل است.

مواد و بست‌ها. مواد و مصالحي‌ كه در شكل شمارة (4-6) نشان داده شده است هزينة قابل توجهي از جعبه‌هاي پـالتي را تشكيل مي‌دهد. مواد و مصالح اضافي كه در ساخت پالت و بهبود كيفيت آن به‌كارمي‌رود، عمر و طول مدّت استفاده از آن را طولاني‌تر كرده و هزيـنه‌هاي تعمـير مجدد كمتر‌ مي‌شود. عمـر مفـيد جعبه با مشخصـات استاندارد حدود 8 سال است.

وسايل خـودكار. براي عمليّـات توليـد با حجـم زياد به وسايل خودكـار نياز است. دامپرها، دي‌استـكر و استـكر وسايـلي

هستند كه به وسيلة آنها مي‌توان محتويات 2 تا 3 جعبة پالتي را به‌داخل دستگاههاي شستشو دهنده انتقال داد.

 

مراحل بسته‌بندي

  مراحل اصلي واساسي كه در بسته‌بندي ميوه‌ها اجرا مي‌شود به ترتيب شامل سورت كردن، درجه‌بندي و بسته‌بندي است.

برحسب نوع صيفي عمليّات ديگري از قبيل سبزي زدايي[1]، عمل‌آوري، شستشو، خوشه‌سازي[2]، تمهيدات شيمايي و سرد‌سازي مقدماتي نيز صورت مي‌گيرد. شيوه و ترتيب اجراي عمليّات فوق به انواع محصول كشاورزي بستگي دارد.

 

عمل‌آوري

محصولاتي از قبيل سيب‌زميني،تارو، سيب‌زميني ايرلندي، پياز،سير ومحصولات مشابه قبل از‌ انبارداري يا بازاريابي

عمـل آوري مي شـوند. محصـولاتي‌كه سطـح آنها صدمه ديده براي بهبود قسمت‌هاي صــدمه‌ديده دردماي اتاق گذاشته مي‌شود، معمولاً براي بهبود قسمت پريدرم لازم است كه اين محصولات دردماي نسبتاً بالا ورطوبت زياد نگهداري كردند.

براي سيب‌زميني آن رادر‌‌‌‌‌‌‌18  ºC براي مدت 2 روز نگهداري كرده و سپس براي 10 تا 12روز آن را در‌‌‌‌‌‌8  ºC و 90 درصد رطوبت نسبي انبار مي‌كنند. يك تغيير ديگري كه در طي عمل‌آوري پياز و سير صورت مي‌گيرد كاهش ميزان رطوبت آنها است. با انجام عمل‌آوري از پوسيدگي جلوگيري مي‌شود.

 

سبزي‌زدايي

سبزي‌زدايي فرآيندي است كه رنگدانه‌هاي سبز ميوه‌ها به‌وسيله موادي از قبيل اتيلن يا ساير محرك‌زاهاي متابوليكي مشابه از بين مي‌رود. اين عمل براي محصولاتي مانند موز، انبه، مركبات و گوجه‌فرنگي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

مدت لازم براي سبزي‌زدايي ميوه به درجه تجزيه طبيعي رنگ ورسيدگي ميوه بستگي دارد. هر چه ميزان رنگ سبز كمتر

باشد ميوه بالغ‌تر است وبراي از بين بردن كلروفيل به زمان ‌كمتري نيازاست.

فرآيند سبزي‌زدايي در اتاق‌هاي مخصوص كه دما و رطوبت آن همراه با تراكم كمي از H4 C2 (حدود 000/150/1) است كنترل مي‌شود و به‌اجرا در مي‌آيد. اتيلن يا به‌صورت گاز خالص شيميايي است كه در كپسول‌هاي استوانه‌اي نگهداري مي‌شود يا اينكه از احتراق ناقص كروسين بدست مي‌آيد. يك راه توليد  H4 C2 خالص روش شوت[3] است. گاز اتيلن از طريق يك كپسول به اتاقي كه تقريباً آب‌بندي است در تراكم 200 تا 250 پي‌پي‌ام هر 6 تا 8 ساعت منتقل مي‌شود و اتاق به‌

طور كامل تهويه مي‌شود تا ميزان CO2 در آن در سطح ثابتي (كمتر از 1 درصد) باقي بماند. در يك تكنيك ديگر كه به نام روش([4]) چكه‌اي ناميده مي‌شود H4 C2 به طور پيوسته به ميزان 20 تا 30 پي‌پي‌ام به محيط اضافه مي‌گردد (شكل 1-6). يك وسيله اتوماتيك ميزان تراكم گاز را اندازه گيري كرده و مقدار لازم را به داخل اتاق هدايت مي‌كند. مدت سبزي زدايي با اين سيستم 24 تا 48 ساعت است. وقتي از دود كروزين استفاده مي‌شود، مشعل‌ها در خارج از اتاق سبزي‌زدايي بايد نصب شوند. گاز H4  C2 از طريق يك كانال و با كمك تهويه فشرده به داخل اتاق وارد مي‌گردد. علي‌رغم خطر آتش سوزي عقيده مصرف كنندگان بر اين است كه كروزين رنگ بهتري از اتيلن خالص ايجاد مي‌كند.

 

 

استفاده از نايلون هاي پلي‌اتيلن

كيتاگاوا و همكاران او (1971) يك روش عملي‌تر توليد رنگ را براي توليد‌كنندگان جزء توسعه داده‌اند. به جاي شيشه و سر لاستيكي ميوه را داخل چادر پلاستيكي (شكل 2-6) قرار مي‌دهند. براي اين منظور از پلاستيك با ضخامت 2/0 ميلي‌متر استفاده مي‌شود. اين ميزان اتيلن براي هر 2/1 تن ميوه(جعبه 60×kg20) 21/4 كيلو است. مقدار غلظت H4 C2 برابر 1000 پي‌پي‌ام است. 15 ساعت بعد از تزريق اتيلن پلاستيك از داخل آب برداشته مي‌شود. اگر دماي محيط از 15  ºC پايين‌تر باشد محفظه به اتاق گرم منتقل گردد. سبزي زدايي بعد از 3 روز به اتمام مي‌رسد.

 

تأثير فيزيولوژيك

اتيلن تجزيه كلروفيل را بدون تأثير بر سنتز رنگدانه‌هاي كاروتنوئيدي تسريع مي‌بخشد. روپرو ميلر (1951) فرضيه تأثير

 H4 C2 بر فيزيولوژي سلول‌هاي گياهي به‌ويژه كلروپلاست را به‌شرح ذيل بيان داشته‌اند: H4 C2 به هيدروليز مواد پلاستيدي كه در تنفس نقش مهمي دارند كمك مي‌كند. در نتيجه اين تغيير، كلروفيل بدون غشاء محافظ مانده و به ‌وسيله O2        H2

در حضور كاتاليست   Fe(OH)2

كلروفيلاز اكسيده مي‌شود. در اين واكنش‌ها، كيفيت دروني ميوه تغيير نمي‌يابد زيرا تجزيه كلوفيل فقط در لايه‌هاي زير پوست صورت مي‌گيرد.

سرد سازي مقدماتي

دماي زياد كيفيت ميوه‌ها و سبزي‌ها را به شدت كاهش مي‌دهد. در هر حال، دماي صيفي هنگام برداشت مقدماتي گرماي ميوه خارج مي‌شود.هدف اصلي در كاهش دماي ميوه عبارت است از به حداقل رساندن تنفس صيفي، ميزان صدمات ناشي از ميكروارگانيزم، جلوگيري از تبخير رطوبت موجود در ميوه و آماده ساختن محصول براي انتقال به كاميون سردخانه، كشتي و يا سردخانه. روش‌هاي گوناگوني براي سردسازي مقدماتي وجود دارد كه به شرح ذيل است:

 

سرد كردن با هوا

نكتة اساسي در سرد كردن ميوه ازبين بردن تفاوت دماي آن با مادة سرماساز است. ميوه را مي‌توان با عوامل سرد كننده(cooiant)  از قبيل هوا، يخ يا خلاء سرد كرد. دماي هواي سرد نبايد از -1 ºC كمتر باشد تا به ميوه صدمة ناشي از سرمازدگي وارد نشود، حداكثر ضريب گردش هوا (نسبت خروج هوا از پنكه بر حسب متر مكعب به حجم اتاق) نباد از 150 بيشتر گردد.

طرح سردكننده‌هاي مقدماتي كه در آن از هواي سرد استفاده مي‌شود، سالن يا تونل سردكننده مي‌باشد. يك سالن سرد‌كننده مجهز به سيستم گردش هوا، ظرفيت سردكنندگي زياد و سقف كوتاه است. تونل‌هاي سردكننده طول زياد ئ عرض باريكي داشته و هوا در داخل آن با سرعت زياد حركت مي‌كند، كاربرد اين سيستم محدود است و ظرفيت جذب به‌وسيله پنكه آنقدر زياد است كه حدود 50 درصد ظرفيت كمپرسورهاي سرد كننده صرف اين  قسمت مي‌شود. تنها در تعداد بسيار محدودي از مراكز بسته ‌بندي ميوه از تونل استفاده مي‌شود.

سرد كننده‌هاي مقدماتي مجهز به هواي فشرده forced-air precoolins  داراي ظرفيت بهره‌وري بالايي هستند. پري كولر يا سردكننده مقدماتي هواي فشرده را از منافذ و فضاهاي خالي ميوه عبور مي‌دهد. دماي هوا در آخر حدود منهاي 1 تا صفر درجه سانتي‌گراد خواهد بود. در پايان كار افت وزني ميوه از 1 درصد كمتر خواهد بود. كل مدتي كه صرف عمليّات سرد كردن مقدماتي مي‌شود 1تا 5/1 ساعت است.

 

سرد كردن با آب[5]

قدرت سرمايش آب سرد بالاست و گرماي مزرعه‌اي ميه با اين روش خيل سريع خارج مي‌شود. از اين روش براي خنك‌سازي سبزي‌هاي برگي و حفظ تازگي و شادابي آنها استفاده مي‌شود. براي جلوگيري از پوسيدگي ميوه‌هايي مانند مركبات به آب سرد‌كننده مواد قارچ‌كش (fungicide)   اضافه مي‌شود، ميوه‌اي كه با آب سرد مي‌شود حساسبت بيشتري بر فصاد در مقابل هواي گرم پيدا مي‌كند. برخي اوقات مركبات كه در ابتدا سرد مي‌شوند به سرما حساسيت پيدا مي‌كنند و وسايلي كه در سيستم هيدروكلر مورد استفاده قرار مي‌گيرداز يك مخزن پر از يخ ، يك پمپ با قدرت زياد براي گردش آب در سيستم آب پاش[6] و يك نوار نقاله براي حمل ميوه به قسمت آب‌پاش منتقل مي‌شود.

سرد كردن در خلاء

سرد كردن با خلاء سريع ترين روش سرد سازي مقدماتي براي سبزيجات برگي است. كولرهاي تحت خلاء از يك اتوكلاو (به طول 15 متر و به قطر 5/2 متر) كه به انژكتور بخار مجهز است تشكيل مي‌شوند. خلاء در سه مرحله: 15/0 اينچ، 2/0 اينچ و بالاخره 016/0 اينچ فشار تأمين مي‌شود. در فشار9/29 اينچ فشار، آب در صفر درجه سانتي‌گراد به حالت بخار در مي‌آيد. براي سرد كردن 110 كيلو كاهو بايد 6 كيلو آب از آن تبخير شود. مقدار آبي كه ازصيفي خارج مي‌شود بايد مجدداً به آن اضافه شود. با روش سرمايش در خلاء مي‌توان دماي كاهو را درمدت 3 تا 4 دقيقه از 5  ºC2 به صفر درجه سانتي‌گراد تقليل داد.

نيمه زمان سرمايش[7]

در روش‌هاي سرد‌سازي، واژه نصف زمان سرمايش مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين مدت عبارت از زماني است كه دماي اوليه ميوه و محيط سرد‌كننده به نصف مي‌رسد. اصطلاح نصف زمان سرمايش بدونه توجه به روش به كار رفته و دماي سرد كننده و دماي محصول مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

شستشو

با توجه به اين كه مصرف كنندگان ميوه‌ها و سبزي‌هاي تميز و پاكيزه را بر انواع ناشسته ترجيح مي‌دهند، تمام سبزي‌ها و ميوه‌ها بعد از برداشت، شسته مي‌شوند. با شستشو وضعيت تره‌بار مطلوب‌تر مي‌شود. بيشتر اوقات سطح ميوه‌ها وسبزي‌ها به

خاك، باقيمانده حشرات وئ كپك‌ها آلوده است. علاوه بر اين باقيماندة كمي از قارچ‌كش‌ها و سموم نيز موجود است. مواد شوينده اين مواد را از ميوه پاك مي‌كند. بهر حال اين شيوه براي محصولاتي مانند توت فرنگي كه بافت حساس دارد عملي نيست، بعلاوه محصولاتي مانند طالبي و خيار به وسيله برس زدن تميز مي‌شوند.

شيوة صحيح شستشو

قبل از مرحله شستشو قسمت‌هاي پوسيده و نامطلوب از محصول زدوده مي‌شود. در كارگاههاي بسته‌بندي، ميوه را داخل آبي كه حاوي هيپوكلريت سديم يا آب ژاول است فروبرده و سپس به‌وسيله‌آب آن را مي‌شويند وقبل از بسته‌بندي ميوه‌ها را خشك مي‌كنند. معمولاً در مراكز بزرگ بسته‌بندي از روش‌هاي مكانيكي استفاده مي‌شود. به طور خلاصه مراحلي كه در مراكز بزرگ انجام مي‌گيردشامل مراحل غوطه‌ور‌سازي ميوه يا سبزيجات در حمام مواد شوينده و سپس عملياتي مانند برس زدن است.

مواد تميز‌كننده‌اي كه در كارگاههاي بسته‌بندي ميوه مورد استفاده قرار مي‌گيرد شامل مواد شوينده و مواد صابوني كننده‌است، يكي از اين مواد شوينده‌اي(detergent) كه كارآيي خوب دارد متاسيليكات سديم است. آب اگر سخت باشد به آن موادي مانند خاكستر سودا يا فسفات تري سديم اضافه مي‌كنند. داويسيد[8] كه يك محلول با تركيب هگزامين است به‌جاي ماده تميز كننده (cleanser) استفاده مي‌شود. طرز بكار بردن ماده شوينده بدين صورت است كه ماده تميز كننده را به‌وسيله‌ي هواي فشرده و يا يك پمپ سانتريفوژي به صورت كف در آورده و بر روي ميوه مي‌پاشند. هنگام استفاده از پاك‌كننده‌هاي مكانيكي(پرس) بايد دقت كافي صورت گرفته و حتي الامكان از برس‌هاي نرم براي شستشو ميوه‌ها استفاده شود. سرعت برس نبـايد از 200دور در دقيقه زيادتر شود. بعد از برس زدن، ميوه‌ها با آب شسته شده و با پيشروي ميوه‌ها بر روي نواز نقاله رطوبت و آب سطح ميوه‌ها گرفته مي‌شود. بعد از اين عمل ميوه را خشك كرده و آن را با واكس برّاق مي‌كنند.

 

 

خشك كردن

با خشك كردن آب سطح ميوه‌هاي شسته تبخير مي‌شود. براي سرعت بخشيدن به تبخير رطوبت از هواي گرم كه جريان داشته باشد استفاده مي‌گردد. علاوه بر اين از سيستم غلطك‌هاي دوّار كه بر سطح آنها برس است مي‌توان استفاده كرد. در سال 1954 اولين استانداردهاي بين‌المللي به‌وسيله‌ي كمسيون اقتصاد اروپا در ژنو تدوين شد. دومين استاندارد به‌وسيله سازمان تعاون اقتصاد و توسعه[9] (1970OECD) تدوين شد. در اين شيوه استاندارسازي نمره‌دهي بر اساس سالم بودن، سفتي، تميزي، اندازه، وزن، رنگ، شكل، رسيدگي و عاري بودن از مواد خارجي و بيماري‌ها، صدمه ناشي از حشرات و ضربه‌هاي مكانيكي مي‌باشد. هر صيفي را با يك حداقل رتبه كه در كميسيون‌هاي مذكور،تعيين شده سوا از ردة آن بايد بدست آورد.

سه رده كلي بر اساس پروتكل اروپا براي درجه‌بندي ميوه‌ها تصويب شده است. درجه ممتاز، درجة 1، درجه 2،درجه ممتاز به محصولي داده مي‌شود كه داراي شكل و رنگ عالي بوده و عيب دروني نداشته باشد. در درجه‌بندي ممتاز تا حد5 درصد خرابي(برحسب تعداد يا وزن) مجاز شمرده مي‌شود. يكنواختي اندازه، رنگ، حالت، نحوه قرار گرفتن صيفي در داخل بسته‌‌بندي،ظاهر بسته‌بندي يا مواد بسته‌بندي نيز در نمره دادن به محصول دخالت دارند. درمورد درجه 1 تقريباً همان مشخصات درجه ممتاز مورد توجه است با اين تفاوت كه 10 درصد خرابي(Tolerance) مجاز شمرده مي‌شود. اگر شكل، رنگ و پوست ميوه كمي عيب داشته باشد به طوري‌كه بر وضعيت ظاهر كلي يا كيفيت ماندگاري محصول تأثيري نداشته باشد مجاز شمرده مي‌شود.

  ميوه‌ها و سبزي‌ها تغييرات قابل توجهي را از نظر كيفيت به خاطر عوامل ژنتيكي، محيطي و زراعي از خود نشان مي‌دهند.

اكثر كشورها داراي استانداردهايي براي تجارت داخلة خود هستند ولي براي استانداردهاي بين المللي نيز استانداردهاي مفيدي تدوين شده است.

روش‌هاي به كاربردن واكس عبارت از تبديل آن به كف، اسپري كردن، غوطه‌ور كردن و برس زدن است. توليد كف از ساير روشها به دليل فراگرفتن تمام سطح ميوه‌‌ها از كف كاربرد بيشتري دارد. يك دستگاه توليد كف كه اصطلاحاً ژنراتورتوليد كف نام دارد روي سر برس نصب مي‌گردد.

واكس‌هاي آبي را داخل نازلهاي پنوماتيك و روي نقاله‌هاي غلطكي برس‌دار نصب مي‌كنند. تنظيم فضار به‌وسيله تعويض نازل وتغيير فشار آن ميسر است. در روش غوطه‌وري ميوه يا سبزي را داخل تانك حاوي امولسيون مواد واكسي براي مدت 30 ثانيه غوطه‌ور مي كنند. اين روش به دليل ضخامت زيادي كه واكس به جاي مي‌گذارد توصيه نمي‌شود.

مومي كردن

ميوه‌ها وسبزي‌ها به‌طور طبيعي يك لايه موم طبيعي دارند، وقتي كه ميوه‌ها شسته مي‌شوند اين لايه نيز زدوده مي‌شود. بهتر است دوباره يك لايه غير يكنواخت از موم به طور مصنوعي با ضخامت و غلظت كافي بكار رود. براي جلوگيري از به وجود‌آمدن شرايط بي‌هوازي و تخمير، ماليدن موم بايد به صورت غير يكنواخت باشد. واكس‌زدن براي مواقعي كه جراحت و خراش‌‌هاي خيلي كمي بر سطح ميوه وارد شده ضروري است. مزيت ديگر واكس در اين است كه باعث برّاق شدن ميوه‌ها و سبزي‌ها مي‌گردد.

انواع واكس با فرمول‌هاي مختلف متداول شده‌است. رزين‌هاي طبيعي يا سنتتيك به واكس اضافه مي‌شود مواد امولسيفايز مي‌باشد، امولسيفايرها باعث مي‌شوند كه امولسيون آب- و موم تشكيل شود. محلول امولسيون‌هاي آب- واكس از انواع موم‌هاي با حلال بي‌خطر‌تر هستند. مزيت ديگر واكس‌هاي آبي در اين است كه آنها را به ميوه‌هايي كه مرطوب هستند مي‌توان اضافه كرد. واكس هاي حاوي حلال را هنگامي براي براق كردن ميوه‌ها مي‌توان به‌كاربرد كه آب سطح آنها كاملاً خشك شده باشد.

درجه بندي به دو صورت دستي و يا مكانيكي انجام مي‌گيرد. هنگامي كه محصول بر روي نقاله‌هاي غلطكي حركت مي‌كند سورت مي‌شود. بر اساس طبقه‌بندي كه صورت مي‌گيرد هر درجه بر روي نوار جداگانه‌اي قرار گرفته و براي اندازه‌سازي به سمت  اندازه كن منتقل مي‌شود.

دسته‌بندي

محصول را بعد از درجه‌بندي براي يكنواخت‌سازي، برحسب اندازه دسته‌بندي مي‌كنند. در مراكز با حجم توليد زياد دستگاههاي مختلفي مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه بر حسب شكل يا وزن، محصول به‌وسيلة اين دستگاهها دسته‌بندي مي‌شود.

 

عمليات حشره‌كشي

يكي از آفاتي كه در توليد محصولات كشاورزي مزاحم است مگس ميوه مي‌باشد. بسياري از ميوه‌ها مانند طالبي و خربزه در معرض حمله مگس قرار مي‌گيرند.

دو روش براي ضدعفوني و صادرات ميوه‌ها وجود دارد اولين روش به‌نام Vapor- heat Treatment و ديگـري به نام EDB Fumigation Treat ment ناميده مي‌شود. براي صادرات پاپايا چنين عمل مي‌كند:

در روش فوميگاسيون Vapor- heat ميوه را داخل جعبه ريخته و قبل از عمل‌كردن آن را به مدت 11 ساعت در دماي  ºC42 و رطوبت نسبي 40 درصد نگهداري مي‌كنند. عمليّات مقدماتي باعث مي‌شود كه تعداد بيشتري حشره كشته شوند. بعد از علميّات مقدماتي ميوه را در شرايط اشباع رطوبتي (rh%100) براي مدت 75/8 ساعت در دماي2 ºC4 نگهداري مي‌كنند. بعد از اين عمليات ميوه پاپايا را سرد كرده و داخل كارتن‌هاي مخصوص قرار مي‌دهند.

در فوميگاسيون به روشEDB پاپايا را داخل جعبه‌هاي درباز قرار داده و آن را داخل آب داغ   55 ºCبه مدت 20 دقيقه فرو مي‌برند. بر حسب حجم100 فوت مكعب فضا 5/0 پوندEDB براي مدت 2 ساعت در محيطي كه دماي آن حدود 5  ºC21 است محصول را ضدعفوني مي‌كنند.

روش فوميگاسيون از روشVapor-heat  اقتصادي تر است. هزينه سرمايه‌گذاري نيز كم است. در اين روش فقط به يك محفظه آ‌ب‌بندي و مواد فوميگانت حمام آب داغ نياز است. زمان عمليّات ضدعفوني حدود 4 ساعت است.



1. Degreening                                                                                                                   2. Bunching                                                                                          

                     

 

3.Shot Method                                                             

4- Trickle method

1. HYDROCOOLING

Sprinkler System.[6]

[7]. Half-cooling Time

[8]. Dowicide

[9]. Organization for economic cooperation and development



تاريخ : سه شنبه دهم خرداد 1390 | 15:42 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

کشاورزی ارگانیک چیست؟                    

 

کشاورزی ارگانيك يعني استفاده از اطلاعات سنتی و علمی براي كاهش استفاده از سموم و مواد شيميايي در توليد محصولات. سیستم های کشاورزی ارگانیک بر پایه مدیریت اکوسیستم استوار است و به نهاده های خارج از مزرعه وابسته نیست . در اين نوع از كشاورزي از نهاده های سنتز شده مانند کودهای شیمیایی، آفت کش ها ، داروهای دامپزشکی، گیاهان اصلاح شده ژنتیکی و نژادی و مواد نگهدارنده، مواد افزودنی و از تابش اشعه ها استفاده نمی شود.

کشاورزی ارگانیک مدیریت تولید مناسب است که باعث تقویت و توسعه سلامت اکوسیستم های زیستی، چرخه های زیستی و فعالیت بیولوژیکی خاک مي شود. این نظریه تاکید دارد که از نهاده های داخل مزرعه استفاده گردد و از نهاده های بیرونی استفاده ای نشود. و برای این منظور احتیاج به سیستم های تطابق پذیری در هر منطقه داریم . این کار باعث استفاده از روشهای کشاورزی زیستی و مکانیکی و بدون استفاده از نهاده های خارجی سنتز شده صورت می گیرد.

 

مزایای کشاورزی ارگانیک برای محیط زیست پایداری در مدت زمان طولانی:

خیلی از تغییرات در محیط زیست در درازمدت اتفاق می افتد. در کشاورزی ارگانیک چون مطابق اکوسیستم رفتار می شود اثر مخربی برای محیط زیست ندارد.

در مورد خاک نیز در کشاورزی ارگانیک از کمترین شخم ، کودهای بیولوژیکی ، تناوب کشت مناسب، گیاهان پوششی و ... استفاده می شود.

همچنین با بهبود جانوران مفيد خاک و تخمیر مواد آلی ، بافت خاک بهبود يافته و باروری خاک افزایش می یابد. و میزان مواد مغذی بیشتری به خاک داده می شود. به همین دلیل فرسایش خاک کم گردیده و تنوع زیستی خاک افزایش یافته.

در بسیاری از مناطق کشاورزی، آب به دلیل مصرف بی رویه کود و سموم آلوده گردیده است و به دلیل اینکه در کشاورزی ارگانیک از این مواد کمتر استفاده می گردد به همین دلیل آب نیز آلوده نمی گردد.

برای باروری خاک در کشاورزی ارگانیک از کمپوست ، کودها ی حیوانی و کودهاي آلي نیز استفاده می گردد.

برای تولید کودهای شیمیایی باید از منابع تجدید نشدني مانند نفت استفاده کرد و چون در کشاورزی ارگانیک از این مواد استفاده نمی گردد پس آلودگی هوا نیز کمتر است.

همچنین کشاورزی ارگانیک از اثرات گلخانه ای می کاهد. زیرا خیلی از فعالیتهای انجام شده در کشاورزی ارگانیک مانند حداقل شخم ، استفاده از گیاهان تثبیت کننده نیتروژن ، باز گرداندن ضایعات کشاورزی به خاک ، استفاده از گیاهان پوششی باعث افزایش بازگشت کربن به خاک گشته و حفظ و ذخیره سازی کربن را باعث می گردد.

 

کشاورزان ارگانیک هم نگهبان تنوع زیستی هستند و هم استفاده کننده از تنوع زیستی . مثلاً استفاده از بذور بومی که مقاومت بیشتری نسبت به بیماریها و شرایط بد محیطی دارند.

در سطوح بالا ترکیب گیاهان و حیوانات باعث بهینه سازی مصرف انرژی و بازیافت چرخه مواد می گردد.

در سطوح اکوسیستم حفظ منابع طبیعی در اطراف کشاورزی ارگانیک و فقدان مواد شیمیایی باعث حفظ حیات و حش می گردد. همچنین آیش گذاری زمین باعث عدم فرسایش خاک در تنوع زیستی می گردد.

استفاده از فرآوده های اصلاح شده ژنتیکی در کشاورزی ارگانیک جایز نیست . زیرا اثرات فرآورده های اصلاح شده ژنتیکی هنوز بخوبی شناخته نشده اند .

کشاورزی ارگانیک هدفش تشویق و توسعه تنوع زیستی است و گواهی های تایید ارگانیک این مساله را نیز در نظر دارند.

کشاورزی ارگانیک با اکولوژی هماهنگ است و باعث تثبیت بافت خاک ، حفظ چرخه آب ، چرخه کربن ، چرخه مواد غذایی و آلودگی کمتر زمين است .٪

 

 

کشاورزی ارگانیک و تنوع زیستی(Biodiversity)

 

کشاورزی ارگانیک برای تنوع زیستی بسیار مناسب است.

تنوع زیستی به انواع تنوع در زمین مانند تنوع ژنتیکی ، تنوع گونه و تنوع اکوسیستمی اشاره دارد.

حفظ تنوع زیستی فقط برای مناطق حفاظت شده نیست. اغلب استراتژی های حفاظتی با حفظ گونه های موجود در مناطق حفاظت شده آغاز می شود. اما این کارها هرگز برای حفاظت تنوع زیستی کافی نیست . برای این کار احتیاج به زمینهای پایدار همراه با استراتژیهای مدیریت آب، برای تشویق تنوع زیستی بومی در نواحی که مردم زندگی می کنند ،دارد . تقریباً37% سطح زمین برای مصارف کشاورزی مورد استفاده است ( در آسیا 50% ،صحرای آفریقا40%) در اغلب این نواحی تنوع زیستی در حال از بین رفتن است برای حفظ تنوع زیستی هم کشاورزی و هم طبیعت لازم است.

کشاورزی خود یکی از عوامل حفظ تنوع زیستی است .در هرسيستم  کشاورزی تنوع زیستی به اجرا در می آید این کارها مانند بازیافت مواد زاید، کنترل شرایط اقلیمی و بافر کردن فرآیندهای آبیاری است .در سیستم های کشاورزی انسان ها با آوردن نهاده های خارجی در این اکوسیستم دخالت می کنند مانند استفاده از آفت کش های شیمیایی و کودهای شیمیایی.

 

تنوع زيستي کشاورزی در حال حاضر درحد بحرانی است . در حال حاضر فقط کمتر از 70 گونه گیاه در بیش از 1300 میلیون هکتار در جهان کشت می گردد و فقط گونه های کمی از انواع گیاهان مورد پرورش هستند. در آمریکا 60-70 % لوبیاهای کاشته شده فقط از 3 گونه استفاده می شود.

 

سازمان خواروبار جهانی ملل متحده تخمین زده که 75 % تنوع ژنتیکی محصولات کشاورزی در خیلی از گیاهان بومی از مناطق اصلی خود از بین رفته اند.

 

ده علت برای رفتن به سمت کشاورزی ارگانیک

 
1-محصولات ارگانیک استانداردهای بیشتری دارند:
گواهی نامه های محصولات ارگانیک ، بعنوان بیمه هایی است که در تولید این محصولات از مواد شیمیایی و سمی استفاده نشده است.
2-
طعم غذاهای ارگانیک بهتر است:
گیاهان تولید شده به روش ارگانیک سالم تر بوده و بعنوان غذاهای خوشمزه تر برای تغذیه انسان و حیوانات میتواند بکار رود.
3-
محصولات ارگانیک خطر بیماریها را کم می کند:
خیلی از مراکز حفاظت محیط زیست دریافته اند که مواد شیمیایی موجود در آفت کش ها دارای اثرات سرطان زایی و بیماری زایی دارند. کشاورزی ارگانیک یکی از راههای کاهش مصرف سموم شیمیایی و کم کردن این مواد به منابع آب ، زمین و هوا است.
4-
کشاورزی ارگانیک به منابع آبی احترام می گذارد:
برای حذف مواد شیمیایی آلوده کننده و دفع نیتروژن در آب باید به منابع آبی و خاکی احترام گذاشت و آنها را درست مصرف کرد.در کشاورزی ارگانیک این موارد به درستی رعایت می شود.
5-
کشاورزی ارگانیک باعث ایجاد خاک سالم می گردد:
خاک یکی از منابع اصلی زنجیره غذایی است و یکی از اصول کشاورزی ارگانیک ایجاد خاک سالم است.
6-
کشاورزی ارگانیک الگو برداری از طبیعت است:
کشاورزی ارگانیک برای اکوسیستم متعادل ارزش قایل است . طبیعت زنده نیز شامل تناوب کشت درمحصولات علوفه ای و استفاده از گیاهان پوششی و بقیه مناطق طبیعی است.
7-
کشاورزان ارگانیک هدایت کننده تحقیقات تازه هستند:
تولید کنندگان ارگانیک بعنوان پیشرو در تحقیق عدم استفاده از آفت کش ها و اثرات مضر بر محیط زیست هستند.
8-
تولیدکنندگان ارگانیک در جهت تنوع زیستی تلاش می کنند:
از دست دادن تعداد زیادی از گونه ها ( تنوع زیستی) یکی از نگرانی های دانشمندان محیط زیست است . به همین دلیل خیلی از کشاورزان ارگانیک در صدد هستند تا گونه های معمولی و بومی را حفظ کنند.
9-
کشاورزی ارگانیک به حفظ سلامت جوامع روستایی کمک می کند:
کشاورزی ارگانیک به دلیل سطوح کم آن برای جوامع روستایی مفید است و به افزایش درآمد آنها منجر می گردد.
10-
تنوع غذاهای ارگانیک
بهر حال بعضی از غذاهای ارگانیک بعنوان جایگزین قابل استفاده است و محصولات کشاورزی غیر غذایی ( صنعتی ) نیز در حال تبدیل شدن به تولید ارگانیک هستند مانند تولید پنبه ارگانیک و در نهایت تولید لباسهای ارگانیکبررسی وضعیت کشاورزی ارگانیک در ایران*

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کشاورزی ارگانیک در سطح جهان در سال‌های گذشته در اکثر مناطق جهان از جمله کشورهای درحال توسعه به سرعت در حال گسترش بوده و روش‌های اجرایی تولید، نظارت و صدور گواهی به‌طور دائم بهبود یافته و مردم در بسیاری از جوامع به‌ویژه در کشورهای توسعه یافته از مزایای غذای سالم‌تر و با کیفیت بالاتر برخوردار شده‌اند، گفتنی‌ست کشاورزان جوامع روستایی به‌خصوص در کشورهای درحال توسعه از سود مناسب و ارزش صادراتی این محصولات بهره‌مند شده‌اند.
طی نتایج بررسی‌ها و جستجوهای صورت گرفته از منابع اینترنتی اطلاعات دقیقی از تولید محصولات ارگانیک ایران وجود ندارد این درحالی‌ست که کشور ما دارای پتانسیل بسیار بالایی در این‌باره است.

 

چگونه کشاورزی ارگانیک می تواند باعث پیشرفت و توسعه تنوع زیستی گردد؟

 

 با احترام گذاشتن به ظرفیت طبیعی خاک ، گیاه، حیوانات و اکوسیستم کشاورزی ارگانیک می تواند به حفظ تنوع زیستی کمک کند.

در این نوع کشاورزی با استفاده از عملکردهای اکولوژیکی طبیعی می توان تولید را افزایش داده و در برابر آفات و بیماریها مقاوم نمود. کودهای سنتز شده ، ارگانیسم های اصلاح ژنتیک شده و آفت کش ها اثر منفی بر روی تنوع زیستی و سلامتی دارند و در این نوع کشاورزی استفاده از آنها ممنوع است.

تقویت تنوع :

 

کشاورزی ارگانیک استفاده شرایط بومي است و استفاده از  ترکیبات شیمیایی آلی ممنوع است.

سیستم های آلی باعث تشویق استفاده از گونه های محلی و واریته های حیوانات و محصولات ميگردد.مزارع ارگانیک دارای تنوع زیستی بالایی هستند زیرا تنوع آیش بسیار بیشتر بوده و گیاهان بیشتری کاشته می شود.

پروژه های تحقیقاتی نشان داده است که کشاورزی ارگانیک باعث افزایش تعداد و گونه های وحشی در مزرعه می گردد. تحقیقات 76 محقق کشورهای مختلف نشان داد که کشاورزی ارگانیک باعث بهبود چرخه غذایی از باکتریها تا پستانداران می گردد. زیرا کشاورزی ارگانیک با حیات وحش بصورت دوستانه برخورد می کند و از مواد شیمیایی و سموم کمتر استفاده می کند.

 

کار با طبیعت :

 

کاکائو و قهوه گیاهان سایه دوست هستند اما رشد سریع انها باعث حساسیت آنها در برابر بیماریها و آفات می گرددو پرورش قهوه و کاکائو در زیر سایه بان باعث افزایش قدرت زنده ماندن و افزایش عملکرد می گردد و باعث کاهش استفاده از سموم جهت دفع آفات و بیماریها می شود.

بنابر این پرورش کاکائو بصورت زیستی باعث کمک به کشاورزان و تنوع زیستی می گردد.

 

*بررسی وضعیت توزیع سموم و کودهای شیمیایی*

عدم مصرف سموم و کودهای شیمیایی در تولید محصولات از بارزترین خصوصیات کشت ارگانیک است. بررسی میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی دو دهه‌ی اخیر در کشور نشان می دهد که طی دوره‌ی 80-1362 سالانه به‌طور میانگین 28038 تن از انواع سموم شیمیایی توزیع شده‌است که بالاترین میزان سموم توزیع شده در این دوره در سال 1369 بوده است.
لازم به توضیح است توزیع سموم پس از این سال سیر نزولی داشته است و از سال 1373 تا پایان سال 1380 میزان سموم توزیع شده همواره پایین‌تر از میانگین سموم توزیع شده طی دوره مورد بررسی(80-1362) بوده است (نمودار 7 مقایسه میزان سموم شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 1362تا 1380صرف نظر از میزان کل سموم توزیع شده، ترکیب سموم مصرفی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ ترکیب سموم مصرفی در کشورهای توسعه یافته جهان شامل17 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ‌کش و 48 درصد علف‌کش و از سوی دیگر در کشورهای درحال توسعه شامل 50 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ کش و 15 درصد علف‌کش است. با توجه به آثار سوء سموم حشره‌کش بر سلامت و محیط زیست میزان مصرف سموم حشره‌کش در کشورهای توسعه یافته تفاوت بسیار چشمگیری با کشورهای در حال توسعه دارد، این کشورها با استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات همانند مبارزه‌ی بیولوژیک و کشاورزی ارگانیک همراه با حفظ محصول، مصرف سموم علف‌کش را کاهش داده‌اند اما متاسفانه در کشورهای درحال توسعه چنین تحولی انجام نشده است.
در کشورما با اجرای سیاست مصرف بهینه کود و سم و جایگزینی آن با سایر روش‌های غیرشیمیایی، مصرف سموم کاهش محسوسی داشته است اما این موضوع بر ترکیب مصرف سموم تاثیر محسوسی نداشته به‌نحوی‌که در سال‌های 78-1376 ترکیب سموم شامل 9/48درصد حشره‌کش ، 1/18 درصد قارچ‌کش و 33 درصد علف‌کش بوده است (جدول10 مقایسه ترکیب مصرف سموم شیمیایی در ایران و جهان در طی سه سال اول برنامه سوم توسعه (81-1379 ) ترکیب مصرف سموم بصورت 7/43درصد حشره‌کش ، 6/28درصد قارچ‌کش و 7/27درصد علف‌کش پیش بینی شد اما عملکرد سال‌های 81-1379 نشان می‌دهد این نسبتها به 2/48درصد حشره‌کش 7/16 درصد قارچ‌کش و 1/35درصد علف‌کش تغییر یافته است و هم‌چنان نسبت مصرف حشره‌کش بالاست.
بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی بررسی میزان کودهای شیمیایی توزیع شده طی سال‌های 81-1368 نشان می دهد که روند توزیع کودهای شیمیایی طی این دوره در حال افزایش بوده و به‌طور متوسط طی این دوره سالیانه 2292 هزارتن انواع کودشیمیایی در کشور توزیع شده است؛‌لازم به توضیح است درسال 1381 بالاترین میزان کود شیمیایی به میزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقایسه میزان کودهای شیمیایی پرداخت یارانه به سموم و کودهای شیمیایی منجر به آن می‌شود که کشاورزان رغبت چندانی به استفاده از سایر روش‌های مبارزه با آفات, امراض و علف‌های هرز نداشته باشند.
براساس آمار موجود پرداخت یارانه سموم و کودهای شیمیایی درسال‌های 80- 1368 به‌طور متوسط سالیانه 378 میلیاردریال یارانه جهت کودهای شیمیایی، سموم و بذر به دستگاه‌های مباشر پرداخت شده است.
با این وجود عدم آگاهی و دانش تولیدکنندگان در زمینه‌ی چگونگی استفاده از سموم از نظر میزان و زمان مصرف (در نظر گرفتن دوره‌ی کارنس سموم) باعث شده‌است که مصرف کنندگان از طعم ناخوشایند برخی از میوه‌ها و سبزی‌جات که ناشی از مصرف بیش از حد سموم می باشد اظهار نگرانی کنند. باوجود آن‌که نگرانی بیشتر مصرف کنندگان به‌دلیل طعم نامطلوب محصولات کشاورزی است اما متاسفانه آگاهی عمومی از اثرات تجمعی سموم جذب شده در بدن و اثرات نامطلوب و زیان‌بار آن که منجر به بیماری‌های خطرناک می‌شود در سطح پایینی است.
درحالی‌که اشتیاق به مصرف محصولات ارگانیک به‌دلیل نگرانی‌های روز افزون از آلودگی‌های محصولات رایج و محیط زیست رو به افزایش بوده و بازار صادراتی چنین محصولاتی در میان جوامع با سطح رفاه بالا توسعه‌ی فراوانی یافته؛ اما در کشور ما حرکت ملموسی برای برنامه ریزی، هدایت و حمایت از این روش تولید به چشم نمی‌خورد و کشاورزان از این مزیت مناسب و کل جامعه از موقعیت بهبود تغذیه، بهداشت و محیط زندگی خود محروم مانده‌اند؛ این درحالی‌ست که در کشور ما به‌دلیل شرایط خشک محیطی و فراوانی نیروی کار، تولید محصولات ارگانیک اقتصادی‌تر و آسان‌تر از بسیاری از مناطق دیگر جهان به‌نظر می‌رسد.


 

چگونه می توان میزان مواد ارگانیک را در خاک افزایش داد؟
مواد ارگانیک خاک بطور وسیعی در فرایند تجزیه قرار می گیرند به منظور حفظ و یا افزایش مواد ارگانیک خاک، این مواد را باید به خاک اضافه کرد . سرعت تجزیه به شرایط اقلیمی ، چگونگی مواد سبز نسبت کربن به نیتروژن(c/n ) بستگی دارد.(مواد ارگانیک در شرایط گرم و مرطوب نسبت به شرایط خشک خیلی سریعتر تجزیه می گردند)
فعالیت‌هایی که باعث افزایش مواد ارگانیک خاک می گردند:
گذاشتن بقایای محصولات بر روی زمین بجای سوزاندن یا جمع آوری آنها. زیرا آنها منابع اصلی بیوماس هستند.
استفاده از کمپوست : و این امر بعنوان بخشی از مواد ارگانیک در کمپوست خیلی موثر خواهد بود. چون نسبت به مواد گیاهی تازه مدت زمان طولانی تری را در خاک باقی خواهند ماند.
استفاده از کودهای ارگانیک : که حاوی مواد ارگانیک هستند و به افزایش مواد ارگانیک خاک کمک خواهند کرد. این مواد در هر زمانی می توانند تجزیه را سرعت بخشند که این امر تولید مواد غنی از نیتروژن و همچنین تحریک ارگانیسم های خاک را بدنبال خواهد داشت.
مالچ پاشی با مواد گیاهی یا ضایعات کشاورزی: ‌مخصوصاً کاربرد مواد سخت (که از نظر چوب و فیبرغنی هستند) که باعث افزایش محتویات مواد ارگانیک می گردد. همچنین برای مدت زمان طولانی تری در خاک خواهند ماند و از فرسایش خاک نیز جلوگیری خواهند کرد.
استفاده از کود سبز یا پوشش گیاهی: کود سبز در خود مزرعه رشد کرده و باعث تولید بیوماس از برگ‌ها و ریشه ها می گردد. اگر این مواد را درجای دیگری بکاریم فقط از برگ آنها می توان بعنوان کود سبز استفاده کرد و گیاهان جوان‌تر سریع‌تر تجزیه خواهند شد . این مواد باعث آزادسازی سریع‌تر مواد غذایی و افزودن مواد ارگانیک کمتری به خاک خواهد شد.
تناوب مناسب محصولات: شامل محصولاتی می شوند که با تناوب کشت باعث تولید مواد ارگانیک در خاک می گردد و مخصوصاً گیاهان چند ساله و محصولاتی با سیستم ریشه ای متراکم خیلی مفید هستند.
کاهش شخم زنی خاک: هر بار شخم زدن، باعث افزایش سرعت تجزیه مواد ارگانیک می گردد و این امر باعث تهویه خاک و تحریک میکروارگانیسم های خاک می گردد.
جلوگیری از فرسایش خاک: تمام روش‌های بالا اگر جزء به جزء در خاک انجام گیرد باعث جلوگیری از فرسایش خاک خواهدشد.
اگر تمام قسمت‌های خاک شامل هوموس باشند باروری خاک بیشتر خواهد شد.
عمدتاً‌ میزان مواد ارگانیک خاک به میزان بیوماس اضافه شده به شکل ضایعات گیاهی محصولات، گیاهان پوششی و علف های هرز در صورت امکان و همچنین کود حیوانی تعیین می گردد. به نظر می رسد کیفیت بیوماس از کمیت آن بااهمیت‌تر باشد که در نهایت به افزایش سطوح مواد ارگانیک خاک منجر می شود.
مواد ارگانیک سبز، که به راحتی توسط ارگانیسم های خاک تجزیه می شوند باعث تشویق ارگانیسم ها به افزایش جمعیت خود می شود که در نهایت دسترسی به مواد غذایی خاک را برای گیاهان افزایش می د هد و همچنین باعث تجمع مواد ارگانیک با ثبات می گردد.

سطح تحت کشت ارگانیک*


اگر چه اطلاعات مدون و دقیقی از وضعیت تولیدات ارگانیک در کشور وجود ندارد اما کمیته‌ی محصولات ارگانیک که در سال 1380 به‌دستور معاون زراعت در سازمان حفظ نباتات کشور تشکیل و در راستای پیگیری مصوبات این کمیته نسبت به تهیه‌ی پرسشنامه جهت جمع آوری اطلاعات و ارسال به استان‌ها اقدام شد که نتایج آن به شرح زیر است:
بر اساس این اطلاعات کل سطح کشت محصولاتی که در کشور بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی تولید شده‌اند حدود 239462 هکتار شامل 125802 هکتار محصولات باغی و 113659 هکتار محصولات زراعی است و تمام سطح کشت محصولاتی که بدون استفاده از سموم شیمیایی تولید شده‌اند حدود 808612 هکتار شامل 254134 هکتار محصولات باغی و 554478 هکتار محصولات زراعی است. میزان سطوح کشت محصولات زراعی و باغی که تولید آنها بدون استفاده کود و سم انجام می‌شود به ترتیب 1 و 2/7 درصد از کل سطوح کشت محصولات زراعی و باغی کشور را تشکیل می دهد (نمودار 9 ).
لازم به توضیح است که این نوع محصولات با این سطح تولید تنها توسط کشاورزان و به‌صورت کاملا" خودجوش و سنتی و بدون آگاهی داشتن از این‌که محصول ارگانیک چیست تولید شده است که همین امر نشان‌دهنده‌ی، پتانسیل بسیار بالای کشور در جهت تولید چنین محصولاتی است، البته در این ارتباط تشکل‌هایی نیز در کشور وجود دارند که به‌طور عملی اقدام به تولید محصولات ارگانیک می کنند که می توان به تولید سیب زمینی در بیدستان خرم بید استان فارس اشاره کرد و یا حرکت‌های جدیدی که در سال‌های اخیر در این رابطه آغاز شده است.
با توجه به موارد اشاره شده ارکان اساسی پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور شامل تولیدکنندگان، مصرف کنندگان (داخلی و خارجی)، موسسات دولتی برنامه‌ریز و هدایت کننده و ngo های محلی و خارجی و سازمان‌های بین المللی تسهیل کننده هستند. حرکت‌های جهانی کشت ارکانیک نشان داده که در اکثر موارد تشکیل یک هسته‌ی مرکزی و سپس تعمیم و گسترش برنامه به سایر مناطق و ارگان‌ها ونهادهای گوناگون باعث گسترش این جنبش شده است.
نقش تشکیل دهنده‌ی هسته مرکزی در این حرکت به‌عهده وزارت جهادکشاورزی است تا با برنامه ریزی، سیاست‌گذاری، ایجاد هماهنگی و حمایت‌های لازم در زمینه‌های تحقیقی، ترویجی، نظارتی و بازاریابی محصولات تولیدی جنبش تولید محصولات ارگانیک را توسعه بخشد؛ به این منظور تشکیل "کمیته‌ی ملی کشاورزی ارگانیک" با هدف تعیین سیاست، برنامه ریزی در زمینه‌های تعیین ضوابط و استانداردها، نظارت بر تولید و حمایت جهت برطرف کردن مشکلات و تنگناهای پیش روی ضروری به‌نظر می‌رسد.
بدیهی‌ست که این کمیته باید نمایندگان واحدهای ذیربط دولتی (وزارت جهادکشاورزی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت کشور، وزارت صنایع و ....)، کشاورزان علاقه‌مند به تولید محصولات ارگانیک، کارشناسان، محققین و موسسات غیردولتی فعال یا علاقه‌مند مشارکت فعال داشته باشند.
تشکیل گروه‌های کاری متشکل از نمایندگان معاونت‌های تولیدی، تحقیقات، ترویج، برنامه‌ریزی و بخش غیردولتی در سطح وزارت جهادکشاورزی برای انجام اقدامات اولیه در زمینه‌ی شناخت ظرفیت‌های موجود، جمع آوری اطلاعات و انجام بررسی‌ها و تحقیقات کاربردی و تدوین برنامه‌های اجرایی نیز از برنامه‌های پیشنهادی جهت پایه‌گذاری سیستم کشاورزی ارگانیک در کشور هستند.


زمان کوتاه مواد قابل تجزیه


کشاورزی ارگانیک قسمت کوچکی از مواد ارگانیک است که نمی توان اطلاعات کافی از این داده های باارزش بدست آورد. تولید بیوماس که در خاک مورد استفاده قرار می گیرد بعضی اوقات با محصولات تولیدی که بعنوان غذا یا برای فروش استفاده می شوند، رقابت می کنند. بنابراین یافتن راهی برای تلفیق این دو موضوع یعنی بیوماس و محصولات خیلی مهم است. استفاده ازمحصولات پوششی یا کود سبز ، تناوب محصولات با کود سبز در فصل آیش یا رشد بوته ها در جاهای غیر تولیدی می توانند گزینه های مناسبی باشند و این امر در بازیافت محصولات و مراحل بازیافت خیلی مهم است

 

حفظ سنتها

با حفظ کشاورزی سنتی می توان به حفظ حیات وحش و تنوع زیستی و اقتصاد پایدار روستاها کمک کرد.

برای کشت برنج احتیاج به آب زیادی است و تقاضای زیاد آب برای این محصول یک تهدید عمده برای رژیمهای آبی دنیاست.

مضرات کشاورزي و محصولات تهیه شده به روش سنتی:
-1 در کشاورزي سنتی و متعارف از بیش از 300 ترکیب شیمیایی خطرناك و مصنوعی نظیر آفت کشها، علف کشها و کودهاي شیمیایی بمنظور کنترل آفات و حشرات و حاصلخیز سازي خاك استفاده میگردد که بقایاي این مواد پس از ورود به بدن میتواند موجب مشکلات  عدیده اي گردد منجمله: بروزنقصهاي مادرزادي، تولد نوزاد با وزن کم، اختلال در سیکل ماهانه زنان، سقط جنین، بلوغ زودرس و یا دیررس، یائسگی پیش رس، تغییر در رفتار جنسی، کاهش تعداد اسپرم مردان، کاهش باروري و یا ناباروري، تغییر در سرعت متابولیسم، اختلال در سیستم غدد داخلی، ضعف عضلانی، کاهش حافظه، آسیب به سیستم عصبی و مغز، کاهش کارایی سیستم ایمنی بدن وسرطانزایی. یافته ها حاکی از آنست که 60 درصد سموم دفع آفات، 90 درصد قارچ کشها و 30 درصد حشره کشها سرطانزا میباشند.
--استفاده از کودهاي شیمایی و آفت کشها سبب آلودگی آب، خاك و هوا میگردند
-3 -استفاده بی رویه از کودهاي شیمیایی و آفت کشها موجب میشود تا آفتها نسبت به سموم مقاوم گردیده و آفتهاي جدیدي نیز ظاهر
گردند.
-4 پرتو دهی محصولات یعنی آنکه محصولات را در معرض میزان کنترل شده پرتوهاي یونیزه کننده قرار میدهند تا اینکه باکتریهایی و سالمونلا نابود گردیده و درواقع محصولا را به این طریق ضد عفونی میکنند. کنترل حشرات و انگلها، افزایش

 ماندگاري و جلوگیري از جوانه زدن از دیگر علل پرتودهی محصولات غذایی میباشد. اما این پرتودهی موجب: 1-از دست رفتن میزان
اندکی از مواد مغذي محصولات میشود. 2-هنگامی که مواد غذایی پرتودهی میشوند مواد شیمیایی سرطان زایی بنام
تشکیل میگردد. cyclobutanones

حمایت از توسعه پایدار:

 

با تولید میزان وسیعی از غذاها با کشاورزی ارگانیک می توان در جوامع محلی به تولید مشغول گردید. افزایش جمعیت باعث استفاده بیشتر از زمینها برای استفاده از کشاورزی شود. و این زمینها مخصوصاً در جاهای پرآب بیشتر در معرض خطر است و همین امر باعث شده که خسارات سیل آسیبهای فراوانی به آن جوامع وارد آورد.

 

انرزی هسته ای در کشاورزی

 

افزایش روز افزون جمعیت بشری یكی از معضلات دنیای متمدن امروزی است كه خود مشكلات جدیدی از جمله كمبود مواد غذایی در اكثر نقاط جهان و بخصوص كشورهای در حال توسعه به همراه داشته است.

در تامین غذا برای چنین جمعیت در حال رشدی، كشت گیاهان زراعتی گندم(گیاه تك لپه) و لوبیا (گیاه دو لپه) به دلیل دارابودن ارزش غذایی بالا اهمیت ویژه أی پید كرده است. در این تحقیق با استفاده از تیمار بذرهای گندم(رقم مهدوی) و لوبیا (رقم لوبیا سفید دانشكده) و مقادیر مختلف پرتو گاما (صفر، ۵۰، ۱۰۰، ۱۵۰، ۲۰۰، ۲۵۰، ۳۰۰، ۳۵۰، ۴۰۰ گری) تغییرات مورفولوژیكی و برخی از پارمترهای رشد (ارتفاع گیاه، سطح برگ، تعداد برگ، وزن تر و خشك اندام هوایی، وزن خاكستر اندام هوایی، مقدار خاكستر اندام هوایی، خاكستر اندام هوایی، مقدار فسفر و پتاسیم گیاه، تعداد سنبله و تعداد دانه در هر گیاه، وزن دانه، درصد جوانه زنی و رشد بذر) مطالعه گردید. برای هر تیمار مذكور سه تكرار در نظر گرفته شد و در هر تكرار(هرگلدان) پانزده بذر كاشته شد. قبل از اعمال هر تیمار بذرها به دو گروه خشك و مرطوب تقسیم بندی شدند. میزان رطوبت در بذرهای گندم بین ۱۴-۱۲ درصد و در لوبیا بین ۵/۱۳-۱۳ درصد در نظر گرفته شد. شرایط كاشت و آبیاری در هر یك از ارقام مورد آزمایش یكسان در نظر گرفته شد.

پس از رشد گیاهان نسل والد و تولید خوشه (در گندم) و لگوم(در لوبیا) بذرهای حاصل از آنها بدون اینكه عملیات پرتوتابی راپشت سر بگذارند، در شرایطی همانند والدین كاشته شدند. در گیاهان نسل M۱ نیز تغییرات مورفولوژیكی و برخی از پارامترهای رشد بررسی گردید.

در تمام صفات مورد مطالعه با افزایش مقدار پر تو، پارامترهای رشد كاهش می یابد. به نظر می رسد كه در مقادیر بالا پرتو شدت نقص های كروموزومی و فیزیولوژیكی بیشتر شده باشد. از جمله تغییرات مورفولوژیكی در گندم باریك شدن برگها و كوتاه شدن میانگره ها رامی توان ذكر كرد كه در مقادیر ۱۵۰ و ۳۰۰ گری پرتو گاما در نسلهای M و M۱مشاهده می شود. این تغییرات در گیاهان حاصل از بذرهای مرطوب لوبیا به صورت تقسیم لپه به سه یا چهار قسمت با اندازه نامساوی، تغییر شكل برگی، رشد نامتعادل پهنك و كلروز برگی در مقادیر ۲۵۰ تا ۳۰۰ گری در گیاهان حاصل از بذرهای خشك در مقادیر ۵۰ گری پرتو گاما نمایان است.

مطالعه پارامترهای رشد در گیاهان نسل M گندم و لوبیا نشان می دهد كه مقادیر ۱۰۰ و ۱۵۰ گری پرتو گاما موجب افزایش عملكرد گیاه می گردد. مطالعه پارامترهای رشد در گیاهان M۱ و مقایسه آن با نسل M نشان داد كه از نظر درصد رشد، سطح برگ، تعداد برگ تفاوتی بین نسلها وجود ندارد. در حالیكه ارتفاع گیاهان حاصل از بذرهای مرطوب در نسل M در مقادیر بالاتر از ۱۵۰ گری و در نسل M۱ در مقادیر بالاتر از ۲۰۰ گری كاهش معنی داری راو نسبت به شاهد نشان می دهد. همچنین وزن تر اندام هوایی در گیاهان حاصل از بذرهای مرطوب در نسل M در مقادیر ۲۰۰ گری و در نسل M۱در مقادیر ۱۰۰ و ۲۰۰ گری افزایش معنی داری در مقایسه با شاهد نشان می دهد.

وزن خشك اندام هوایی در گیاهان نسل M۱ در مقایسه با نسل M كاهش داشت ولی در مقدار ۳۰۰ گری پرتو گاما استثنائاً افزایش چشمگیری رانشان داد . به نظر می رسد كه وقوع موتاسیون چنین تغییری راموجب شده است. البته اثبات صحت و یا سقم فرضیه فوق نیاز به مطالعات بیشتر در نسلهای بعدی دارد، مقایسه نتایج حاصل از گیاهان نسل M و M۱ لوبیا نشان می دهد كه در دو نسل درصد رشد، سطح برگ، ارتفاع گیاه و وزن خشك از یك روند مشابهی تبعیت می كند. در گیاهان نسل M وزن تر اندام هوایی در مقادیر بالاتر از ۱۵۰ گری كاهش معنی داری در مقایسه با شاهد دارد در حالیكه در مقادیر ۵۰ تا ۱۵۰ گری تعداد برگ نسبت به شاهد افزایش معنی داری رادارد.

در حالیكه در نسل M۱ وزن تر اندام هوایی در مقادیر بالاتر از ۱۰۰ گری كاهش معنی داری نسبت به شاهد داشته در حالیكه تعداد برگ در مقدار مذكور افزایش معنی داری رادر مقایسه با شاهد.

 

 

 



تاريخ : یکشنبه بیست و یکم فروردین 1390 | 11:33 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

هرس درختان ميوه


مقدمه:

درختان ، بویژه درختان میوه اگر در طبیعت و در شرایط محیطی مناسب بدون دخالت انسان رشد کنند بعد از چند سال ، یک حالت متراکم پر از شاخ و برگ به خود می گیرند و از نظر میزان کیفیت باروری نیز حالت نامطلوب پیدا می کنند . در اینگونه درختان ، رشد شاخه های مزاحم و پر پیچ وخم در داخل تاج درخت صورت گرفته و بدلیل متراکم شدن و پر برگ شدن شاخه ها نفوذ نور داخل تاج درخت محدود گشته و بتدریج شاخه ها خشک شده و از بین می روند و باردهی درخت نیز محدود می گردد و میزان محصول و کیفیت آن پایین می آید . علاوه بر این مسائل ، مشکل سال آوری و تناوب باردهی نیز بروز می کند بطوریکه درخت ، یک سال میوه های زیاد وریز وسال دیگر عدم باردهی ویا تولید ناچیز اتفاق می افتد .بنابراین ، لزوم اجرای صحیح عملیات هرس جهت ایجاد شکل و فرم مناسب و باردهی منظم و مطلوب ضروری می باشد . 

تعریف هرس:

هرس عبارت است از قطع کامل یا جزئی شاخه ، ریشه ، پوست ، برگ گل ومیوه به منظور تحت تأثیر قرار دادن و هدایت نحوه رشد و باروری گیاه . بطور کلی در اجرای هرس با رعایت نکات فنی و شناختن نحوه باردهی و اعضای بارده هر نوع درخت ، می توان هرس مناسبی انجام داد .

 

فواید هرس:

1- شکل وفرم دادن به نهال که در سال های اول تا چهارم و بعنوان هرس فرم دهی اجرا می شود .

2-حذف شاخه های خشکیده ، آفت زده ، مریض ، شکسته و مزاحم .

3- خلوت کردن تاج درخت از شاخه و برگهای اضافی جهت ورود نور و هوا به درون شاخسار درخت .

4- جلوگیری از تناوب باردهی و سال آوری درخت با حذف وتنک کردن تعدادی از شاخه های بارده و در نهایت بعضی از میوه ها .

5- جوان کردن درختان مسن ، ازطریق حذف شاخه های پیر و جایگزین کردن آن ها با شاخه های جوان 6- جلوگیری از رشد رویشی بیش از حد و وادار کردن گیاه به رشد زایشی که منجر به تولید میوه می گردد .

7- ایجاد تعادل بین ریشه و ساقه ، که بویژه هنگام انتقال نهال دارای اهمیت است .

8- بالا بردن کیفیت واندازه محصول باقطع شاخه های اضافی و متراکم .

9- با کوتاه نگه داشتن درخت ، باعث راحتی کار در مراحل داشت (سمپاشی وهرس ) و نیز برداشت محصول می گردد .

 

زمان هرس:

هرس در دو موقع از سال انجام می شود:

- یکی در هنگام استراحت و خواب گیاه که معمولاً در فصل سرد زمستان می باشد  و به هرس زمستانه (خشک ) معروف است دیگری هرس سبز یا تابستانه است که در موقع فعالیت گیاه و سبز بودن آن و حتی گل یا میوه دار بودن درخت انجام می گیرد .قابل ذکر است که اصولاً هرس در هر زمان انجام بگیرد باعث تأخیر در باروری نهال های جوان و کم شدن محصول درختان بارور می گردد لذا در تمام انواع هرس ، رعایت جانب تعادل ضروری می باشد  . هرس زمستانه معمولاً در اواخر فصل زمستان قبل از جوانه زنی درختان صورت می گیرد و در این فصل بعلت متوقف شدن یا کند شدن شیره نباتی ، گیاه کمتر آسیب و صدمه می بیند و چون درخت فاقد برگ می باشد لذا کلیه قسمتهای شاخه ها براحتی قابل رویت بوده وتصمیم گیری در این حالت راحتتر می باشد .فرم دهی وتربیت نهال در سالهای اول کاشت وحذف شاخه های شکسته ،مریض وآفت زده و هرس ریشه در زمستان (هرس خشک)می گیرد.

- هرس تابستانه معمولا از اوایل بهار تا اواخر تابستان انجام می گیرد که منظور از این هرس ،حذف پاجوشها ،نرک ها وهرس قسمتهای انتهایی شاخه هایی که رشد سریع دارند می باشند . 

انواع هرس:

1- هر س شاخه :در این هرس شکل واندازه وفرم نهایی درخت باید مد نظر باشد یعنی نحوه قرار گرفتن شاخه ها برروی تنه اصلی بطور مناسب انتخاب گردد،چرا که در درختان میوه نحوه قرارگرفتن شاخه ،روی قدرت بار دهی درخت تاثیر فراوان دارد بطوریکه در تعدادی از آنها میوه روی جوانه های تشکیل دهنده گل روی شاخه های بسیار کوتاه چند ساله (اکثراً2تا 5 ساله ) می باشد (از جمله سیب ،گلابی ،زرد آلو وگیلاس).

2- هر س ریشه :برای ایجاد تعادل بین ریشه وشاخه وبرگ جهت رشد ونمو گیاه .

3- هر س گل ومیوه (تنک کردن):در اوایل بهار وبعد باز شدن گلها تا موقعی که میوه ها به قطر یک سانتیمتر تشکیل شوند ،انجام می گیرد وهدف از آن حفظ تعادل مقدار محصول متناسب با قدرت درخت است .

4- زخم کردن وخم کردن پوست : که نوعی هرس محسوب می شود ودر بهار انجام می گیرد که به منظور تبدیل شاخه های غیر بارور و شکستن غرور درخت می باشد . بدین ترتیب که با زخم پوست ساقه ،رابطه قسمت بالای زخم با قسمت پایین قطع شده ومواد غذایی (کربو هیدارتها )تولید شده در قسمت بالا باقی مانده وآن شاخه را وادار به تولید گل ومیوه می کند .

 

نکاتی که در موقع هرس باید رعایت گردد:

1- اگر درخت مسن بوده وچند ساله هرس نشده نباید آنرا دریک دفعه ،هرس سنگین کرد ،بلکه باید ظرف 2-3روز وبتدریج هرس سبکتر انجام داد تا به هدف ایده آل رسید.

2- در موقع هرس ،باید شاخه هایی را حذف کرد که با تنه اصلی (شاخه حامل ) زاویه کوچکتری دارند و شاخه هایی که حفظ می شوند باید دارای زاویه نزدیک قائمه (بهترین زاویه60 درجه می باشد)باشند چرا ،که در این صورت بین دو شاخه بیشترین مقدار چوب تولیده شده و از شکستن آن در اثر فشار ناشی از وزن میوه جلوگیری می شود .

3- در موقع هرس ،با حذف شاخه های کج ومزاحم ،وسط تاج درخت باز نگهداشته می شود تا نفوذ نور به داخل تاج راحتتر صورت گیرد .

4- در هرس باید ابتدا باغات و درختان مسن را هرس کرده و  سپس باغات جوان را هرس نمود چونکه اگر سرمای ناگهانی اتفاق افتد درختان مسن مقاومت بیشتری در برابر سرما از خود نشان می دهند

5- در موقع هرس در هنگام حذف شاخه باید تا آنجا که ممکن است برش ازته وموازی تنه اصلی صورت گیرد و از باقی گذاشتن مقداری از آن به عنوان ناخنک خوداری شود .

6- در موقع هرس شاخه های قطور وسنگین ،باید برش در سه مرحله صورت گیرد تا از شکسته شدن شاخه بر اثر سنگینی آن در موقع برش ،جلوگیری گردد.

7- در هرس به منظور جوان سازی درختان مسن قطع شاخه ها با قطر زیاد با عث ایجاد تعداد زیادی ترک در محل برش میشود لذا سرزنی شاخه  های نازکتر با تعدادزیاد وپراکندگی مناسب در سطح تاج توصیه می گردد.

8- در مناطقی که امکان خشک شدن درختان در زمستان وجود دارد ،هرس زمستانه درختان تا حد امکان باید به تاخیر بیفتد .

9- شاخه های قوی ونیرومند قادر به تولید میوه های درشت با کیفیت عالی می باشند در صورتیکه شاخه های نازک وضعیف ،میوه های ریز وکم رنگ با کیفیت پائین تر بوجود می آورند لذا در انجام هرس ،اولویت حذف با شاخه های ضعیف  ونازک می باشد .

10- میزان هرس با سن وقدرت ونوع آن تغییر می کند .درختان مسن با قدرت رشد وباز دهی کم را می توان سنگین تر از درختان جوانتر وقوی تر از همان نوع هرس کرد  .

11- در سر شاخه زنی شاخه ها ،باید برش منتهی به یک جوانه باشد نه یک شاخه فرعی نازک وضعیف همچنین برش حدود نیم سانتی متر بالاتراز جوانه در بیرون تاج وپشت به با دهای غالب منطقه – در صورت وجود – قرار گیرد .

12- بعد از رسیدن به سنین باروری مقدار وشدت هرس بسته به نوع درخت فرق میکند، بطوریکه در مورد درختانی که میوه های خود را روی شاخه های  کوتاه تولید میکنند نظیر سیب ،گلابی، گیلاس شدت هرس کاهش می یابد و درختانی که میوه های خود راروی شاخه های یک ساله تولید می کنند مانند  هلو ،هرس  شدیدتر صورت می گیرد .

13- با توجه به اینکه وجود پاجوشها در اطراف درخت باعث ایجاد رقابت با تنه ودر واقع درخت و نهال اصلی در باغ می گردد،باید در هرس اقدام به حذف کلیه پاجوشها ازته نمود. 

 

گرد آوری : بیت الله دهناد – کارشناس باغبانی

 



تاريخ : یکشنبه بیست و یکم فروردین 1390 | 11:30 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

1-                       مقدمه

تمایل مردم دنیا  نسبت به شهرنشینی و رفاه طلبی آنان از یکسو و از سوی دیگر زندگی ماشینی بدور از طبیعت زنده باعث شده است که تمایل انسانها برای داشتن مدل کوچکی از فضای سبز و طبیعت برای برطرف کردن نیازهای روحی و دور شدن از وابستگی های ماشینی و خستگی های روزانه، بالا برود و گل این موجود زیبا این مدل کوچک طبیعت است.

سالانه انواع گل ها و گیاهان به شکل : شاخه بریده، آپاراتمان، گلدانی – فصلی و درختچه های زینتی تولید و در اختیار انسانها قرار می گیرد تجارت گلهای شاخه بریده تبدیل به تجارتی سودآور شده است. یکی از پرمصرف ترین گلهای شاخه بریده گل معروف رز است که دارای اقسام و واریته های زیادی است که هر کدام دارای زیبایی خاصی هستند. که البته تمامی آنها به عنوان شاخه بریده به کار نمی روند.

کشورهایی مانند : هلند، کلمبیا و چند کشور اروپایی دیگر تقریباً بازار تجاری این گل را تسخیر کرده اند و حتی اگر کشورهای دیگر مانند ایران به تولید این گل در سطح انبوه و صادراتی بپردازند باز هم به نام این کشورها به ویژه هلند تمام می شود. که با ایجاد نمایندگی انحصاری در کشورهای جهان و محصول تولیدی واحدهای گلخانه ای و حتی فضای باز به نام خود در اختیار کشورهای مصرف کننده قرار می دهد.

در این طرح هدف تولید گل شاخه بریده رز و رسانیدن به بازارهای مصرف داخلی و به ویژه خارجی است. متأسفانه نه تنها بازار فروش خارجی گل به ویژه شاخه بریده انحصاری است بلکه بازار عمده گل ایران نیز محدود به افرادی خاص و انگشت شمار می شود و ورود به این بازار به یکی از مشکل ترین کارها تبدیل شده است. در حال حاضر دو بازار عمده گل در ایران وجود دارد که هر دو در تهران بزرگ واقع شده اند یکی در جادۀ خاوران و دیگری در بزرگراه شهید محلاتی.

و استان ما به دلیل شرایط خاص آب و هوایی (اختلاف ارتفاع از سطح دریا و اختلاف درجه حرارت شب و روز) می تواند به یکی از قطب های تولید گل رز شاخه بریده با کیفیت بالا تبدیل شود. ( در فضای آزاد و همچنین فضای بسته). در حال حاضر تعداد 6 واحد گلخانه ای در سطح 14000 مترمربع به تولید گل شاخه بریده رز در استان میپردازند و حدود یک میلیون شاخه بریده در سال تولید می کنند.

در این طرح هدف احداث 10 واحد گلخانه ای هر کدام به مساحت 3000 مترمربع و بصورت یک مجتمع پرورش گل می باشد.

2- اهمیت

همانطور که اشاره شد تولید گل می تواند به یکی از حرفه های سودآور تبدیل شود به فرض آنکه براساس اصول علمی و دانش گلخانه ای روز پایه گذاری شود.

امروزه که ایجاد اشتغال و تولید بیشتر در کنار بهره وری بهینه از منابع آب و خاک (به ویژه آب) به یکی از دغدغه های دولت تبدیل شده است. واحدهای کوچک تولیدی که گلخانه یکی از آنهاست می تواند گزینه مناسبی باشد به شرط آن که به غیر از مسئله اشتغال سودآوری طرح و اقتصادی بودن آن هم در نظر باشد، نه اینکه برای پاسخگویی به موج عظیم بیکاران کشور با تصمیم گیری های عجولانه فقط به فکر مقطع کنونی بوده و آینده را در نظر نداشت در صورتی که طرح به خوبی اجرا شود می تواند هر 3000 متر مربع 6 نفر اشتغال مولد و جدید داشته باشد ضمن آن که با تولید گل شاخه بریده رز پاسخگوی نیاز بازارهای داخلی و خارجی می باشد.

البته بایستی به سرانه مصرف این گل در جامعه نیز توجه داشته باشیم که البته در حال افزایش است خوشبختانه بایستی گفت که گل رز با توجه به مصارف متعددی که دارد (جشن ها – اعیاد – مراسم مذهبی – تشریفات – آذین بندی ها و ..) می تواند انتخابی مناسب برای تولید – تکثیر  و پرورش باشد. توأم با سودآوری مناسب و مطمئن.

2-                       نکانی در مورد فردی که می خواهد گل تولید کند :

1-                       علاقه فرد

2-                       بازاریابی (که 70 درصد تهیه تولید گل را شامل می شود)

 

پارامترهای تولید :

1-                       میزان زمین و آب که هر چه کمتر باشد گیاهان متوقع تر کاشته می شوند.

2-                       سطح تخصیصی تولید : مثلاً تولید گلایول و میخک تخصص چندانی لازم ندارد ولی تولید آنتوریوم ارکیده و آلسترومریا تخصص زیادی لازم ندارد ولی تولید آنتوریوم ارکیده و آلسترومریا تخصص زیادی لازم دارد و تولید رز تخصص نسبتاً زیادی می خواهد.

3-                       مزیت نسبی منطقه : تابستانهای خنک یا گرم و زمستانهای معتدل یا سرد

4-                       سرمایه

5-                       تنوع تولید : بهتر است تولید گل تخصصی باشد. علیرغم اینکه دور شدن از قطب های تولید گل مشکل آفرین است.

6-                       شاخه های تولید : که فقط باید پرورشی گلهای شاخه بریده و یا فقط بر روی گلهای آپارتمانی کارکرد

7-                       در نظر گرفتن بازار مصرف : خریدار گل عموماً تمامی انواع گل را احتیاج دارد و بازار محلی نمی تواند پاسخگوئی او باشد. و ورود به بازار عمده فروشی گل نیز مشکل است.

 

راهکارها  :

1-                       نوآوری : نوآوران توانسته اند موفق باشند.

2-                       سرمایه گذاری مشترک : سرمایه گذاری با شرکت های هلندی و یا معتبر خارجی می تواند یک راهکار باشد.

3-                       تولید عمده : احتیاج به سرمایه گذاری زیاد و تسهیلات مناسب بانکی دارد.

4-                       کیفیت اهمیت بیشتری از کمیت دارد.

5-                       تهیه پاجوش یا قلم مناسب از منابع مطمئن با دقت زیاد


4- آمار تولید گل در دنیا و یاران

برای نشان دادن وضعیت گل و گیاه و اهمیت آن آمار زیر ارائه می شود.

سطح زیر کشت گل و گیاه (جهانی)               320000 هکتار

سطح زیر کشت گل و گیاه هلند               57000 هکتار

سطح زیر کشت گل و گیاه ایران              4700 هکتار

سطح زیر کشت گل و گیاه گلخانه ای دنیا            200 هکتار

سطح زیر کشت گل و گیاه گلخانه ای هلند            6725 هکتار

سطح زیر کشت گل و گیاه گلخانه ای ایران           2100 هکتار

سرانه مصرف گل و گیاه در اروپای غربی         95 دلار (یعنی هر نفر

اروپایایی در سال 95 دلار گل می خرد)

سرانه مصرف گل و گیاه در امریکا              85 دلار یعنی هر نفر

امریکایی در سال 85 دلار گل می خرد

سرانه مصرف گل و گیاه در ایران               9/3 دلار (یعنی هر نفر

ایرانی در سال 9/3 دلار گل می خرد)

سرانه مصرف گل و گیاه (گل شاخه بریده در ایران)       2100 میلیون شاخه

صادرات محصولات زینتی دنیا              9/9 میلیارد دلار

صادرات محصولات زینتی هلند              2/5 میلیارد دلار (حدود دو

صدم درصد صادرات دنیا که بسیار ناچیز است و تناسب با پتانسیل بالای ایران نیست)

سطح زیر کشت گل های شاخه بریده در ایران (فضای باز)       1050 هکتار

سطح زیر کشت گل های شاخه بریده در ایران (گلخانه ای)     620 هکتار

سطح زیر کشت گل های شاخه رز در ایران (فضای باز)      240 هکتار

سطح زیر کشت گل های شاخه رز در ایران (گلخانه ای)     205 هکتار

در حال حاضر حدود 3100 نفر در ایران به تولید گل شاخه بریده می پردازند که حدود 600 نفر آنان گل شاخه بریده رز تولید می کنند هم اکنون کشت و پرورش گل شاخه بریده رز پس از گلایول در مقام دوم است.

5- اهداف طرح

1- بهره وری بهینه و متعادل از منابع آب و خاک

2- ایجاد اشتغال جدید و مولد و همچنین بهبود اشتغال

3- بالا بردن سطح درآمد و رفاه نسبی

4- تولید فروش و صادرات گل رز به عنوان یکی از محصولات صادراتی غیر نفتی که می تواند ارزآوری مناسبی برای کشور به همراه داشته باشد.

5- تولید گل به عنوان آفریننده انبساط خاطر آرامش دهندۀ روح انسان و دور کردن وی از زندگی سخت ماشینی هر چند برای لحاظتی کوتاه

6- ایجاد فضایی الگویی برای نمایش و آموزش متقاضیان احداث گلخانه و پرورش گل های زینتی

7- جذب تسهیلات تکلیفی و نهایتاً بالا بردن ارزش افزوده زمین

8- جاذب نمودن فضای شهر و روستا


6- گیاه شناسی رز

جنس رز با 200-150 گونه نیمه دائم سبز تا خزان کننده متعلق به خانواده Rosaceae بوده و قرنهاست که کشت می شود. رزها به صورت بوته یا درختچه هایی با ساقه راست یا گلخانه ای خاردار با برگهای متناوب می باشد هر برگ معمولاً دارای 5 تا 7 برگچه می باشد. تنوع فرم رشد در رزها بسیار بالا بوده و از رز مینیاتوری تا درختچه هایی با پتانسیل رشد بیش از 15 متر را دربر می گیرد.

گونه ها و ارقام رز معمولاً به سه گروه اصلی روز وحشی (Wild Roses)، رزهای قدیمی (Old Roses) و رزهای جدید (odern Roses) تقسیم بندی می شوند.

گلها در روز به صورت منفرد (تک گل) یا خوشه ای تولید می شود. رزها در انواع مینیاتوری – خوشه ای کوتاه – خزنده – رونده – خوشه ای یا بلند (معمولی) – رز چای – رزهای گل درشت یا هیبرید چای که دارای درشت به صورت تک گل می باشند، دیده می شود.

در این طرح هدف تولید گل شاه بریده رز عموماً از انواع هیبرید در رنگها و الوان متنوع می باشد. که می توان حدود 20 طیف رنگی گل رز در یک گلخانه ایجاد کرد. البته ذائقه مردم جهان و انعطاف پذیری آنان نسبت به گل رز متغیر است اما انواع رز می برید پاسخگوی ذائقه و نیاز آنهاست و دسترسی به امکانات اینترنت و ماهواره به کمک پرورش دهندگان گل رز آمده است البته در صورتی که طرح با مشارکت شرکت های معتبر اجرا شود، تضمین فروش با شرکت مزبور بوده است و نوع گل سفارشی توسط این شرکت پرورش خواهد یافت.

7- کشت رز

رز دامنه وسیعی از شرایط محیطی را تحمل می نماید ولی معمولاً مکانهای آفتابی و باز ترجیح می دهد.

و اگر قرار است در گلخانه پرورش یابد باید گلخانه باید با وسعتی در خود این گل احداث کرد تا کارایی فتوسنتز در این کل کاهش نیابد. در گلخانه های مدرن جهت بالا بردن راندمان فتوسنتز و نهایتاً تولید گل با کیفیت بالاتر سنسورهای تزریق co2 تعبیه شده است و با این روش راندمان تولید تا دو برابر افزایش خواهد یافت و رشد رز در خاکهای مرطوب با حاصلخیزی متوسط و غنی از هوموس با زهکشی مناسب بهتری صورت می گیرد و خاکهای سبک و شنی را می پسندد. اگر در خاکی قبلاً رز کشت شده برای کاهش مجدد مناسب نیست مگر آنکه شرایط تعویض خاک یا استریل نمودن آن فراهم شود. البته در این طرح روش کشت هیدروپونیک (کشت بدون خاک) خواهد بود.

تکثیر رز معمولاً از طریق قلمه – پیوند – خوابانیدن و پاجوش امکان پذیر است.

پیوند معمولاً از نوع شکمی (Budding) است. تکثیر از طریق قلمه برای رزهای رونده و بوته ای مناسب است اما هیبرید چای به این نوع تکثیر جواب مثتی نداده و معمولاً از طریق پاچوش ازدیاد می یابند پاجوش ها را باید در اولین فرصت از ساقه اصلی جدا نمود.

در خاکهای شنی که آبشویی بیشتری دارند باید کود آلی (حیوانی و یا کمپوست) استفاده کرد. کودهای شیمیایی برای نشاندن پتانسیل و قابلیت های رز ضروری است (بویژه ریز مغذیها) از کود دهی در اواخر تابستان به خاطر تحریک رشد جدید و احتمال آسیب دیدگی در زمستان باید اجتناب نمود.

امروزه با استفاده از روش اصلاحی هیبریداسیون، رزهای هیبریدهای باید کیفیت گل عالی بوجود آمده و صرف اجرای این طرح نیز تولید گل رز شاخه بریده از نوع هیبرید است.

8- تولید گل شاخه بریده رز در گلخانه

تولید گل شاخه بریده out flower رز بعد از گلایول از مقام دوم را در ایران به خود اختصاص داده است. از گلخانه های مدرن مسئله اتوماسیون و سنسورهای co2 مطرح است و کنترل آفات بیماریها، دما و رطوبت بسیار مهم است. در گلخانه باید به سمت تولید تخصصی رفت (تولید رز – تولید ارکیده – تولید میخک)

مسائل مهم تولید گل در گلخانه عبارتند از : آب و زمین – تخصص تولید کننده – هزینه های تولید – رعایت تنوع تولید صادراتی و بازاریابی

بهرحال تولید گل رز باید به صورت عمده باشد و در عین حال از کیفیت بالایی برخوردار باشد.

9- تزریق co2 در گلخانه

Co2 در اثر تنفس گیاه تولید نمی شود. در گلخانه های فضای بسته گیاه co2 مصرف می کند و زمانی می رسد که co2 عامل محدود کننده خواهد شد و بایستی غلظت آن را بالا برد.

در گل سرخ با افزایش غلظت co2 تا 1300 پی پی ام (قسمت در میلیون) در گلخانه گل های با شاخه های رویشی کم با تعداد گلبرگ زیادتر و ساقه دهی سنگین تر تولید می شود با این عمل باعث افزایش وزن شاخه بریده تا 53% خواهیم شد.

بهر حال بایستی حتی المقدور مقدار co2 را در گلخانه ثابت نگهداشت، بایست دقت نمود که نور در این مسئله نقش حیاتی دارد و وقتی میزان نور از 500 لوکس یا 500 قوت کندل کمتر باشد تزریق co2 تأثیری ندارد با تغذیه مناسب کارایی co2 بالا می رود.

تزریق co2 با طلوع آفتاب شروع و تا یک ساعت قبل از غروب آفتاب ادامه می یابد.

11- محل اجرای طرح :

       دیشموک 5 کیلومتر فاصله دارد.

زمین محل اجرای طرح به مساحت  40000 مترمربع در کیلومتر 5 جاده دیشموک – دهدشت در مجاورت شهر دیشموک قرار دارد و از موقعیت مکانی و ارزش افزودۀ بالایی برخوردار است نزدیکی به شهر – جاده – گاز و ایستگاه برق از مزیتهای محل است.

12- منبع تأمین آب موردنیاز

آب موردنیاز طرح از یک حلقه چاه با دبی متوسط 10 لیتر در ثانیه تأمین می شود. با توجه به سبک بودن آبهای منطقه EC و همچنین بی کربنات کم آب، عامل محدود کننده نخواهد بود.

13- اسکلت گلخانه (سازه)

اسکلت گلخانه نوع گالوانیزه و با لوله های 5 و 6 که توسط پیچ و مهره به هم اتصال می یابند اجرا می شود. نکته مهم در ساخت گلخانه این است که ارتفاع آن باید بین 5 تا 6 متر باشد و در عین حال از استحکام خوبی برخوردار باشد چون منطقه بادخیز است و می تواند مشکلاتی ایجاد کند. پایه ها در خاک توسط بتون مهار می شوند در ایجاد خم ها و زوایا بایستی دقت کافی صورت گیرد. گونیا کردن اسکلت گلخانه برای مقاومت در برابر وزش باد شدید بسیار مهم است. همچنین اسکلت باید جوری برپا شود که باد به جوانب (پهلوها) برخورد نکند.

گلخانه ها را در 10 واحد 300 متری ایجاد می شوند در هر حال هر چه فضای گلخانه بیشتر باشد کارآیی فتوسنتز  بیشتر بوه و گلهایی با کیفیت بهتر تولید خواهد شد.

در نظر گرفتن تهویه مناسب برای گلخانه ضروریست دریچه های جانبی و هم چنین ورودی و خروجی در طرح دید خواهد شد.

پوشش گلخانه ای از نوع پلی کربنات که از منابع مطمئن خریداری می شوند. می توان دیواره ها را نیز از پلی کربنات استفاده کرد البته بایستی تا حدود 70 سانتی متر از سطح خاک دیوار ایجاد شود.

14- شیوه کشت رز در گلخانه

پس از آماده سازی بستر و تهیه زمین پاچوش های رز که از منابع مطمئن خریداری شده اند در فواصل 5/0 * 25/0 یا 5/0 * 3/0 یا 6/0 3/0 متر در گلدانهای مخصوص

 

 


خلاصه طرح :

مجری : آقای بیت الله دهناد

موضوع : احداث گلخانه تمام اتوماتیک هیدروپونیک تولید گل رز شاخه بریده

محل اجرای طرح : دیشموک – گراب

مساحت گلخانه : 27000 مترمربع

مساحت کل زمین : 32000 مترمربع

هزینه های ثابت : 5/32189 میلیون ریال

هزینه های جاری : 53/4753 میلیون ریال

کل سرمایه گذاری : 03/3694 میلیون ریال

تسهیلات بانکی : 42/29554 میلیون ریال

درآمد ناخالص سالیانه : 15553 میلیون ریال

درآمد خالص سالیانه :  67/9698 میلیون ریال

نرخ بازده سرمایه گذاری : 30 درصد

قیمت تمام شده محصول : 35/1100 ریال

تعداد اشتغال : 44 نفر

 

مسائل فنی کشت رز :

بسیاری از ارقام رز به دلیل داشتن خصوصیاتی همچون زیبایی، دوام، فرم گل و شاخساره برای استفاده به عنوان گل بریده مناسب هستند و گلهای شاخه بریده رز به دلیل زیبایی و تنوع سالهاست که درصد تجارب جهانی گل و گیاه قرار دارد و شاید گلفروشی پیدا نکنید که در میان گلهای خود، گل رز را نداشته باشد. با داشتن گلخانه مناسب تولید آن در تمام طول سال فراهم است. تا 5 سال امکان بهره برداری اقصادی از آن فراهم است.

تعداد 5 تا 7 بوته در مترمربع کاشته می شود پس از 70 روز گیاهجه پیوندی به بهره برداری می رسد. اما بهره برداری اقتصادی از سال دوم خواهد بود.

گلخانه های خارجی به صورت فول اتوماتیک با تمام تجهیزات داخلی به شکل کاملاً استاندارد و با استفاده از سیستم سرمایش و سیستم رطوبت ساز و تنظیم نور و CO2 و تغذیه آبیاری اتوماتیک و پرده های شیدینگ و Energy sayving بوده و امکان رسیدن به حداکثر تولید در واحد سطح را فراهم می سازد.

این سازه ها به صورت شمالی جنوبی ساخته شده و در مقابل 120km/h سرعت باد و 20 کیلوگرم برف در مترمربع مقاومت دارند و اگر سرعت باد از 60km/h بیشتر بشد دریچه ها به صورت اتوماتیک بسته می شوند.

 

 

 

 

جدول رابطه درجه حرارت با میزان تولید گل رز

دمای روز وشب

متوسط دما

روزهای گلدهی

طول شاخه

تولید سالیانه در مترمربع

16-8

12

105

100-80

80

18-10

14

85

90-70

100

20-12

16

70

85-65

120

22-16

19

60

80-60

140

23-18

5/20

55

70-50

160

24-20

22

42

60-40

180

 


مراحل اجرای طرح :

1-                       عقد قرارداد برای ساخت و راه اندازی گلخانه

2-                       انجام امور زیربنایی

1-2- تسطیح و آماده سازی زمین

2-2- ایجاد شبکه برق 3 فاز و 100 آمپر

3- احداث ساختمانها

1-3- دیوارکشی

2-3- ساخت گلخانه ها و بسترهای کشت و تأسیسات

3-3- تهیه مواد بستری و هیدروپونیک

4-3- نصب و تجهیزات

5-4- ورود ارقام و پایه های رز

6-4- خرید ماشین آلات

4- کاشت پایه های رز

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول زمان بندی طرح :

شرح عملیات

سال اجرا

1

2

3

4

5

6

تسطیح – آماده سازی

*

 

 

 

 

 

خرید  ادوات – ماشین آلات

*

 

 

 

 

 

احداث ساختمانها و تأسیسات

*

 

 

 

 

 

اجرای سیستم هیدروپونیک

*

 

 

 

 

 

خرید ارقام و پایه  های تجاری

*

 

 

 

 

 

شروع بهره برداری

 

*

 

 

 

 

 


هزینه های طرح :

الف- آماده سازی و زیربنایی

شرح

مقدار

واحد

قیمت واحد

(ریال)

مبلغ کل

(میلیون ریال)

زمین

32000

مترمربع

40000

1280

حق امتیاز – انشعاب گاز و لوله گذاری

-

-

-

200

حق امتیاز، انشعاب برق – شبکه (3 فاز – 100 آمپر)

-

-

-

100

امتیاز تلفن و سیم کشی

-

-

-

10

پیش بینی شده

5

درصد

-

5/79

جمع

-

-

-

5/1669

 

 

 

 

 

 

 

ب- ماشین آلات و ادوات :

شرح

مقدار

واحد

قیمت واحد

(ریال)

مبلغ کل

(میلیون ریال)

وانت نیسان

1

دستگاه

110000000

110

ژنراتور برق اضطراری (50 آمپر)

3

دستگاه

130000000

390

سمپاش موتوری

9

دستگاه

4000000

36

لوازم آزمایشگاهی EC متر – PH

9

سری

15000000

135

لوازم باغبانی

9

سری

4000000

36

کامپیوتر با تجهیزات کامل

1

سری

15000000

15

لوازم اداری

1

سری

5000000

5

پیش بینی شده

5

درصد

-

36

جمع

-

-

-

763

 

 

 

 

 

 

ج- ساختمانها و تأسیسات :

شرح

مقدار

واحد

قیمت واحد

(ریال)

مبلغ کل

(میلیون ریال)

گلخانه پلاستیکی فول اتوماتیک، دوجداره، با پوشش پلی کربنات برای دیواره – 6 متر ارتفاع – با سیستم فن وپد با انرژی سیونیگ – و دارای سایبان – سیستم برگشت آبیاری و هیدروپونیک

27000 مترمربع

مترمربع

700000

18900

ساختمان اداری و کارگری و نگهبانی

100

مترمربع

2500000

250

اجرای سیستم هیدروپونیک و مواد بستری

27000

مترمربع

90000

2430

سردخانه

50

مترمربع

2000000

100

سالن سورت و بسته بندی

150

مترمربع

2000000

300

احداث استخر ذخیره آب

800

مترمکعب

300000

240

روشنایی قسمت ادار نگهبانی – فروش  گلخانه

 پيش بيني نشده

-

-

-

300

 

 

 

 

1126

جمع

-

-

-

23646

 

-       پایه های مادري رز

شرح

مقدار

واحد

قیمت واحد

(ریال)

مبلغ کل

(میلیون ریال)

خرید پایه های مادری رز پیوندی از ارقام تجاری

189000

پایه

36000

6804

 


هـ - نیروی انسانی و پرسنلی

شرح

تعداد

حقوق ماهانه (ریال)

حقوق سالیانه

(میلیون ریال)

مدیر گلخانه

1

4000000

48

کارشناس

9

3000000

324

کارپرداز

1

3000000

36

کارگر

30

2000000

720

نگهبان

1

2000000

24

راننده

1

2500000

30

حسابدار

1

2000000

24

جمع

-

-

1206

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9-مواد اولیه مصرفی و بسته بندی

شرح

مقدار

واحد

قیمت واحد

(ریال)

مبلغ کل

(ریال)

کود- ماکرو و میکرو

36000

کیلوگرم

20000

720

سم (حشره کش – قارچ کش – کنه کش)

600

لیتر

150000

90

گاز

750000

مترمکعب

300

225

برق

-

-

-

200

تلفن

-

-

-

9

مواد بسته بندی

-

-

-

120

پیش بینی

5

درصد

-

68

جمع

-

-

-

1432

 

 

 

 

 

 

 

 

ز- استهلاک سالیانه

شرح هزینه

ارزش دارایی

(میلیون ریال)

درصد استهلاک سالیانه

هزینه استهلاک

(میلیون ریال)

آماده سازی و زیربنایی

5/1669

    3%

50

ماشین آلات و ادوات

763

5%

15/38

ساختمانها و تأسیسات

23646

5%

3/1182

پایه های مادری

6804

5%

2/340

جمع

-

-

65/1610

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ح- تعمیرات و نگهداری

شرح هزینه

ارزش دارایی

(میلیون ریال)

درصد تعمیرات

قیمت کل

(میلیون ریال)

آماده سازی و زیربنایی

5/1669

1%

7/16

ماشین آلات و ادوات

763

2%

26/15

ساختمانها و تأسیسات

23646

2%

92/472

جمع

-

-

88/504

 

 

 

ط- هزینه های قبل از بهره برداری

شرح

هزینه (میلیون ریال)

تهیه طرح – مشاوره – محوزهای بانکی – ثبتی و ...

30

آموزش پرسنل

20

ایاب و ذهاب

15

سایر

5

جمع

70

 

هزینه های ثابت طرح :

آماده سازی و زیربنایی

5/1669

ماشین آلات و اداوات

 

ساختمانها و تأسیسات

23646

پایه های مادری

6804

هزینه های تأمین و بهره بردای

70

جمع

5/32189

   

هزینه های جاری طرح :

مواد اولیه مصرفی و بسته بندی

1432

نیروی انسانی

1206

استهلاک سالیانه

65/1610

تعمیرات و نگهداری

88/504

جمع

53/4753

 

جمع کل هزینه ها :

ثابت

5/32189

جاري

53/4753

جمع

03/36943

 

 

 

تسهیلات بانکی :

میلیون ریال              42/29554= 80% *3/36943

 

 

 

 

جدول تولیدات – فروش – درآمد ناخالص

 

سال

نوع محصول

سطح زير کشت

(مترمربع)

میزان تولید

د ر مترمربع

میزان تولید در گلخانه

واحد

قیمت واحد

(ریال)

درآمد ناخالص

(میلیون ریال)

اول

دوم

سوم

چهارم

پنجم

رز شاخه بریده

 

 

 

 

 

 

27000

27000

27000

27000

27000

80

160

160

160

160

2160000

4320000

4320000

4320000

4320000

شاخه

شاخه

شاخه

شاخه

شاخه

4000

4000

4000

4000

4000

8640

17280

17280

17280

17280

جمع کل

 

 

 

 

 

 

77760

 

کسر  می شود هزینه های جاری 5 ساله (5*53/4753) = 65/23767

کسر می شود سود تسهیلات بانکی 5 ساله          5499

سود ویژه 5 ساله                      35/48493

 

 

توجیهات اقتصادی :

کل درآمد ناخالص 5 ساله                   77760 میلیون ریال

متوسط درآمد ناخالص سالیانه                  15552 میلیون ریال

سود ویژه 5 ساله                      35/48493 میلیون ریال

متوسط سود ویژه سالیانه                   67/9698 میلیون ریال

نرخ بازده سرمایه گذاری                                                           یا 30 درصد

دوره برگشت سرمایه                          سال3/3

قیمت تمام شده محصول :                                         35/1100 =   4753530000/4320000 = هزینه جاری سالیانه / میزان تولیدت

با توجه به اينکه قیمت فروش هر شاخه گل   4000 ریال است بنابراین طرح توجیه دارد.

 


آذر 1387



تاريخ : دوشنبه سیزدهم دی 1389 | 12:34 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

مقدمه:

كشور ايران بدليل داشتن تنوع آب و هوايي و شرايط اقليمي چهار فصل يكي از مناطق ميوه خيز دنياست و در توليد انواع ميوه هاي سردسيري و خشك جزء ده كشور اول دنياست :

در توليد پسته               مقام اول

در توليد خرما              مقام دوم

در توليد بادام               مقام پنجم

در توليد گردو              مقام ششم

در توليد زرد آلو           مقام سوم

در توليد خربزه             مقام اول

در توليد انار                 مقام اول

در توليد زعفران           مقام اول

در توليد كشمش           مقام هفتم

در توليد سيب درختي    مقام هشتم

در توليد هلو                 مقام دهم

استان کهگیلویه وبویراحمد با دارا بودن 10 درصد منابع آبي كشور و زمينهاي شيبدار و مجاور رودخانه و سر شاخه هاي كارون و مارون يكي از استانهاي مستعد كشور براي توليد ميوه به ويژه ميوه هاي سردسيري است . و حدود 200000هكتار اراضي مستعد براي احداث باغ شناسايي شده است كه از سال 77 تاكنون حدود 28000 هكتار از اين اراضي به كشت گونه هاي بادام –گردو- سيب – هلو – انگور اختصاص يافته است . و سطح باغات به حدود 37000 هكتار رسيده كه از اين سطح حدود 148000 تن محصول باغي توليد مي شود .

 شهر دیشموک با دارا بودن زمستانهاي سرد – تابستانهاي خنك و اراضي شيبدار مستعد براي كشت گونه هاي همچون بادام ( دير گل ) – گردو – سيب و هلو مي باشد .

اهميت و اهداف طرح :

1-                       بهره وري بهينه از منابع آب و خاك

2-    ايجاد اشتغال جديد و مولد و بهبود وضعيت اشتغال بهره برداران

3-    افزايش توليد ميزان محصولات باغي و كمك به صادرات غير نفتي

4-                       جاذب نمودن فضاي روستا و جذب گردشگر

5-    تبديل اراضي فقير و كم بازده به باغ و جلوگيري از فرسايش

6-    استفاده از تسهيلات بانكي در جهت افزايش ارزش افزوده اراضي

7-    ايجاد فضاي سبز در جهت تعديل هوا و كاهش آلا ينده هاي محيطي

محل اجراي طرح :

بخش دیشموک از توابع ، شهرستان بهمئی بوده و از یاسوج مركز استان حدود 160 كيلو متر فاصله دارد . زمين محل طرح در سطح 82 هكتار بوده و بوسيله پمپاژ از رودخانه مارون مشروب ميشود .

جهت تامين آب طرح بايستي آب اختصاصي به بالا ترين محل پمياژ گردد . مجري طرح از بهره برداران و مرتعداران عرفي و محلي بوده و حق برداشت آب از رودخانه رادارند . و مشكلي از لحاظ واگذاري اراضي و آباد نمودن اراضي باير وجود ندارد .

 

 

 

 

شرايط آب و هوايي محل اجراي طرح :

بخش دیشموک از توابع شهرستان بهمئی داراي زمستانهاي سرد و كمي مرطوب و تابستانهاي نسبتا خنك مي باشد .. وجود تابستانهاي خنك و دماي زير 40 درجه سانتي گراد مناسب براي پرورش درختان بادام مي باشد .

برخي آيتم هاي هوا شناسي منطقه به شرح زير است :

اختلاف ارتفاع از سطح دريا :1708 متر

گرمترين ماه سال :              مرداد ماه

سردترين ماه سال :             دي ماه

تعداد ماههاي يخبندان:         4 ماه

حداقل مطلق درجه حرارت:  24-درجه سانتي گراد

حداكثر مطلق درجه حرارت :40 + درجه سانتي گراد

متوسط بارندگي ساليانه :      225 ميلي متر

متوسط رطوبت نسبي ساليانه 35 درصد

حاقل رطوبت نسبي :             9 درصد ( شهريور ماه )

با توجه به موارد ذكر شده كشت درختان سرد سيري از جمله گردو – بادام دير گل و هلو قابل توصيه مي باشد.

منبع آب طرح :

توسط پمپاژ از رودخانه  بادبي متوسط 40 ليتر در ثانيه تامين مي شود . . ميزان بهره برداري مجريان حدود 40 ليتر در ثانيه است كه با احتساب هيدرومدل آبياري قطره اي (4. ليتر براي هر هكتار 33=4/0×82  )  حدود 33 ليتر در ثانيه آب براي اجراي طرح مورد نياز مي باشد.

بنابراين ميزان آب موجود براي اجراي طرح جوابگوست .

عمليات تامين آب :

 جهت تامين آب اراضي بايستي منبع (استخر ) ذخيره آب در مرتفعترين نقطه ساخته شده جهت آبياري اراضي و اجراي سيستم آبياري قطره اي .

طراحي خط انتقال آب:

عوامل مؤثر در طراحي خط انتقال آب عبارتند از : ظرفيت يادبي طرح، اختلاف ارتفاع- وضعيت توپوگرافي و ساختار زمين. در اين خصوص  پارامترهاي مورد بررسي قرار مي گيرند از جمله: آبگيري، ايستگاه پمپاژ- انتخاب لوله- محاسبه قطر اقتصادي خط انتقال آب، محاسبه ارتفاع ديناميكي كل  يا  tdhكه از جمع ارتفاع استاتيكي و كليه افتهاي طولي و موضعي خط انتقال بدست مي آيد.

هزينه هاي انتقال آب عبارتند از:

1-                       انتخاب الكتروموتور و پمپ هاي مورد نياز

2-                       محاسبه انرژي مصرفي

3-    بررسي ضربه قوچ و پيش بيني تجهيزات هيدروليكي اين پديده

4-                       پيش بيني اتصالات و شير آلات مورد نياز

لوله انتقال آب :

در طرحهاي آبرساني قسمت عمده هزينه ها براي تهيه و حمل و نصب  و نهايتا نگهداري لوله ها در طول  عمر پروژه صرف مي شود. در حال حاضر انواع لوله هاي آبرساني در سايز و جنس هاي مختلف توسط توليد كنندگان داخلي ساخته مي شود. لوله هايي با جنس: چدن نشكن – فولادي بتوني پيش تنيده.

در آبرساني لوله ها موارد زير تحت بررسي قرار ميگيرند:

1-انعطاف لوله نسبت به جاگذاري با توجه به مشخصات زمين ومصالح موجود.

2- بررسي فشارهاي داخلي وخارجي

3-بررسي پارامترهاي هيدروليك وتعيين قطر لوله

4- عوامل محيطي واثرات شيميايي املاح موجود درآب

لوله انتقال آب بايستي مقاومت كافي در مقابل فشارهاي داخلي وخارجي- استاتيكي وديناميكي داشته باشد.

 

 

 

توان پمپ:

پمپ دستگاهي است كه انرژي مكانيكي را از يك منبع اخذ وبه سيالي كه ازآن عبور ميكند منتقل مينمايد.پمپ مايعات را از يك نقطه پست تر به يك يا چند نقطه بالاتر (مرتفع تر) توسط لوله انتقال ميدهد.

توان پمپ برابر است با :

جرم مخصوص آب× ارتفاع توليدي پمپ × دبي آب

راندمان كل پمپ

جرم مخصوص آب معمولاً برابر با يك است.

در اين طرح با توجه به دبي 16 ليتر در ثانيه حدود 6/57 متر مكعب آب در ساعت انتقال مي يابد.

 

جهت تامين نيروي پمپاژ از نيروي برق استفاده مي شود كه حدود 45 كيلو وات قدرت الكترو موتور مي باشد طول شبكه برق رساني 600 متر مي باشد . با تامين برق و نصب الكترو موتور و پمپ و تابلوي برق و موتور خانه ( جهت نصب منصو بات ) آب به اراضي بالا دست پمپاژ خواهد شد .

طول مسير آبرساني حدود 250 متر و اختلاف ارتفاع منبع آب تا نقطه بالا دست حدود 100 متر مي باشد . با اين حساب به الكترو موتوري با قدرت45 كيلو وات. نياز مي باشد. كه بر اساس آن تابلو برق و ترانسفور ماتور تعبيه مي گردد .

جهت انتقال آب از لوله پلي اتيلن 6 اينچ 8 اتمسفر استفاده مي شود.

استخر ذخيره آب توسط سنگ و سيمان ساخته شده و كف آن بلو كاژ مي شود.

سيستم آبياري قطره اي :

 اين روش آبياري داراي فوايد ي به شرح ذيل مي باشد :

1-صرفه جويي در مصرف آب آبياري ( تا 5/2 برابر روش ثقلي )

2- در اين روش احتياج به تراس بندي اراضي و بانكت بندي نمي باشد

3- آفات و امراض با اجراي اين روش كنترل مي شوند

4- عمليات كنترل علفهاي هرز بسيار راحت تر صورت مي گيرد (به دليل اينكه آبياري پاي درخت انجام مي شود رشد علفهاي هرز محدود مي شود )

5- با اين روش مي توان كودهها و محلولهاي غذايي را باسيستم به پاي درختان رساندو در مصرف كارگر و نيروي كار صرفه جويي مي شود .

6- بسياري از سموم را مي توان در آب آبياري مخلوط نمود.

7- با اجراي اين روش ريشه ها در سطح خاك پراكنده  ميشوند و از لايه

Hard pan غير قابل نفوذ در امانند براي اجراي سيستم ابتدا با يد خطوط تراز مشخص شوند و نقشه اراضي تهيه گردد . پس از آن پمپ و متعلقات سيستم در مجاورت استخر ذخيره آب نصب شوند . وسپس لوله هاي اصلي و فرعي اراضي پياده مي شود براي اينكار بايستي خطو ط اصلي آبياري مشخص شوند و سپس شبكه فرعي آبياري تعبيه گردد  . شبكه هاي فرعي نهايتا" به لوله هاي كم قطر پلي ا تيلن و قطره چكانها ( dripper ) منتهي مي شود .

تعداد قطره چكانها بر اساس سن درخت و نوع آن بستگي دارد . نياز آبي درختان در سال متفاوت است ودر سن يك سالگي براي هر هكتار 70-60 متر مكعب و در سن 4-3 سالگي 350-300 متر مكعب در سن 9-8 سالگي 700-650 متر مكعب مي باشد.

مقدار قطره چکانها با افزایش درخت و نیاز آبی افزایش می یابد و از 2 Dripper  در سن 1 سالگی تا 7 Dripper  در سن 8 سالگی افزایش می یابد.

فشار سیستم بایستی براي اجرای آن مناسب باشد و ورودی و خروجی قابل کنترل باشد.

البته مقدار قطره چکانها به فاصله کشت نیز بستگی دارد و مسلماً برای درختان گردو بیشتر از درختان بادام و هلوست. میزان نیاز آبی به فصل نیز بستگی دارد و طبیعتاً در بهار کمتر و در تابستان بیشتر است. اوج نیاز آبی درخت در زمان تشکیل میوه تا رسیدن کامل آن است.( برای گردو تیر و مرداد ).

در آبیاری قطره ای بايد مدام قطره چکانها را کنترل نموده و یک ماه یکبار جای آن را در اطراف درخت تغییر داد تا عمق مناسبی از خاک خیس خورد ه ریشه ها در معرض رطوبت کافی باشند. حد اکثر عمق توسط سیستم آبیاری قطره ای مرطوب می شود و بستگی به جنس خاک دارد ولی بین 70 سانتي متر تا 90 سانتی متر نتغیر است.

گونه های مورد استفاده:

1- بادام:  یکی دیگر از میوه های آجیلی محسوب می شود  و سطوح زیر کشت بالایی در ایران و استان کهگیلویه وبویراحمد دارد. ( بیشترین سطوح زیر کشت در جنس درختان میوه در استان کهگیلویه با حدود19000 هکتار دارد. این میوه نیز از لحاظ دارا بودن میزان ویتامین B  درصد بالایی است. و دارای انرژی بسیار زیادی می باشد. روغن بادام حدود بالا بودن ارزش غذایی در صنعت کاربرد فراوانی دارد. این درخت ا نام علمی  Pranus amygdulus  جزء تیره گلسرخیان محسوب می شود. ( Rosaceae   ) یکی از مشکلات عمده در پرورشن این میوه زود گلدهی آن است که در بهار باعث سرمازدگی آن می شود. ( سرمای زودرس بهاره ) که این مشکل در حداکثر مناطق استان به ویژه در شهرستانهای  بسیارسرد  وجود دارد. برای جلوگیری از این مشکل استفاده از ارقام دیر گل و کشت در شیب های شمالی توصیه می شود.

ارقام مناسب استان عبارتند از: مامایی، ربیع، سفید، منقا که مامایی و به عنوان ارقام  ویژگی محسوب می شوند که اینطور نيست و میان گل هستند.

امروزه ارقام خارجی مانند نون پاریل و فرانیس و ارقامی كه وارد ايران شده و تحت عنوان شاهرود و آذر شهره شده اند جزء ارقام ديگر دير گل هستند.

ارقام شاهرود7-8 ، 10 ، 12 ، 16 ، 21 در شرايط آب و هوايي استان کهگیلویه  قابل توصيه هستند .

درخت بادام انواع خاكها را تحمل مي كند و مقاومت بالايي نسبت به آهك از خود نشان مي دهد. ( 80 درصد آهك را تحمل مي كند ). و اين مسئله براي خاكهاي قليايي استان حايز اهميت است چون اكثر خاكهاي منطقه آهكي بوده و داراي  PH  بالا مي باشند. اين درخت خاكهاي فقير را به راحتي تحمل مي كند و نسبت به كم آبي و تغذيه بسيار متحمل است. حتي در برخي مناطق مي توان آن را به صورت ديم پرورش داد.

كاشت بادام به روش اصولي و با استفاده از ارقام مناسب مي تواند درآمد خوبي نصيب باغداران نمايد بنابر اين بر اساس تحمل بالايي اين درخت به خاكهاي فقيري مي توان سطوح شيبدار زيادي را به زير كشت اين محصول برد و چون جايگاه ايران در صادرات اين ميوه تعريف شده است بنابراين سرمايه گذاري مي تواند جوابگو باشد.

بدليل اينكه ريشه ها نسبت به گردو به عمق كمتري از زمين ميروند و همچنين نياز آبي كمتر آن ، روشي آبياري قطره اي براي آن مناسب تر است .

2-هلو:

يكي از درختان هسته دار است و در مناطقي كه تابستانهاي نسبتا"گرم دارند عملكرد بيشتري دارد اما ارقام زودرس و ميانرس آن براي مناطقي همچون كوهرنگ قابل توصيه است . درختي است با عمر نسبتا" كم كه همه ساله احتياج به هرس دارد . چون ميوه آن روي شاخه يكساله تشكيل مي شود . نام علمي آن prunus persica و از خانواده rosaceae است.ميوه از لحاظ ويتامين c،a وپتاسيم غني است و ميزان قندقابل توجهي دارد .

در صورت هرس فرم و باردهي مناسب ، اين درخت تا 25 سال نيز عمر مي كند . خاكهاي سنگين و مرطوب را متحمل است . ريشه هاي آن تا عمق 1 متر خاك پايين ميروند.

اين درخت معمولا" به صورت filler و يك درخت بينا بيني كشت مي شود و كمتر اتفاق افتاده كه يك زمين به كشت يكدست هلو اختصاص يابد . در اكثر مواقع مابين درختان گردو كشت شده و پس از 10 تا 15 سال از زمين اصلي خارج مي شوند.

ارقام قابل توصيه هلو :

زعفراني زود رس و ميان رس – آلبرتا – جي اچ ميل مي باشند .

نحوه احداث باغ :

پس از تعيين خطوط تراز توسط دوربين نقشه برداري ، توسط بيل مكانيكي نسبت به حفر گودال اقدام مي شود . سپس كود حيواني پوسيده همراه با كمي گوگرد و كود ماكروكامل در كف چاله ريخته مي شود و سپس با خاك مخلوط مي گردد . و در چاله حدود 20 تا 25 كيلو كود حيواني -5/ كيلو گوگرد و 5/ كيلو كود كامل ريخته مي شود . سپس درخت داخل چاله گذاشته مي شود . بهتر است قبل از كاشت نهال عمل ضد عفوني ريشه انجام مي شود (peralinage) براي اين كار مخلوطي از خاك رس و كود پوسيده و چند گرم قارچ كش درون يك ظرف آب تهيه شود و ريشه به مدت 2تا 3 دقيقه در آن نگهداري مي شود . نصب قيم لازم است بعد از كاشت نهال هوا گيري و بلافاصله آبياري انجام مي شود . بايد سعي شود محل پيوند پشت به باد بوده و 10 سانتي متر بالاتر از سطح خاك باشد تا دچار پوسيدگي نشود .

انجام عمل تشتك سازي براي آبياري اوليه تا پياده شدن آبياري قطره اي ضروري است . به نحويكه آب مستقيما" پاي نهال نرود و سايه اند از آنرا خيس كند . پس از آن عمل سر برداري براي كنترل رشد هوايي و غلبه بر غالبيت انتهايي درخت و تحريك آن براي ايجاد شاخه هاي جانبي انجام مي شود . ارتفاع سر برداري انواع درختان به شرح زير است :

بادام              70 سانتي متر

هلو              120-80 سانتي متر (بر اساس رقم )

نگهداري باغ :

در اين مرحله هرس فرم و انتخاب شاخه انجام شده ، تربيت نهال صورت مي گيرد . هرس فرم درختان هلو معمولا" بصورت مركز باز يا جامي و هرس درختان بادام و گردو بصورت شلجمي است .

تغذيه درختان ازهمان سال اول بر اساس آزمون خاك انجام مي شود . در خاكهاي استان تغذيه با كود ازته و پتاسه و اصلاح خاك توسط گوگرد توام با كود حيواني اهميت زيادي دارد.

مبارزه با علفهاي هرز براي جلوگيري از گسترش آفات و بيماريها و رقابت براي آب و مواد غذليي اهميت زيادي دارد . اجراي سيستم آبياري قطره اي در كنترل جمعيت علفهاي هرز بسيار موثر است .

براي مبارزه با آفات و بيماريها ، شناخت عامل بيماري و دوران زندگي آن و پيشگيري از خسارت و انجام عمليات بهداشت باغ ، از مبارزه اهميت بيشتري دارد.

هرس باردهي براي درختان هلو ، همه ساله انجام مي شود و براي درختان بادام 3 سال يكبارو براي درختان گردو ، كمتر انجام ميشود . استفاده از چسب پيوند پس از هرس در محل برش شاخه براي جلوگيري از خشك شدن شاخه ضروريست .

چون پروسه گلدهي و گل آغازي از تابستان سال قبل آغاز مي شود و گل در بهار سال بعد ظاهر مي شود و طي اين زمان نمو جوانه گل صورت مي گيرد . تقوبت جوانه گل بسيارضروريست براي اين كار محلولپاشي با كود اوره ، سولفات روي و اسيد بوريك به نسبت هر كدام 3 در هزار يكبار بعد از برداشت ميوه قبل از اينكه برگها ريزش كنند و يكبار در اسفند ماه قبل از بيدار شدن درخت ، انجام مي شود .

در كاشت ارقام بايستي حتما" از ارقام گرده زا استفاده كرد . آلبرتا براي زعفراني – مامائي براي شاهرود . شاهرود 10 براي 16 و 16 براي 21.

در اين طرح ارقام زير براي كاشت توصيه مي شوند :

بادام : رقم 10 و 12 و 16 و 21 شاهرود و مامايي به تعداد كم جهت گرده افشاني

هلو : زغفراني زود رس و ميان رس – آلبرتا

در اين طرح 82 هكتار زمين  به كاشت بادام دير گل اختصاص مي يابد .

براي درختان بادام فاصله 5در5 توصيه مي شود و در هر هكتار 400 اصله درخت خواهيم داشت .

متوسط عملكرد يك هكتار بادام 2 تن در هكتار است .

 

 

 

 

 

 

 

هزينه هاي ثابت طرح :

 تسطيح و آماده سازي زمين

رديف

شرح

       مقدار

تعداد

واحد

بهاي واحد(ريال )

مبلغ كل هزار ريال

1

تسطيح اوليه و نسبي زمين

82

هكتار

3000000

246000

2

نقشه برداري و تعيين خطوط تراز

82

هكتار

1000000

82000

3

جاده كشي(جاده بين باغات)

82

هكتار

_______

70000

4

جمع

-

-

-

398000

 

 

 

 

 

 

احداث باغ:

رديف

شرح

       مقدار

تعداد

واحد

بهاي واحد(ريال )

مبلغ كل هزار ريال

1

گود برداري توسط بيل مكانيكي

32800

عدد

5000

164000

2

خريد نهال پيوندي بادام

32800

اصله

6000

196800

3

خرید کود شیمیایی ماکرو کامل

32800

کیلو

1000

32800

4

آبیاری هر هکتار 2 نفر کارگر

164

نفر

100000

16400

5

كاشت و ضدعفوني نهال

32800

اصله

2000

65600

6

خريد كود حيواني پوسيده

820000

كيلو

100

82000

جمع

_____

____

___

_____

557600

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هزينه تأمين و انتقال آب و اجراي سيستم:

رديف

شرح

       مقدار

تعداد

واحد

بهاي واحد(ريال )

مبلغ كل هزار ريال

1

استخر ذخيره آب1 باب با استفاده از سنگ و سيمان

800

متر مكعب

200000

160000

2

لوله انتقال  آب پلي اتيلن هشت اينچ 10 اتمسفر با جايگذاري

7300

متر

180000

1314000

3

خريد امتياز برق

____

___

______

300000

4

ترانسفورماتور و تابلو مربوطه

____

___

______

225000

5

الكترو موتور225 و پمپ 450wkl   بامتعلقات 13000 دور دردقيقه و شناور

1

دستگاه

200000000

200000

6

موتور خانه 2باب به ابعاد 4×3 متر

24

متر مربع

500000

12000

7

ايجاد شبكه برق

600

متر

120000

72000

8

اجراي سيستم آبياري قطره اي

82

هكتار

15000000

1230000

جمع

_______

____

___

______

3513000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ماشين آلات:

رديف

شرح

       مقدار

تعداد

واحد

بهاي واحد(ريال )

مبلغ كل هزار ريال

1

تراكتور فرگوسن 6سيلندر

1

دستگاه

120000000

120000

2

سمپاش اتومايزر يشتي

1

دستگاه

2000000

2000

3

سمپاش پشتي تراكتوري

1

دستگاه

9000000

9000

4

لوازم باغي

ا

سري

5000000

5000

5

ادوات دنباله دار و لوازم جانبي

______

___

_______

12000

جمع

__________

______

___

_______

148000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هزينه هاي قبل از بهره برداري:

رديف

شرح

هزينه(هزارريال)

1

هزينه تهيه طرح توجيهي – اخذ مشاوره- قرار دادهاي بانكي

20000

2

آزمون خاك

2000

3

اياب و ذهاب

10000

4

آموزش پرسنل

5000

جمع

_______________________________________

37000



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول هزينه هاي ثابت طرح:

رديف

شرح

هزينه(هزارريال)

1

تسطيح و آماده سازي طرح

398000

2

احداث باغ

557600

3

تأمين و انتقال آب و اجراي سيستم

3513000

4

ماشين آلات

148000

5

هزينه هاي قبل از بهره برداري

37000

6

پيش بيني نشده5%

232000

جمع

__________________________________

4885600

رونده شده

_________________________________

4886000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هزينه هاي جاري طرح:

هزينه نگهداري باغ در سال اول:

   

رديف

شرح

       مقدار

تعداد

واحد

بهاي واحد(ريال )

مبلغ كل هزار ريال

1

هزينه آبياري اوليه وطشتك سازي جهت استقرار وتوسعه ريشه نهالها

82

هكتار

300000

24600

2

خريد كود شيميايي سولفات آمونيوم به ازاء 1 هكتار 50 كيلو

4100

كيلو

700

2870

3

خريد سموم شيميايي ( آفت كش، علف كش، قارچ كش )

200

ليتر

60000

12000

4

روغن ولك جهت مبارزه با آفات مكنده(سمپاشي زمستانه)

1000

ليتر

5000

5000

5

هزينه سر برداري

82

هكتار

1000000

82000

6

نصب قيم جهت استقامت نهال

32800

عدد

300

9840

جمع

_________________

_______

___

_______

136310

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پرسنل و اشتغالزايي:

رديف

شرح

تعداد

واحد

بهاي واحد(ريال )

مبلغ كل هزار ريال

1

كارشناس آشنا به علوم باغباني

1

نفر

ماهانه 1500000

سالانه 18000

2

كارگر ماهر باغباني

2

نفر

ماهانه 3000000

سالانه 36000

3

نگهبان و راننده تراكتور

1

نفر

ماهانه 15000000

سالانه 18000

4

كارگر ساده

5

نفر

ماهانه 7500000

سالانه 90000

جمع

_____________

____

___

_________

162000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3- سوخت و انرژي:

رديف

شرح

مقدار

واحد

بهاي واحد(ريال )

مبلغ كل هزار ريال

1

برق مصرفي

250000

كيلووات

500

125000

2

گازوئيل

20000

ليتر

200

4000

جمع

_____

___

___

_____

129000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4- نعميرات و نگهداري:

رديف

شرح

ارزش دارايي
(هزار ريال)

نرخ

هزينه تعميرات و نگهداري(هزارريال)

1

تسطيح و آماده سازي زمين

398000

2%

7960

2

احداث باغ

557600

2%

11152

3

تأمين و انتقال آب و اجراي سيستم

3513000

3%

70260

4

ماشين آلات

98000

3%

2900

جمع

______

_____

____

92272

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1.                    هزينه استهلاك ساليانه:

رديف

شرح

ارزش دارايي
(هزار ريال)

نرخ

هزينه (هزارريال)

1

تأمين و انتقال آب و اجراي سيستم

3513000

10%

351300

2

ماشين آلات

98000

10%

9800

جمع

____________

________

_____

361100

هزينه هاي عمومي:

رديف

شرح

هزينه ( هزار ريال)

1

واكاري 10 % هزينه هاي احداث باغ

55760

2

هزينه بيمه داراي هاي ثابت ( 2 در هزار هزینه ثابت)

9772

3

هزينه مصارف ملزومات

5000

جمع

____________________________

72532

 

 

 

هزينه هاي جاري طرح:

رديف

شرح

هزينه (هزارريال)

1

هزينه نگهداري باغ در سال اول

136310

2

پرسنلي و اشتغالزايي

162000

3

سوخت و انرژي

129000

4

تعميرات و نگهداري

92272

5

استهلاك ساليانه

361100

6

هزينه هاي عمومي

72532

7

پيش بيني نشده(5%)

50000

جمع

______

1003214

روند شده

______

1003000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جمع هزينه هاي ثابت و جاري طرح:

رديف

شرح

هزينه (هزارريال)

1

هزينه هاي ثابت طرح

4886000

2

هزينه هاي جاري طرح

1003000

جمع

______________

5889000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تسهيلات بانكي:

    با توجه به اينكه استان کهگیلویه در ديدگاه اقتصادي كشور به قطب باغداري تبديل شده است. جهت طرحهاي احداث باغ تسهيلات ويژه اي به نام طوبي براي تبديل اراضي شيبدار به باغ اختصاص يافته است انجام اعتبار با عامليت بانك كشاورزي در اختيار مجري طرح قرار مي گيرد سود اين تسهيلات كمتر از ده درصد است و در صورت انجام كار از طرف مجري داراي بخشودگي نيز مي باشد. ميزان آورده مجريان در اين تسهيلات ده درصد مي باشد و 90% هزينه هاي طرح از طرف بانك كشاورزي پرداخت مي شود.

بنابراين:

5300100=9%×5889000

و سهم آورده مجري برابر است با:

588900=5300100-5889000

مجري مي تواند در قبال سهم آورده خود عمليات تعهدي انجام دهد.

 

 

 

 

 

 

جدول بازپرداخت تسهيلات بانكي:

تسهيلات طرح طوبي داراي يكسال مشاركت مدني با بانك 2 سال پرداخت سود و 7 سال پرداخت اصل و سود مي باشد

بنابراين:

رديف

شرح

اصل

سود

جمع

1

سال اول

____

___

477009

2

سال دوم

____

477009

477009

3

سال سوم

____

477009

477009

4

سال چهارم

757157

477009

1234166

5

سال پنجم

757157

408864

1166021

6

سال ششم

757157

340720

1097872

7

سال هفتم

757157

272576

1029733

8

سال هشتم

757157

204432

961589

9

سال نهم

757157

136288

893445

10

سال دهم

757157

68144

825301

جمع

_____

____

____

8639154

 

 

 

 

 

 

 

توليدات و درآمد:

با توجه به اينكه طرح به گونه بادام اختصاص مي يابد از محل فروش اين محصولات بايستي هزينه هاي ثابت و جاري طرح پوشش داده شود.

بادام از سال سوم به بار مي رسد و باردهي  اقتصادي آن از سال چهارم است.

توليدات حاصله نه تنها بايد هزينه هاي جاري يك ساله باغ را پوشش دهد بلكه بايد جوابگوي هزينه هاي ثابت طرح نيز باشد. به ويژه آنكه جهت هزينه هاي طرح تسهيلات بانكي نيز دريافت مي شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

توليدات طرح در 10 سال اول:

سال

بادام

جمع ( هزار ريال )

اول

0

0

دوم

0

0

سوم

328000000=20000×200×82

328000

چهارم

820000000=20000×500×82

820000

پنجم

13120000000=20000×8000×82

1312000

ششم

1640000000=2000×1000×82

1640000

هفتم

2460000000=20000×1500×82

2460000

هشتم

2788000000=20000×1700×82

2788000

نهم

3280000000=2000×2000×82

3280000

دهم

3280000000=2000×2000×82

3280000

جمع

-

15098000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول سر به سر شدن هزينه ها وسود وزيان:

 

                                                                                    مبالغ به هزار ريال

رديف

سال

جمع هزينه هاي ساليانه

جمع درآمد ساليانه

سر به سر شدن هزينه ها

1

اول

5889000

0

5889000-

2

دوم

1003000

0

1003000-

3

سوم

1003000

328000

675000-

4

چهارم

1003000

820000

183000-

5

پنجم

1003000

1312000

309000+

6

ششم

1003000

1640000

637000+

7

هفتم

1003000

2460000

1457000+

8

هشتم

1003000

2788000

1785000+

9

نهم

1003000

3280000

2277000+

10

دهم

1003000

3280000

2277000+

جمع

-

-

-

992000+

  مشاهده ميشود پس از ده سال اجراي طرح هزينه هاي ثابت وجاري طرح          

پوشش داده شده وطرح به سود دهي كامل خواهد رسيد.                             



تاريخ : دوشنبه سیزدهم دی 1389 | 12:32 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

مقدمه

 

ایران یکی از مراکز مهم پرورش و تولید میوه در دنیا بشمار می آید و ایران از 1500 سال قبل به فن پرورش درختان آشنایی داشتند . فلات ایران از مهمترین مراکز اقلیمی برای پرورش میوه محسوب می گردد.

ایران با توجه به عرض جغرافیایی و شرایط مختلف اقلیمی ،از مناطق کمیاب برای کشت و کار و پرورش انواع میوه های سردسیری ،نیمه گرمسیری و گرمسیری می باشد . زیرا وجود دریای خزر و سلسله کوههای البرز در شمال کشور ،سلسله کوههای زاگرس در شمال غرب ،خلیج فارس و دریای عمان در جنوب ،رودخانه ها جنگلها و بیشه زا رها ی مختلف دست به دست هم داده و موجب تشکیل اقلیمهای  متفاوت در کشور مان گریده است . بطور کلی اقلیم سردسیری شمالی درشمال غرب ، شمال مرکزی ، منطقه غرب ،جنوب مرکزی ،مناطق شرقی وفارس شریط لازم را برای پرورش درختان میوه مناطق معتدل سرد وگرم همچون گوجه،آلو،گیلاس،آلبالو، به ،شلیل،هلو،زردآلو،فندق،بادام،

گردو،و انگور را فراهم می نماید. اقلیم نیمه سردسیر و خشک فلات مرکزی موجب رشد و پرورش انار،انجیر پسته و انگور می گردد. اقلیم نیمه گرمسیر ساحلی شرایط مناسب را برای کشت و کار مرکبات ،کیوی فروت،خرمالو،زیتون و چای را به وجود می آورد.اقلیم گرمسیری خشک و مرطوب  جنوب کشور منطقه ای مناسب برای پرورش خرما،موز و انبه می باشد .

پرورش تولید و صادرات انواع میوه درآمد قابل توجه صادرات غیر نفتی کشورمان را تشکیل میدهد.بطوریکه ایران از صادر کننده های مهم کشمش،سیب،مرکبات،خرما و میوه های خشکبار همچون پسته،گردو و بادام در دنیا بشمار می آید. در این پروژه مسایل کاشت، داشت و برداشت درختان میوه به طور کامل شرح داده شد . و سعی شده از اثار پژوهشگران دنیا و ایران در مسایل میوه کاری مطالب خلاصه شده ذکر گردد تا مورد استفاده مکاتب پروژه و سایر علاقه مندان قرار گیرد.

به این امید که با استفاده از پیشنهادات و انتقادات استادان محترم و مطالب جدید کمبود ها و نواقص این پروژه در سالهای آتی  بر طرف گردد. 

 احداث باغ میوه:

به طور کلی برای ایجاد باغ لازم است مطالعات و اقدامات جدی ودقیقی در طی چهار مرحله انجام گیرد.در غیر این صورت ممکن است زحمات باغدار به نتیجه نرسد و یا احیاناً ٌبه کلی با شکست روبرو شود.مراحل مطالعه و بررسی برای ایجاد باغ به قرار زیر است:  

 

الف-مطالعه عوامل محیطی و خصوصیات بیولوژی د رخت:

عوامل محیطی که مستقیماً بر چگونگی رشد و نمو و باردهی درخت تاثیر می گذارد،عبارتنداز:

حرارت،نور،عرض جغرافیایی،ارتفاع از سطح دریا،مقدار و موقعیت شیب زمین،خاک

و آب.از جهت دیگر،باید اطلاعات کافی از میزان نیاز هر نوع درخت به هر کدام از عوامل مذکور به دست آورد. درجه حرارت،در رشد و تولید میوه موثر است و از سوی دیگر برودت در امر شکستن دوره استراحت زمستانه و شکوفا شدن گلها در بهار دخالت دارد .

ب-مطالعه عوامل اقتصادی:  هدف از احداث باغ ،دست یابی به سود و صرفه اقتصادی است:

که امروزه  اقتصاد در کشاورزی بحث های فراونی دارد.

 

ج-انتخاب رقم و تهیه نهال:

رقم مورد نظر با توجه به عوامل محیطی و اقتصادی انتخاب می شود. عوامل اقتصادی و محیتی ،نوع درخت مناسب برای کشت در منطقه را تعیین می کنند. نهال مورد نظر از نظر

خصوصیات ظاهری باید قوی،سالم،بدون زخم وآسیب دیدگی و پوسیدگی تنه یا ریشه باشد. همچنین داشتن تاج متقارن و تنه مستقیم،نشانه مرغوبیت نهال است.

 

د-تهیه زمین باغ:

این مرحله از احداث باغ،خود شامل چند مرحله است که به ترتیب هر کدام شرح داده می شوند.

 

1-تهیه نقشه زمین :

منظور از تهیه نقشه آن است که موقعیت زمین،شکل و عوارض موجود در ان معین شود. همچنین برای تراز کردن آن،حجم و ارتفاع خا کبرداری و یا جا به جا کردن توده های خاک مشخص شود. با نقشه برداری میزان شیب، جهت آن و موقعیت کانالهای اصلی و فرعی مشخص می شود و در صورتی که زمین شکل هندسی نداشته باشد، به کمک دوربین می توان زوایا و اضلاع یک شکل هندسی مشخص را تعیین و علامت گذاری و گوشه های خارج از شکل زمین را نشانه گذاری کرد.

 

2-تسطیع و آماده کردن زمین:زمین مورد نظر ممکن است ناصاف باشد و یا حتی عوارضی همچون تپه ها و یا گودالها،مانع فعالیتهای کشاورزی بر روی آن باشد. در این صورت با استفاده از وسایلی مانند بولدوزر و گریدر و در شرایط ساده تر تراکتور،برای رفع موانع و تسطیع زمین استفاده می شود. نکته قابل توجه اینست که در موقع تسطیع،نباید خاک سطح الارض با خاک تحت الارض پوشانده شود. برای این منظور،قبل از اقدام به سطح زمین پخش می کنند. بدیهی است در صورت وجود سنگ،ریشه درختان و علفهای هرز،نسبت به جمع آوری آنها اقدام می شود.گاهی وجود شیب زیاد زمین ما را مجبور می کند که زمین را به طبقات مختلف تقسیم کرد و هر طبقه را جداگانه تسطیح کنیم. این عمل تراس بندی نام دارد. مخصوصاً ًدر زمینهای کوهستانی مجبور به اجرای آن هستیم. در صورتی که دیواره های تراس سست باشند آنها را با سنگ محکم می کنند تا از ریزش خاک جلو گیری شود. پس از تسطیح کلی در صورت وجود لایه های سفت در زیر زمین،از سوسولوز برای نرم کردن خاک تحت الارض استفاده میشود.

 

3-گونیا کردن زمین:در ابعاد کم زمین،از یک روش ساده به نام گونیا کردن زمین و همچنین تعیین محل کشت درختان استفاده می شود. بدین ترتیب که از نقطهaکه در واقع راس زاویه است،روی یک ضلع زمین3 متر جدا کرده و آن را نقطهb   می نامیم. انگاه از نقطه a کمانی به طول 4 متر و از نقطهb  کمانی به طول 5 متر رسم می کنیم. محل تلاقی این دو کمان (نقطه c )را به نقطه a متصل می نماییم.در این صورت فاصله بین bوc ،5 متر است و زمین گونیا شده است.

 

4- قطعه بندی زمین:زمین های بزرگ به دلایل مختلف باید قطعه بندی شوند.معمولا زمین ها را به قطعات 4-2 هکتار به شکل منظم و گونیا شده،تقسیم می کنند.در فاصله بین دو قطعه، مقدار زمین به عنوان خیابان خالی گذاشته می شود و باید سعی شود که جویهای اصلی از کنار خیابانها بگذرند تا بتوان از پشته این جویها  به عنوان محل کاشت بادشکن نیز استفاده کرد. درختان بادشکن،ممکن است نقش حصار را نیز به عهده داشته باشند ولی برای اطمینان بیشتر   از:توری،سیم خاردار و یا احیاناً  دیوار به منظور ایجاد حصار دور باغ استفاده می شود. در قطعه بندی زمین باید موضوع آبیاری همیشه مد نظر قرار داشته باشد. جویهای اصلی و فرعی باید به نحوی طراحی شوند که به سهل ترین صورت ممکن آب به تمام قطعات برسد .

 شیب کانالهارا بر حسب شرایط 20-5 در هزار در نظر می گیرند. ضمنا ًمنبع آب باید در محلی باشد که آب به آسانی به تمام قطعات سرازیر شود.اگر در نظر است آبیاری به صورت بارانی ویا قطره ای انجام شود،تسطیع زمین به شرح مذکور و ایجاد کانال ضرورتی ندارد.نوع آبیاری با توجه به شرایت اقتصادی،میزان آب موجود،عوامل محیطی و... تعیین می شود.

 

تهیه نقشه درختکاری وکاشت نهال :

وقتی که زمین کاملاً آماده و قطعه بندی شد،موقع پیاده کردن طرح و نقشه باغ و کاشت نهال بر اساس این طرح ونقشه فرا می رسد.نقشه باغ،تعیین کننده محل کاشت هر درخت است، برای تهیه نقشه لازم است بدواً فاصله بین درختان تعیین و مشخص شود.برای تعیین مطلوب بین درختان،عوامل متعددی باید در نظر گرفته شوندکه عبارتاند از:میزان رشد ونمو درخت،شدت و ضعف نور خورشید در منطقه،نوع خاک،نوع پایه،نوع هرس و فرمی که برای درخت در نظر گرفته شده استو بلاخره ارزش اقتصادی زمین.اصل اساسی در تعیین فاصله بین درختان،فراهم کردن شرایط لازم برای بهره گیری درخت ار نور،آب و مواد غذایی است. 

بنابراین اصل،درختان قوی و پررشد مانند گردو و پسته و زردآلو باید با فاصله بیشتری نسبت به درختان کم رشدمانند:هلو،انار و انگور کشت شوند.و نیز درصورتی که منطقه به دلیل ابری بودن هوا و یا رطوبت نسبی بالا،کم نور باشد،فاصله درختان بیشتر در نظر گرفته می شود.در حالی که در منا طق پر نور جنوبی که شدت نوربه میوه و آسیب می رساند،درختان نزدیک به هم کشت میشود.

درخاکهای حاصل خیز،به دلیل رشد زیادتر درخت و گستردگی بیشتر ریشه،فواصل درختان بیشتر از زمینهای کم عمق و فقیر در نظر گرفته می شود.

نوع پایه در اندازه درخت تاثیر مستقیم دارد.درختانی که روی پایه های قویع و یا بذری پیوند زده شوند،قویع تر وبزرگتر از سایر درختان خواهند شد. بنابراین،فاصله آنها را باید بیشتر در نظر گرفت.

از طرف دیگر اگر در نظر باشد که درآینده درختان را به فرم پا بلند تربیت کنند،باید آنها را به فاصله بیشتری از یکدیگر کاشت .

به طور کلی برای در دست داشتن حدود فاصله کشت درختان می توان جدول زیر را پیشنهاد کرد:

 

نام گیاه

فاصله به متر

گلابی سیب

گردو

انگور

7-5 متر

7-5 متر

10-10 متر

5/1-2متر

پس از تعیین فاصله ،باید تصمیم به انتخاب روش کاشت نهال گرفت. کاشت درختان میوه درباغ به سه روش مربع،مستطیل ولوزی انجام می شود.

کاشت نهال پس از تعیین محل کاشت،نوبت به کاشت نهال میرسد.نهال را باید با رعایت کلیه ضوابط و مراقبته ال در گودالهایی که به همین منظور حفر شده است،کاشت و سپس آبیاری کرد. گاهی موارد بذر به طور مستقیم در گودالها کشت میشود و یا به جای نهال ممکن است  در محل آن قلمه زده شود.

حفر چاله کاشت و هرس ریشه

تهیه چاله جهت کاشت درخت:

پس ازآنکه محل کاشت درخت روی زمین به وسیله میخ چوبی مشخص گردید،اقدام به کندن گودال جهت کاشت درخت مینمایند.

عمق گودال نسبت به درختی که برای کاشت انتخاب می شود و همچنین پایه هایی که روی آن پیوندزده می شود تفاوت می کند. 

در موقع حفر گودال باید دقت کرد که خاک زبرین با خاک زیرین مخلوط نشود.

برای این منظور خاک رویی را در کنار جمع کرده و خاک زیرین را در گوشه دیگریقرار می دهند. خاک زبرین را در صورت امکان سرند کرده با مقداری کود دامی وکودهای شیمیایی که دیر قابل جذب می شوند مانند اغلب کودهای فسفره وازت آلی مخلوط می نمایند.

هر چه زمین فقیر ترباشد گودال باید عمیق تر و پهن تر باشد.بهترین موقع کندن گودال نیمه دوم شهریور ماه لغایت آبان ماه است. زیرا در این زمان می توان خاکهایی را که از گودال بیرون کشیده می شود بیشتر در معرض هوا قرار داد.بدین معنی که از موقع حفر گودال تا کاشتن نهال وقت کافی باقی خواهد بود تا میکرواور گا نیسم های خاک فعال شوند.

جدول زیرعمق مناسب پاره ای از درختان میوه را نشان می دهد

درخت میوه

عمق مناسب

گلابی روی گلابی

سیب روی سیب

سیب روی سیب جنگلی

انگور فرنگی

گردو

85 سانتیمتر

85 سانتیمتر

70-60 سانتیمتر

 

50-40 سانتیمتر

  

شرایط عمومی و مناسب گودال:

به طور کلی گودال باید طوری باشد که ریشه ها آزادانه داخل آن قرار گیرند و به جدار گودال تماس نداشته و به آن نچسبد. در خاکهای سنگین گودال را بزرگتر و بر عکس درخاکهای سبک آن را کوچکتر می گیرند. عمق مناسب گودال 80-70 سانتیمتر می باشد.

 

تهیه بستر نهال در گودال:

بعد از آنکه خاک گودال را خارج کردند مقدار کود پوسیده دامی همراه با کودهای شمیایی (فسفره- پتاسه- ازته ) و مقدارکافی ماسه به آن اضافه می نمایند. و بعد از آنکه این مخلوط را دو یا سه بار برگرداندند حدود1/ 3 عمق گودال را با این مخلوط پر می کنند که موقع قرار گرفتن ریشه نهال در برآمدگی حاصله به صورت یکنواخت به هر طرف گسترده شود. باید توجهنمود که ارتفاع برآمدگی خاک مرغوب در داخل گودال به حدی باشد که طوقه نهال هم سطح خاک های جانبی قرار گیرد.

 

اصول نگهداری نهال قبل از کاشت:

ابتداگودال ویا شیارعمیقیدر قسمت معینی از باغ تعیه نموده و نهالها را در حالی که به دیواره شیار یا گودال تکیه داده شده درون شیار قرار می دهند و روی ریشه آنها را با طبقه نازکی ازخاک و شن می پوشانند تا به موقع و سر فرصت به تدریجآنها را از زیر خاک در آورده و در محل اصلی بکارند در این مدت باید سعی کرد که طبقه خاک روی ریشه های نهال در شیار مرطوب نگه داشته شود.

در صورتی که محل کاشت نهال یا خزانه از نظر آب و هوا متفاوت باشد (آب و هوا محل خزانه گرمتر باشد ) به منظور جلوگیری از بیدار شدن،نهالها درداخل شیارهای فوق الذکر از بیداری گیاه جلو گیری می نماید.

کاشت نهال در محل اصلی  :

برای کاشت نهال اگرخاک باغ حاصلخیز و دارای بافت مناسب باشد و برای کاشت آماده شده باشد کافی است مقداری از خاک محل کاشت را با بیل برداشته ،پس از قرار دادن ریشه ها درون گودال، روی آنها را با خاک زبرین پوشانده. در مواردی که برای کاشت از گودال دستی یا مته ای استفاده می گردد، باید اول مقداری از خاک زبرین را با کود دامی پوسیده و مقداری ماسه مخلوط کرده و به شکل مخرطی در ته گودال ریخته و سپس ریشه ها را روی این مخروط مرتب کرده و روی آنها را با خاک پوشانیده و گودال را پر کرد. برای کاشت نهال در محل اصلی دو نفر لازم است که یکی از آنها باید ساقه نهال رابه طور عمودی در شکاف وسط خط کش کاشت طوری بگیرد که طوقه درخت در سطح تحتانی خط کش قرار گیرد و دیگری با بیل خاک مورد نیاز را در چاله بریزد.

روشهای کود دادن درختان میوه

 

1-روش کود دادن به اطراف درخت موازی با انتهای تاج درخت:

در این روش اطراف درخت موازی با انتهای خارجی شاخه ها در روی زمین شیاردایره ای شکل (درخت در مرکز دایره قرار می گیرد)به فاصله حدود 5/1 الی2 متر از تنه و عمق 40 تا 60 سانتمتر و به عرض 5/0 متر حفر نموده و کودهای سهم ان درخت را در شیار مزبورمی ریزند.

اثر کودهایی که با این روش داده می شودخیلی سریع می باشدولی تعداد ریشه هایی که در نتیجه حفر شیار در اطراف درخت قطع می شوند نسبتا زیاد است.

 

2-روش کود دادن به اطراف درخت به صورت کندن چاله:

در این روش بر حسب بزرگی و کوچکی درخت در فاصله 50 تا 150 سانتیمتری از تنه درخت،دو یا چند چاله به عمق 40تا60 سانتیمترحفر می کنند (طول و عرض دهانه چاله 30 الی60 سانتیمتر خواهد بود )و کود شمیایی سهم هر درخت را با کود حیوانی و مقدار کمی خاک مخلوط کرده ودر چاله ها می ریزند. در این روش کود با تعداد کمتری ریشه تماس می گیرد ولی در عوض هزینه آن کمتر از روش اول می باشد و مقدار ریشه هایی که آسیب می بینند نیزنسبت به روش قوق الذکر کمتر است.

 

 

3-روش کود دادن با ماشین کود پاش:

این روش از سایر روشها در ازدیاد و مرغوبیت محصول و رشد درختان بیشتر و سریع تر اثر دارد.

 

4- روش محلول پاشی:

این روش در مورد کودهایی(شیمیایی) که محلول در آب بودهو بتوان از طریق برگ و اندامهایهوایی گیاه جذب ومورد استفاده قرار گیرند(مانند اوره به نسبت یک در هزار)میتوان بکار رود. این روش به ویژه برای مواد غذایی کم مصرف گیاه از قبیل آهن،روی،بر و مس  بسیار مفید است و نتایج رضایت بخشی عاید می گردد.

 

5-روش مصرف کود همراه با آب آبیاری:

در این روش کودهای شیمیایی قابل حل در آب را می توان همراه با آب آبیاری در مزرعه مصرف نمود این طریق کوددادن در روش آبیاری بارانی و قطره ای بسیار متداول است.

6- روش تزریق کود شیمیایی در خاک:

کودهای شیمیایی مایع را که معمولیترین آن امروزه گاز آمونیاک مایع می باشد می توان با دستگاه مخصوص در عمق مورزد نظر تزریق نمود.

کودهای آلی(طبیعی)

کودهای آلی (طبیعی) از نظر باغبانی به دو دسته تقسیم می شوند:

الف:کودهای حیوانی

ب:کودهای نباتی (سبز)

 

الف- کودهای حیوانی:

کودهای حیوانی علاوه بر تامین مواد غذایی بیشتر بخاطر بهبود خواص فیزیکی خاک و بالابردنقدرت نگهداری آب مورد مصرفقرار می گیرند. بر حسب میزان مواد آلی موجود در خاک مصرف 40 -20 تن کود دامی پوسیده در سال در هکتار باغ توصیه می شود.

طرزدادن پهن به باغ میوه:

در سال اول کشت درختان میوه در پاییز(اوایل زمستان)کود حیوانی را با شخم،زیر خاک می نمایند این شخم باید عمیق باشد در این صورت می توان 4 الی 5 سال در فضای بین درختان کشت نمود. در مناطق مرطوب پهن را در سطح باغ پهن کرده و مختوط کردن آن را با خاک به عهده باران و کرمهای خاکی می گذارند. همچنین با شخم های سال بعد اختلاط این کود را با خاک تکمیل می نماید. در این منطق شخم زدن زمین بلافاصله پس از دادن کود به ندرت صورت می گیرد وچندان ضرورتی ندارد.

دادن کود حیوانی در مناطق خشک باعث میشود که خاک از لحاظ مواد الی و هوموس تقویت شده و قابلیت حفظ رطوبت را افزایش دهد.

 

ب- کود های گیاهی(کود سبز):

در بسیاری از موارد کشت کود سبز ، بخصوص گیاهان یکساله تیره پروانه آسا یان(لگومینوز) که قدرت تثبیت ازت هوا را دارند در باغ توصیه می شود.

                                          سیبMalus Mill

 

مشخصات گیاهشناسی :

سیب متعلق به خانواده رزاسه وموطن اصلی آن اروپای شرقی و سواحل مدیترنه می باشد. برگهای آن ساده و کنگره ای هستند. گلهای به صورت مجتمع و دسته های 8-3 تایی به صورت گل آذین خوشه ای روی شاخه های کوتاه یا میخچه ها قرار دارند. میوه سیب از انواع کاذب است. درخت سیب یک پایه است ولی بیشتر ارقام آن خود نا تلقیح هستند. دو رقم(رد) و زرد (گلدان)ارقم مورد کشت در این پروژه می باشند.

 

آب و هوای مورد نیاز:

سیب در شرایط آب و هوایی سرد و معتدل رشد و تولید ایده آلی دارد. اما به جهت مقاوم بودن گیاه به سرما و نیز وجود پایه های متعدد و سازگاربا شرایط مختلف،عملا" امکان کشت سیب دراکثر نقاط وجود دارد. درخت سیب،درجه حرارتهای پایین را تا 40- درجه سانتیگرا را تحمل می کند. میوه درخت سیبی که درارتفاعات کاشته شده اند،خاصیت انباری بیشتری از خود نشان می دهند اگر منطقه ای به حدی گرم باشد که سرمای لازم برای رشد و باردهی درخت تامین نشود،کاشت در ان منطقه مقرون به صرفه نیست. به علت سطحی بودن ریشه ها

در مناطق خشک، این گیاه از کمبود آب، خسارت می بیند.

 

خاک مورد نیاز:

خاک مناسب کشت درخت سیب، خاک لیمونی و عمیق است. عمق خاک باید 2-1 متر باشد و مواد آلی به حد کافی در آن داشته باشد. تجربه نشان داده است میوه سیبهایی که در خاکهای سبک پرورش داده  شده اند، از رنگ بهتری برخوردار است. در محل کاشت سیب،سطح آب زیر زمینی نباید از 2 متر بالاتر باشد.

 

ازدیاد سیب:

سیب هم به روش کاشت بذر و پیوند روی آن(جنسی) و هم به روشهای غیر جنسی تکثیر می شود. در روش ازدیاد بذر، با به کار بردن بذور مختلف، می توان اندازه  درخت را به دلخواه کنترل و تعیین کرد. بای این منظور بذور جداگانه و مشخص تهیه می شوند. بذری که برای کاشت انتخاب می شود، باید بزرگ،رسیده و سالم باشد. بذرقبل از کاشت لازم است استراتیفه شوند. خزانه کاری بذر و کاشت درزمین اصلی هر دو ممکن است.

اما بهتر است بذور آماده کشت ابتدا در خزانه کشت شوند. عمق کاشت بذر در خزانه3 سانتمتر و فواصل بین بذرها 10-5 سانتمتر انتخاب می شود. وقتی بذور سبز و نهالها سه برگی شدند، نهالهی ضعیف و نا مناسب را حذف و بقیه را به خزانه دوم منتقل می کنند و در آنجا به فاصله30+10 سانتیمتر کشت می شوند . در سال بعد در اواخر بهار یا اوایل پاییز،نهال پیوند زده می شود.

مهمترین روشهای تکثیر غیر جنسی سیب، پاچوش و خابانیدن هستند. در صورتی که تکثیر با استفاده از پاچوش مورد نظر باشد، درخت را وادار به تولید پاچوش زیاد می کنند . نحوه عمل چنین است که ابتدا نهالهای مورد نظر رابه فاصله 5/1-1 متر در کف جوی می کارند و سپس آنها را طوری سربرداری می کنند که فقط 6-5 جوانه روی نهال باقی بماند. در بهاراین جوانه ها رشد کرده و به شاخه جوان تبدیل می شود. قبل از آنکه این شاخه ها حالت خشبی به خود بگیرد، روی آنها رابا خاک می پوشانند. عمل خاک دادن ممکن است چند بار تکرار شود تا وقتی که شاخه ها دارای قدرت و ریشه کافی شوند. در اواخر پاییزیا اوایل بهار آنها را از پایه مادری جدا ساخته و در محل مورد نظر کشت می کنند.

خوابانیدن نیز روش دیگر تکثیر این گیاه است ، که با چگونگی خوابانیدن شاخه  آشنا هستید. پایه های مختلف (ایست مالینگ)و (مالینگ مرتون) که در سراسر دنیا کشت می شوند از همین طریق تهیه شده اند.

امروزه ازدیاد سیب از طریق ریز ازدیاد دردنیا معمول شده و در اروپا درختان سیب بعد از دو سال به وسیله کمباین برداشت می شود. در موقع کاشت نهال سیب، باید به این نکته توجه داشت که چون درختان سیب اغلب خود عقیم هستند ، باید از یک رقم مناسب به عنوان رقم گرده دهنده همراه با رقم اصلی استفاده کرد. به عنوان مثال رقم زرد لبنانی برای رقم قرمز لبنانی و بالعکس نقش گرده زایی دارد. به ازای هر 8 درخت اصلی یک درخت گرده زا در باغ کشت می شود.

 

آبیاری:

میزان آب مورد نیاز درختان سیب بستگی به شرایط آب و هوایی منطقه دارد. به طورکلی در بیشتر مناطق سیب کاری هر 30-15 روز یکبار درختان آبیاری می شوند. از سیستمهای مختلف آبیاری مانند بارانی، قطره ای، کرتی و طشتکی، برای آبیاری این گیاه استفاده می شود.

 

کود مورد نیاز:

درختان سیب در سال اول به حدود 40-30 تن در هکتار کود دامی نیاز دارند. در سالهای بعد 4-3 سال یکبار مقدار30 تن در هکتار کود دامی می تواند نیاز این گیاه را به مواد آلی برآورده سازد. میزان مصرف کود شیمیایی به سن و باروری بودن یا بارور نبودن درختان بستگی دارد. برای درختان سیب قبل از باوری 30 کیلو گرم ازت،30 کیلو گرم فسفرو 60 کیلوگرم پتاسیم خالص در هکتار لازم است. اما اگر درختان در سنین باروری باشند، این نیاز کودی به ترتیب به 80 ،50 و140 کیلو گرم ماده خالص در هکتار،افزایش می یابد. درختان سیب گاهی علایم کمبود عناصر کم مصرف را نشان  می دهند. در این صورت با محلول پاشی کودهای میکرو روی برگ و یا با اضافه کردن کود به خاک پای درخت، میتوان نیازآنها را برطرف کرد.

 

هرس:

از نظر ارتفاع،درختان سیب به هر فرم پا بلند، نیمه پابلند و پاکوتاه تربیت می شوند. برای تولید درختان پابلند ونیمه پابلند بیشتر از پایه های بذری استفاده می شود. در حال که برای تولید درختان پاکوتاه از پایه های غیر بذری استفاده می شود. فرم پاکوتاه در مورد درختان سیب به دلیل سهولت عملیات داشت و برداشت و افزایش تعداد درخت در واحد سطح، رواج بیشتری دارد. سیبها به فرمهای جامی، هرمی، شلجمی و پالمت فرم داده می شوند.

هرس باردهی هم در زمستان و هم در تابستان در مورد درختان سیب،به خصوص انواع پاکوتاه،انجام می شود. درختان سیب بر حسب رقم از سنین 15 -4 سالگی بارور می شوند و عمر اقتصادی آنها100 و به طور متوسط 50 سال است. در طول این مدت باید با انجام هرس باردهی، درخت را شاداب و بارور نگهداشت و در مورد هرس شاخه لازم است به این نکته توجه شود که معمولا هیوه های سیب روی شاخه های 3 ساله و یا مسنتر تشکیل میشوند.

شاخه های فرعی به حالتها و صورتهای مختلفی روی شاخه های درخت سیب قرارگرفته اند. به عنوان راهنمایی چند حالت فرضی در مورد هرس، شرح داده می شود. اگر روی شاخه دو جوانه مجزا ازهم و یک لامبورد وجود داشته باشد، یکی از جوانه های خواب که در مجاور لامبورد قرار دارد، حذف می شود تا لامبورد و جوانه باقیمانده فعال شوند.

در صورتی که یک جوانه خواب، یک لامبورد و یک براندی ساده در مجاورت هم باشند، براندی حذف می شود تا آن دو فعال شوند.

علاوه بر موارد فوق، شاخه های بیمار و آفت زده و مزاحم و همچنین بخش اعظم شاخه های یکساله ای که در بالای تاج تولید می شوند. هر ساله هرس می شوند. در هرس تابستانه،شاخه هایی که به طور نابه جا روییده اند و مزاحم یکدیگر هستند، حذف می شوند. همچنین شاخه های جوان انتهایی در صورت پر رشد بودن ازیک دوم طول و در صورت ضعیف بودن از یک سوم طول هرس می شوند و جوانه های جانبی را نیز می توان بر حسب میزان رشد هرس ضعیف یا متوسط کرد.

 

پنسمان :   

نوعی هرس تابستانه است که طی آن جوانه های اضافی و یا بی خاصیت حذف می شوند. با عمل پنسمان ممکن است در ماهیت جوانه ای، تغییر حاصل شود. مثلا جوانه چوب به دارد و یا به میخچه تبدیل شود. عمل پنسمان باید هنگامی انجام شود که شاخه ها حدود 30 سانتیمتر رشد کرده باشد.

 

سایر عملیات داشت:

یکی از مسایل پرورش و داشت سیب، ریختن میوه ها در مراحل مختلف است. اولین ریزش بلا فاصله پس از ریختن گلبرگ آغاز و3-2 هفته ادامه می یابد و طی آن میوه هایی که تعداد دانه های درون آنها کم است و یا تلقیح گل آنها به طور کامل صورت نگر فته،ریزش می کنند.

برای مبارزه با این ریزش باید اولا از واریته های مناسب گرد افشانی استفاده کرد و ثانیا از زنبور عسل برای کمک در گردافشانی بهره گرفت. ریزش دوم در خرداد ماه انجام می شود. دراین زمان میوه ها به اندازه گردو شده اند. این ریزش 4-2 هفته ادامه می یابد. عوامل ژنتیکی، کمبود هرمونها، کمبود آب و مواد غذایی در این ریزش نقش دارند. استفاده از پایه های غیر حساس به ریزش و نیز رساندن آب و مواد غذایی بخصوص ازت به درخت از شدت ریزش می کاهد. سومین ریزش قبل از رسیدن کامل میوه صورت می گیرد. و بیشترین خسارت را به باغدار وارد می کند. برای پیشگیری از این امر نامطلوب، باید در روزهای گرم تابستان، آب کافی در اختیار گیاه قرار گیرد. درصورتی که میزان ریزش، ظرف 24 ساعت از20 عدد سیب سالم تجاوز کند، می توان با پاشیدن هورمونهای ضد ریزش از جمله اسید اندول استیک و اسید اندول بوتیریک از این ریزش جلو گیری به عمل آورد. سمپاشی درختان، علیه آفت و بیماریها و حفظ تنه از خطر حمله جوندگان و شدت تابش آفتاب در صورت لزوم باید انجام شود.

 

برداشت:   

رسیدن میوه سیب با نرم شدن،تعغییر رنگ دادن و خوش طعم شدن آن تشخیص داده میشود. در این زمان به برداشت سیب اقدام میشود. علی رغم وجود وسایل مکانیزه، براشت معمولا با دست صورت می گیرد. به هنگام چیدن سیب باید از زخمی شدن، له شدن و به زمین افتادن میوه جلوگیری شود و نیز میوه های برداشت شده با توجه به اینکه پس از جدا شدن از درخت تنفس می کنند، باید در شرایط انباری مساعد نگهداری شوند.

 

ارقام ایرانی که در منطقه دیشموک کشت می شوند:

1-گلاب شیراز

2- سیب جنگلی

3- گلشاهی

 

ارقامی که در این پروژه کشت می شوند:

1-رقم رد

2- رقم گلدان

3-رقم گلاب شیراز

انگورvitis vinifera:

 

مشخصات گیاهشناسی:

انگور از خانواده ویتاسه است. حدود 60 گونه از این انگور وجود دارد که مهمترین آنها سه گروه انگورهای اروپایی، امریکایی و موسکادین هستند. انگور ایرانی از نوع اروپایی است. درخت انگور دارای دو نوع گل ناقص و کامل است. اغلب انواع مو یک پایه هستند ولی انواع دو پایه نیز در گروه امریکایی دیده می شوند. ریشه های مو منشعب و طویلند به طوری که در زمینهای نرم و مناسب بین 3-2 متر در خاک نفوذ می کنند. تنه مو به طور طبیعی نامنظم و خزنده است. روی شاخه های مو،گره،میان گره، جوانه، برگ، پیچک، گل و میوه وجود دارد. گره محل قرار گرفتن جوانه،برگ، پیچک و گل و میوه است. فاصله بین گره را میان گره می نامند.  برگها پنچه ای و متقابل هستند.

 

آب و هوای مورد نیاز:

مو با مناطق گرم معتدل سازگاری دارد. با آنکه برای رساندن میوه خود به فصل رشد گرم و طولانی نیازمند است. از گرمای شدید صدمه میبیند. همچنین سرمای شدید می تواند به مو آسیب وارد کند. انگور نوع اروپایی احتیاج به زمستان خنک و تابستان طولانی و گرم دارند و نسبت به هوای گرم و مرطوب حساسیت نشان می دهند. انگورهای اروپایی می توانند تا 15- درجه ساتنیگراد را تحمل کنند. در فصل گل، باران و رطوبت هوا، موجب به تعویق افتادن تلقیح می شود.

 

خاک مورد نیاز:

انگور از لحاظ مقاومت به خشکی و سازگاری با خاک، گیاهی بسیار مقاوم و قانع است. اما بهترین خاک برای آن،خاک عمیق،سبک و حاصلخیز است. اگر مو در خاکهای سنگین کشت شود،باید در زهکشی زمین دقت کرد تا رطوبت زیاد به ریشه درخت آسیب نرساند و برعکس در خاکهای سبک،باید رطوبت کافی برای آن تامین شود. انواع انگور اروپایی نسبت به آهک خاک بسیار مقاومند. به طوری که گاهی تا 50%آهک موجود در خاک را تحمل می کند.

 

 

ازدیاد انگور:

انگور را می توان به وسیله قلمه،پیوند و خوابانیدن تکثیر کرد. قلمه معمولیترین روش ازدیاد این گیاه است. قلمه را میتوان در دو فصل پاییزو اوایل بهار از پایه مادری جدا کرد. در صورتی که قلمه در پاییز تهیه شود،باید در طول زمستان در جعبه چوبی ویا در ظرف دیگر در دمای 5-2 درجه،زیر ماسه و یا خاک اره مرطوب نگهداری شود و یا آنها را در عمق حدود یک متری خاک مدفون کرد.

قلمه ،از شاخه های خشبی وقوی و سالم انتخاب می شود. قلمه های که از شاخه های ضعیف یا نارس یا پربار انتخاب شوند، ضعیف و نامناسب خواهد بود. یک قلمه مناسب علاوه بر خشبی،ساتم و قوی بودن، باید دارای رنگ شفاف ، فاصله میان گره متوسط بوده و قسمت زیر پوست آن آبدار و سبز رنگ باشد. طول قلمه ها بین 35-25 سانتیمتر و قطر انها بین 5/1-1 سانتیمتر در نظر گرفته شود. اگر در نظر است قلمه ها به صورت دیم کاشت و پرورش یابند، باید طول آنها را بیش ازاین مقدار و در حدود 1 متر انخاب شود. قلمه مو ممکن است ساده،فنداقه دار و یا پاشنه دار انتخاب شود. قلمه ها را می توان در اغاز بهار در خزانه ریشه دار کرده و سپس آنها را به محل اصلی برد و یا اینکه در محل اصلی کاشت. فاصله کاشت مو در باغهای سنتی و در سیستم پرورشی داربستی 3+3 متردر نظر گرفت. ارقام انگوری که به سختی ریشه دار می شوند،همچنین،این عمل در مواردی انجام می شود که محلهای خالی در جوار درختان انگور وجود داشته باشد ازپیوند زدن برایجوان کردن موستان های قدیمی ،یک دست کردن موستان ،مبارزه با افت فیلوکسرا با در نظر گرفتن پایه مقاوم ،استفاده میشود . انوا پیوند اسکنه روی ریشه نیمانیم رومیزی برای مو ،کاربرد بیشتری دارند .

 

آبیاری :

در مناطقی که میزان بارندگی بین 400-300میلیمتر در سال باشد ،میتوان مو را به صورت دیم پرورش داد .در صورتی که میزن بارندگی حدود 250میلیمتر در سال باشد ،3-2 بار ابیاری موستان در طول فصل گرم لازم است .چون مو در شرایط اب وهوایی مختلف کسشت می شود ،سالانه به 140-40 سانتیمتر اب نیاز داشته باشد .تعداد دفعات ابیاری نیز بر حسب گرمسیری یا سردسیر بودن منطقه از 1تا 6 بار متقیر است .معمولیترین روش آبیاری مو،طی چهار مرحله زیرصورت میگیرد.

-مرحله اول در فصل یخبندان به منظور ذخیره رطوبت و از بین رفتن لارو افات .

- مرحله دوم در اوایل بهار و پس از هرس شدید بوته ها .

- مرحله سوم زمانی که میوه ها تازه تشکیل شدهاند .

- مرحله چهارم هنگامی که میوه ها در حال رسیدن هستند 0

اگر برداشت انگوربه تاخیر بیفتد، آبیاری پنچم نیز ضرورت پیدا می کند. مو ممکن است به روشهای بارانی،کرتی و یا جوی پشته ای آبیاری شود.

 

کود مورد نیاز:

با وجود قانع بودن، نیاز به مقدار کافی کود آلی وشمیایی بخصوص ازت،فسفر،پتاس،روی و بر دارد. بر حسب سبک یا سنگین بودن بافت خاک،میزان ازت خالص مورد نیاز 70-40 کیلو گرم در هکتار است. همچنین نیاز به فسفر خالص سالانه 12-6 کیلو است پتاسیم در صورتی مصرف می شود که علایم کمبود آن در بوته مشاهده شود. کودهای کم مصرف را بر حسب نیاز به صورت مخلوط با خاک و یا محلول پاشی روی برگ در دسترس گیاه قرار داد.

 

هرس:

نوع هرس فرم مو بیشتر تابع رقم انگور و شرایط آب و هوایی است. در نواحی سردسیر،تنه مو کوتاه نگه داشته می شود تا هم از خطر سرما زدگی در امان باشد وهم در صورت لزوم بتوان آن را در زمستان با کاه و کلش پوشاند. در مناطق کم نور،بیشتر از فرمهای پهن و داربستی استفاده می شود تا میزان نور دریافتیگیاه بیشتر شود. در اینجا دو فرم هرس مو شرح داده میشود.

 

 

فرم خزنده:

این فرمتربیت ،ویژه مناطق سردسیر است. برای پرورش مو به این فرم،پس از کاشت نهال دو جوانه روی آن باقی گذاشته و بقیه شاخه حذف می شود. در اواخر سال دوم بوته  مودارای یک تنه و دو شاخه است که انها نیز بعد از جوانه دوم هرس می شوند. بنابراین،در سال سوم روی تنه مو چهار شاخه وجود دارد که به فاصله کمی از سطح زمین قرار گرفته اند. در صورت قوی بودن بوته تعداد شاخه ها ممکن است تا 6 شاخه نیز برسد. در بعضی از مناطق سردسیر،خاک جوی ها را برداشته و روی پشته ها می ریزند. بداین ترتیب پشته هایی به ارتفاع حدود 2 متر به وجود می آید که خود حافظ مناسبی در مقابل سرما محسوب می شود.

 

فرم پاچراغی :

برای تربیت مو به فرم پاچراغی،در سال اول نهال از نزدیکی سطح زمین به طوری که فقط یک جوانه روی ان باقی بماند،هرس می شود. این جوانه در طول فصل رشد، تبدیل به شاخه شده و تنه اصلی درخت را به وجود می آورد. در سال دوم به هنگام هرس این شاخه از ارتفاع 80-70 سانتیمتری قطع می شود. همچنین در انتهای این شاخه4-2 جوانه نگهداری و بقیه را جوانه ها را حذف می شود. در سال سوم با قطع انتهای شاخه اصلی، ارتفاع بوته مو ثابت نگه داشته می شود و شاخه های فرعی به نحوه ی که فقط 3-2 جوانه روی آن باقی بماند، هرس می شوند. از این به بعد تاج درخت فرم یافته است ولی باید هر ساله با هرس مداوم از رشد طولی و انبوه شدن تاج آن جلوگیری کرد.

علاوه بر فرمهای ذکر شده، مو به صورت داربستی یا چفته ای، پاتمت و کوردون نیز تربیت می شود.ونیز درخت مو نیاز به هرس زمستانه و تابستانه هم دارد.

 

سایر عملیات داشت:

قیم زدن مهمترین عملی است که مو، به جز در فرم خزنده، بدان نیازمند است. در مو کاری، نوع و شکل قیم با فرم پرورش درخت تعغییر می کند. همان طور که قیم مورد استفاده در فرم پاچاغی (پایه) با قیم داربستی و کوردون متفاوت است

برداشت:

انگور با دست و با ظرافت خاصی چیده و حمل می شود و به هنگام تازه یا کشمش مصرف می شود. از انگور محصول ثانویه دیگری نظیردوشاب،آب انگورو سرکه و شیره به دست می آید.در ضمن ارقام مهم اگور در ایران عبارت اند از:عسکری،یاقوتی، ریش با با و شاهانی است.

 

ارقام مورد کشت در این پروژه:

(عسکری سیاه و زرد ، یاقوتی ، شاهانی )                                             گردوpersian walnut

 

مشخصات گیاهشناسی گردو:

گردو گیاهی است خزان گننده که در شرایط مناسب تا 30 متر ارتفاع آن می رسد که با گل های تک جنسی (گل نر و ماده به صورت جدا ولی روی یک درخت قرار دارند)و گل های ماده در انتهای شاخه های کوچک حاصل از رشد همان سال به صورت یک تا سه تایی ضاهر می شوند. گل های نر روی شاتون های آویزان که از جوانه های رشد و تکامل یافته در سال قبل ازنمو پیدا می کنند به وجود می آیند.گردو از درختان پهن برگ است .که در مناطق با آب و هوای سرد و معتدل بهترین رشد و نمو را دارد.

 آب وهوای مورد نیاز:

درخت گردو در مناطقی با آب و هوای معتدل مدیترنه ای تا معتدل مرطوب و معتدل خشک و حتی در مناطقی استپی مانندکهگیلویه وبویراحمد،آذربایجان،همدان،کردستان، شمال خرسان وکرمان به خوبی رشد می کند. اگر چه وزن مغز گردوی حاصله از درخت گردو خصیصه ای وابسته به واریته است اما به میزان زیادی توسط شرایط آب و هوایی و میزان بارندگی در طول دوران رشد میوه تحت تاثیر قرار می گیرد.

نیاز سرمایی این گیاه 800 -600 ساعت بین 5 تا 10 درجه سانتی گراد در طی فصل فصول پاییز و زمستان می باشد. بهترین اقلیم برای پرورش گردو مکان هایی است که دارای زمستان هایی سرد باشند و اصولاٌ این گیاه  وقتی به بار می نشیند که یک دوره سرما را طی فصل زمستان تحمل کرده باشد.

خاک مورد نیاز گردو: 

درخت گردو به خاطر داشتن ریشه های عمیق به اراضی زراعی عمیق با عمق حداقل

 2-5/1 متر نیاز دارد. اراضی لومی که تقریباً دارای ترکیب 20 درصد رس و نسبت مساوی 40 درصد شن و سیلت می باشند به دلیل قابلیت زهکشی برای گردو کاری بسیار مناسب هستند. گردو در خاک های سبک و آهکی خنک نیز به خوبی رشد می کند (گردو منطقه دیشموک در ph بین 5/7 – 5/6 رشد بهتری دارد) سفتی و کم عمق بودن خاک،رطوبت راکد شرایط را برای پوسیدگی ریشه فراهم می کند.

کاشت نهال گردو:

نهال گردو در زمین اصلی به نحوی کاشته می شوند که طوقه آن ها از خاک بیرون باشد.  طوقه حساس ترین اندام گیاهی است و چنانچه در داخل خاک قرار بگیرد اولاً گیاه دچار خفگی می شود و ثانیاً از همان نقطه سریعاً مورد حمله قارچ ها قرار گرفته و ریشه آنها پوسیده می شود.

پس از کاشت نهال باید چاله ها را با مخلوط خاک سرند شده و کمی کود پوسیده حیوانی پر گردد به طوری که اطراف ریشه را از خاک مذکور در بر گیرد و بلافاصله پس از کاشت،نهال ها را باید آبیاری کرد.

  آبیاری:

برای آبیاری  درخت گردو سالیانه به1000 -1200 میلی متر یا به عبارتی10000-12000 متر مکعب آب در هکتار نیاز است. این میزان اب باید در تمام فصول رشد از ماه خرداد تا شهریور و حتی زمان خواب به تناسب نیاز در اختیار گیاه قرار گیرد. به طور مثال،چناچه درخت در موقعیت تولید میوه(6 -5 هفته بعد از گل دادن )به میزان کافی آبیاری نشود،میوه با کیفیت نامرغوبی تولید خواهد کرد.

بدین ترتیب که میوه به حجم واقعی خود نرسیده و مغز ان کوجک خواهد ماند. همچنین آبیاری بیش از اندازه نیز باعث می شود سرشاخه ها با رشد دیررس خود در معرض خطر سرمازدگی قرار گیرند



تاريخ : دوشنبه سیزدهم دی 1389 | 12:30 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

دستورالعمل اجرایی عمليات احداث باغ انگور

 

1- طراحي باغ :

دراين عمليات مي بايستي مواردي نظيرمكانيابي ، تسطيح ، آماده سازي زمين و پياده نمودن نقشه كاشت در مد نظر قرار گيرد.

 

 2- اصلاح ساختار بستر باغ:

الف- اصلاح فيزيكي و شيميايي خاك

هدف از اصلاح فيزيكي خاك بهبود شرايط فيزيكي خاك از نظر ساختمان وبافت خاك مي باشد، اينكار از طريق  خاك ورزي ويا افزودن كودهاي دامي ، سبز و... امكان پذير مي باشد.

هدف از اصلاح شيميايي خاك بهبود وضعيت خاك از نظر تامين عناصر غذايي مورد نياز براي رشد گياه و همچنين اصلاح اسيديته ( pH ) و شوري خاك (Ec ) مي باشد.

ب- ايجاد بانكت و تراس:

هدف اصلي در حقیقت بهره برداری حداكثر از نزولات آسماني بويژه در اراضي شيبدار است لذا می بایست اقداماتی را اعمال کرد تا ناحيه ريشه از بيشترين ذخيره آب برخوردار شود. بر اين اساس روش هاي جمع آوري آب باران به انواع مختلفي تقسيم بندي مي شوند كه در اينجا به  بانكت و تراس اشاره مي شود:

بانكت : با ايجاد چاله هاي هلالي شکل به شعاع 2 متر و در امتداد خطوط عمود بر جهت شيب اصلي دامنه ها مي توان بانکت هلالي را بوجود آورد.

تراس: در این روش روي خطوط هم تراز، تراس احداث نموده و برای انجام آن می بایستی شيب طبيعي دامنه كوه به چند پله تقسيم شود.

ج- نهر كشي:

 شامل ايجا د كانالهاي مخصوص انتقال آب  از منبع آب تا محل باغ مي باشد ، چنانچه قبلا  كانال كشي يا نهر كشي در باغ صورت پذيرفته لازم است تا اصلاح ومرمت آنها به منظور استفاده بهينه از منابع آبي موجودصورت پذيرد.

د- تسطيح و  حذف  ناهمواري هاي سطح باغ:

به منظور سهولت در تردد ادوات باغي و امكان انجام بهتر عمليات داشت و برداشت لازم است كه پستي وبلندي ها ي موجود در بين درختان تسطيح گردند.

ه- شكستن لايه هاي غير قابل نفوذ:

تجمع مواد حاوي كلسيم در لايه هاي زيرين خاك در عمق حدودا يك متري از سطح خاك باعث ايجاد لايه هاي غير قابل نفوذي مي شود كه از رشد و توسعه ريشه هاي درخت به اعماق خاك جلوگيري مي نمايند كه نهايتا منجر به عدم رشد گياه ودر نتيجه خشك شدن آن مي انجامد.

براي رفع اين معضل وشكستن اين لايه، انجام شخم عميق با استفاده از وسايلي نظير ريپر و  سوسولوز  امكان پذير است.

 

3- تامين نهال:

نهال مورد استفاده در عمليات واكاري مي بايست از ارقام مرغوب تجاري ، اصيل ، سالم و با كيفيت انتخاب شود كه تحت نظارت كميته فني نهال استان توليد وداراي گواهي بهداشتي از مديريت حفظ نباتات و مورد تاييد موسسه تحقيقات ثبت وگواهي بذر و نهال باشد، از نهال انگور سالم و مناسب براي تازه خوري كه داراي حبه درشت، بازار پسند، بيدانه و خاصيت حمل و نقل بالا باشد استفاده شود.

استاندارد  نهال انگور:

ارتفاع نهال حداقل 30 سانتيمتر و قطر آن يك سانتيمتر سن نهال از زمان كاشت قلمه حداكثر 2 سال باشد.

 

4- پوشش و قيم گذاري نهال:

نهال هايي كه واكاري مي شوند مي بايست از قيم براي هدايت رشد و حفاظت نهال در برابر باد استفاده گردد، پوشانيدن نهالها با شاخ و برگ درختان براي حفاظت آنها در برابر سرمازدگي زمستانه امري بسيار مهم مي باشد.

 

5- گود برداري و غرس نهال:

گودالها بايستي قبلا آماده شده باشند، زمان گوده برداري با زمان درختكاري در ارتباط است ، بدين معني كه اگر موقع كاشت نهال در اواخر پاييز است چاله ها بايستي در تابستان واگر موقع كاشت نهال در زمستان است چاله ها بايستي در پاييز حفر شده باشند.

ابعاد گودال بستگي به نوع خاك واندازه ريشه دارد، ابعاد گودال بايستي به نحوي باشد كه ريشه ها در موقع كاشت با ديواره تماس پيدا نكنند درخاكهاي مرغوب گودال مي بايستي فضايي بين 60-30 سانتيمتر بيشتر از نوك ريشه ها داشته باشد واين فضا براي خاكهاي نا مرغوب مي بايستي بيشتر مد نظر قرار گيرد.

معمولا ا گر قبلا زمين شخم خورده باشد ابعاد گوده را به صورت 80*80*80 سانتيمتر در نظر مي گيرند.

 

6- انجام هرس فرم دهي:

پس از اینکه نهالهاي انگور جدید کشت شدند سر نهال در 50 سانتی متری از سطح خاك قطع می شود. در طول اولین فصل رشد، جوانه برداری بهاره یا تابستانه که رشد درخت در فصل اول را هدایت می کند می تواند نخستین هرس دوره خواب را تسهیل نماید اما این عمل ضروری نیست. قطع شاخه های متقاطع، پاجوش و نرکها می تواند موثر باشد. به عنوان یک قاعده تا آنجا که ممکن است باید سطح برگ را بیشتر کرد تا رشد درخت به حداکثر برسد.

هرس انگور پس از اولین فصل رشد در تعیین شکل نهائی و عملکرد آن سرنوشت ساز است. حذف شاخه های غیراصلی غالباً نخستین هرس دوره خواب نامیده میشود.

 

 

7- نگهداري باغ قبل از شروع باردهي:

اين عمليات شامل مواردي نظير شخم ساليانه بين رديفها ، تهيه ، حمل  و پخش كودهاي دامي وشيميايي، مبارزه با  آفات، بيماريها و علفهاي هرز، هرس و... مي باشد.

 

8 - اجراي سيستم رو سيمي روسيمي:

انتخاب نوع سيستم روسيمي يا كوردون به شرايط آب و هواي هر منطقه بستگي دارد . سيم مورد استفاده مي بايست گالوانيزه از نوع مرغوب باشد و از نظر استحكام و مقاومت توان تحمل بار اضافه شده را داشته باشد. در صورتي كه از آهن آلات براي پايه هاي استفاده شود زدن ضد زنگ براي پيشگيري از خورده شدن آهن ضروري است و اگر از پايه هاي شني استفاده شود عيار بتن مورد استفاده بايد طوري باشد كه بتواند مقاومت كافي را ايجاد كرده و در برابر يخبندانهاي زمستانه دوام كافي را داشته باشد. ( عيار سيمان 250 باشد ) همچنين استفاده از ميلگرد مناسب در درون بتن پايه ها الزامي است. ( رعايت كليه اصول مربوط به استحكام بتن از جمله دانه بندي و نوع شن و ماسه و استفاده از ويبره و ... ضروري است ). فواصل پايه ها از يكديگر حداكثر 6 متر و از مهار بتني يا مهاركششي براي ثابت نگهداشتن ستونهاي ابتدا و انتهاي خط استفاده شود.

پايه ها مي بايست طوري در خاك قرار گيرند و مهار شوند كه در اثر بار حاصل از شاخ و برگ و ميوه هاي باغ و همچنين سرعت و قدرت باد منطقه دچار خمش يا جابجايي نشوند.

 

 

9- نياز آبي انگور:

نیاز آبی انگور بر حسب منطقه و رقم 7-5 هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال می باشد. در آبیاری قطره ای نیاز آبی حدود 5-4 هزار متر مکعب برای هر هکتار در سال می باشد.

 


موضوعات مرتبط: دهناد بهمئی

تاريخ : شنبه هفدهم مهر 1389 | 11:8 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |

برسي اقتصادي توليد چند قلم عمده گياه دارويي درشهر دیشموک(هزينه‌ها و درآمدها)

 

 

خلاصه:

امروزه بهره‌برداري از گياهان داروئي با رجوع مجدد به اين گياهان در كشورهاي مختلف دنيا روبه افزايش است. به دلايل متعددي توليد اكثر گياهان دارئيي با روشهاي قديمي و بصورت برداشت از عرصه‌هاي طبيعي مقدور نيست. بررسي توليد و صادرات گياهان دارويي ايران نيز لزوم توجه به توليد زراعي اين گياهان را نشان ميدهد.2 توليد زراعي اين گياههان پس از گذار از مرحله امكانسنجي كشت و توليد مزرعه‌اي نيازمند يك بررسي و توجيه اقتصادي جهت تصميم‌گيري و برنامه ريزي درخصوص آن، باتوجه به هزينه‌ها و درآمدها ميباشد. در اين تحقيق سه قلم عمده گياه دارويي كه در همدان كه در سطحي وسيع يا نسبتاً وسيع كشت ميشوند شامل: گشنيز، رازيانه و سياهدانه، مورد بررسي هزينه – فايده قرار گرفته و هفت قلم شامل: سنبل‌الطيب، مريم گلي، اسطوخودس، نعناع، بادرنجبويه، گل راعي و گل هميشه بهار، كه بصورت محدود در باغ گياهان دارويي دیشموک و يا عرصه‌هاي محدودي در ديگر مناطق استان كشت شده‌اند مورد بررسي هزينه – فايده قرار گرفته و نتايج آنها آمده است.

 

مقدمه:

            حجم گسترده تقاضا براي گياهان دارويي جهت درمانهاي انساني و نيز اخيراً با روند رو به تزايد به كارگيري اين گياهان در دامپزشكي و دامپروري، پتانسيل‌هاي گسترده‌اي جهت فعاليت اقتصادي در زمينه اين گياهان به وجود آمده‌است.3 حتي امروزه، بنا به اظهار سازمان بهداشت جهاني 25 درصد از داروهاي متداول كنوني داراي منشأ گياهي هستند.و 74% از داروهاي گياهي كه به شكل جديد استفاده مي شوند، شناخت اثرات داروئي شان به طور سنتي از قديم صورت گرفته است. بررسي اقلام توليدي و صادراتي در گياهان دارويي حكايت از اهميت توليد زراعي به جاي روشهاي سنتي و بهره‌برداري از عرصه‌هاي طبيعي دارد. ضمن اينكه با افزايش جمعيت كنوني و فشاري كه بر عرصه‌هاي طبيعي وجود دارد اصولاً حجم تقاضاي گسترده كنوني جواب داده نخواهد شد مگر با روشهاي توليد زراعي اين گياهان. به منظور بررسي توليد زارعي گياهان داروئي مجموع سه سال كشت آنها (78-77-1376) مورد بررسي قرار گرفت. بررسي اغلب اقلام نشان دهنده اين است كه حتي بازار داخلي ما نيز براي اغلب اقلام مورد نياز خود، به علت توليد ناچيز به شكل زارعي، يا وابسته به مراتع و يا وابسته به خارج است.

بعد از سه قلم اصلي كه ذكر شد بقيه محصولات به ترتيب سطح زير كشت، گل گاوزبان گل ختمي، خاكشير، سياهدانه، كرچك و بادرنجبويه بوده است.

سطح زير كشت بقيه محصولات كه مجموع سه سال سطح زير كشت هر يك از آنها كمتر از 50 هكتار بوده بابونه، هميشه بهار، مرزه، چاي ترش، آويشن، و اسطوخودوس بوده اند و مريم گلي، شيرين بيان، رزماري، زوفا و آرتيشو مجموع سطح زير كشت هر يك از آنها در سه سال بين 10 تا 20 هكتار بوده و گل ساعتي، سنا، سنبل الطيب، گل راعي، اسفرزه، سداب، بلادونا، گل مغربي، مريم گلي كبير و خرگوشك، كمتر از 10 هكتار سطح زير كشت مجموع سه ساله (مطابق گزارش سازمان مربوطه) داشته اند.

 

 

. بررسي هزينه‌ها و درآمدهاي يك محصول يكي از جنبه‌هاي اساسي برنامه‌ريزي درخصوص آن محصول ميباشد. لذا در اين تحقيق سعي در بررسي هزينه – فايده محصولات موردنظر شده‌است.

 

 

 

مواد و روشها:

جهت بررسي سه قلم اصلي كه در حال حاضر كست وسيع مي‌شوند شامل رازاينه، سيا هدانه و گشنيز،پس از شناسايي مناطق كشت ، با تكميل پرسشنامه و مصاحبه با بهره‌برداران اقدام به محاسبه و برآورد هزينه‌هاي توليد گرديد. اطلاعات موردنظردرزمينه اقلامي كه كشت آنها صرفاً در باغ گياهان دارويي ويا بصورت پايلوت و محدود در ديگر قسمتها صورت مي‌گرفت نيز با مراجعه به بهر‌ه‌برداران و يا كارشناساني كه اقدام به كشت محصول موردنظرنموده اند، تهيه شد.

 

 

 

 

هزينه هاي توليد گشنيز (كاشت، داشت، برداشت و انتقال به انبار) (در هر هكتار)

 

نوع هزينه

مبلغ هزينه (بريال)

توضيحات

هزينه هاي آماده سازي و كاشت

شخم و آماده سازي زمين

130000

 

بذر

600000

30 كيلو، هر كيلو 200 تومان

بذرپاشي

25000

 

جمع

215000

 

هزينه هاي داشت

وجين

700000

يك الي دو نوبت وجين

آبياري (نيروي كار)

100000

در چهار الي پنج نوبت

هزينه آب براي آبياري

600000

در چهار الي پنج نوبت

جمع

1400000

 

هزينه هاي برداشت و انتقال محصول

درو

60000

 

جمع كردن محصول

50000

 

جداكردن دانه از گياه

200000

كوبيدن، باد دادن، الك كردن

حمل محصول به انبار (تريلي)

60000

 

كارگر جهت حمل محصول

20000

 

جمع

390000

 

جمع كل هزينه ها

2005000 ريال

 

 

 

 

 

 

 

هزينه هاي توليد رازيانه (كاشت، داشت، برداشت و انتقال به انبار) (در هر هكتار)

 

نوع هزينه

مبلغ هزينه (بريال)

توضيحات

هزينه هاي آماده سازي و كاشت

شخم

150000

 

آماده سازي زمين

150000

(كرت بندي، ديسك و ...)

علف كش

30000

2 ليتر

سم پاشي (علف كش)

60000

با پمپ دستي و تراكتور

كود

80000

كود، اوره وفسفات

كود پاشي

25000

 

بذر

69000

30 كيلوگرم هر كيلو 230 تومان

بذر پاشي

25000

 

جمع

589000

 

هزينه هاي داشت

سم (آفت كش)

75000

2 الي 3 ليتر، يك الي دو بار

سم پاشي

50000

2 الي 3 ساعت سمپاشي

وجين

500000

دو نوبت وجين

آبياري (نيروي كار)

240000

در 12 نوبت آبياري

هزينه آب براي آبياري

1200000

در 12 نوبت آبياري

جمع

2065000

 

هزينه هاي برداشت و انتقال محصول

درو (با داس)

150000

 

جمع كردن محصول (بر روي زمين)

60000

 

خرمنكوبي (دستگاه)

120000

6 ساعت هر ساعت 2 هزار تومان

كارگر جهت خرمنكوبي

80000

4 نفر كارگر

حمل محصول به انبار (تريلي)

40000

 

كارگر جهت حمل و نقل محصول

20000

 

جمع

470000

 

جمع كل هزينه ها

2124000 ريال

 

 


هزينه هاي توليد سياهدانه (كاشت، داشت، برداشت و انتقال به انبار) (در هر هكتار)

 

نوع هزينه

مبلغ هزينه (بريال)

توضيحات

هزينه هاي آماده سازي و كاشت

شخم

110000

 

آماده سازي زمين

100000

(كرت بندي، ديسك و ...)

علف كش

30000

 

سم پاشي (علف كش)

45000

 

كود

80000

كود سياه و سفيد

كود پاشي

25000

 

بذر

140000

20 كيلوگرم، هر كيلو 700 تومان

بذر پاشي

20000

 

جمع

550000

 

هزينه هاي داشت

سم (آفت كش)

0

سم پاشي انجام نمي شود.

سم پاشي

0

سم پاشي انجام نمي شود.

وجين

800000

 

آبياري (نيروي كار)

200000

در 10 نوبت آبياري

هزينه آب براي آبياري

1000000

در 10 نوبت آبياري

جمع

2000000 ريال

 

هزينه هاي برداشت و انتقال محصول

درو (با داس)

150000

 

جمع كردن محصول (بر روي زمين)

40000

 

خرمنكوبي (دستگاه)

80000

 

كارگر جهت خرمنكوبي

100000

 

حمل محصول به انبار (تريلي)

30000

 

كارگر جهت حمل و نقل محصول

20000

 

جمع

420000 ريال

 

جمع كل هزينه ها

2970000 ريال

 

 

 

 

     محاسبة هزينه -فايدة اين اقلام بر اساس قيمت با مشكلي مواجه مي گردد و آن تغييرات قيمت در طي سال است چرا كه معمولاً بهره برداران به واسطة‌ اينكه ذاتاً اين محصول دانه هايي با قابليت نگهداري زياد و نسبتاً‌ آسان اند، لذا محصول سريع و به هنگام برداشت فروخته نمي شود و فروش آن به تدريج صورت مي گيرد به ويژه در اين سال كه قيمت بسيار ارزان بوده و اميد به بالا رفتن قيمت محصول و احتمالاً رسيدن قيمت به قيمت سال هاي گراني موجب شده يك زمان محصول به فروش نرود و قيمت طي مقاطع مختلف و ماههاي مختلف متغير بوده و هست.به رغم مشكلات موجود، با درنظر گرفتن قيمت متوسط سه محصول مورد بررسي و هزينه هاي توليد آنها درمناطق توليد دراستان کهگیلویه ، هزينه-فايده آنها محاسبه گرديد .باتوجه به هزينه هاي توليد درهرهكتار، مقدارمحصول توليدشده و قيمت محصول، فايده ( باتوجه به سود ناويژه )محاسبه شده.سودناويژه كه باتفاضل هزينه هاي توليدوقيمت كل محصول توليدي محاسبه شده درصورت كسرومجموع هزينه ها درمخرج كسرقرارداده شده . به اين ترتيب هزينه-فايده گشنيز 095/1 ، رازيانه 049/1 وسياهدانه525/1 بوده است .  

 

 گياهان پيشنهادي جهت كشت و برآورد اقتصادي آنها:

    مطابق بررسيهايي كه در مركز تحقيقات منابع طبيعي و امور دام استان کهگیلویه طي چند سال اخير به عمل آمده و با تجربياتي كه توسط كارشناسان محقق در اين زمينه كسب شده تعدادي از گياهان جهت كشت، با انجام اين مشاوره و با ذكر پاره اي نكات ضروري در باب كشت آنها بيان مي شود.

    در این پروزه سه كشت عمده گياه دارويي در حال حاضر جريان دارد كه شامل رازيانه، سياهدانه و گشنيز مي باشد. در اينجا تعدادي گياه نيز جهت كشت معرفي مي گردند. ليكن اين مطلب به معني اين نيست كه كشت هاي جاري كنوني نبايد ديگر كشت شوند.

در اينجا شمه اي از هزينه ها و درآمدهاي اين گياهان، تعداد و ميزان آب براي آبياري، نحوه كشت و برداشت و عملكرد محصول به طور اجمالي آورده شده.

مهمترين گياهان پيشنهادي به شرح ذيل مي باشد:

سنبل الطيب                                             بادر نجبويه

مريم گلي                                                 گل راعي

اسطوخودوس                                           هميشه بهار

نعناع

در اينجا مختصري از هزينه ـ فايده و مطالب ضروري در خصوص اين گياهان آورده مي شود:

 

 

مجموع هزينه هاي كاشت، داشت و برداشت و هزينه زمين جهت كشت سنبل الطيب (يك هكتار)

اقلام هزينه

مبالغ هزينه (به ريال)

توضيحات

آماده سازي زمين و كشت نشاء

700000

 

نشاء سنبل الطيب

12000000

60 هزار نشاء هر عدد 20 تومان

كود دامي پوسيده

500000

 

كود شيميايي

25000

 

كارگر (جهت وجين، آبياري، برداشت و ...)

10000000

 

ساير هزينه ها (مشاوره، گياهپزشك، ...)

500000

 

اجاره زمين و آب

14000000

براي هر سال 700 هزار تومان

جمع هزينه ها

37725000

 

 

كشت به صورت دو ساله و برداشت محصول در سال دوم صورت مي گيرد. كشت 15 فروردين سال اول و برداشت در شهريور سال دوم مي باشد. قسمت مورد استفاده ريشه گياه است. محصول هر هفته يكبار آبياري مي شود كه طي دو سال حدود 50 نوبت آبياري مي شود.

هر سال 5 بار وجين انجام مي گيرد. عملكرد 7 تا 10 تن محصول تر در هكتار است. نسبت وزن تر به خشك 5 به 1 است.

توضيح اين كه نوع سنبل الطيبي كه كشت مي شود از نظر واريته محصول نوعي است كه ماده مؤثره آن بالا مي باشد. سنبل الطيب موجود در بازار ايران اكنون عمدتاً وارداتي و نامرغوب مي باشد. كه به علت طولاني بودن مسير تا بازار مصرف و عدم ورود به شيوة صحيح در بسياري مواقع سنبل الطيبي كه در بازار به فروش مي رسد سال ها از زمان توليدش مي گذرد اما با توليد اين سنبل الطيب در داخل كشور و داخل استان نوع مناسب و تازه آن در دسترس مصرف كنندگان و احتمالاً كارخانجات داروسازي خواهد رسيد.

با توجه به اينكه قيمت عمده فروشي سنبل الطيب 5 تا 7 هزار تومان و توليد آن در هر هكتار بين 5/1 تا 2 تن (محصول خشك) مي باشد. نتايج ذيل حاصل مي گردد:‌

ريال 75000000 = (50000 ريال قيمت پايين محصول) * (1500 كيلو توليد)

در اينجا با توجه به اينكه رقم پائين توليد (5/1 تن) و رقم پائين قيمت (5 هزار تومان در هر كيلو) ملاك قرار گرفته، 5/7 ميليون تومان قيمت محصول قابل فروش محاسبه مي گردد. حال آنكه اگر توليد خوب يعني 2 تن باشد، اين رقم با فرض همين قيمت 10 ميليون تومان خواهد بود و در صورتيكه اين توليد خوب با قيمت بالاي محصول توأم گردد قيمت محصول قابل فروش 14 ميليون تومان است. در اينجا محاسبه هزينه ـ فايده تنها از جهت رعايت احتياط كامل با ارقام عملكرد پائين تر و قيمت پائين تر محاسبه مي گردد:‌

(37725000 ريال مجموع هزينه هاي توليد) - (75000000 ريال قيمت كل محصول قابل فروش)

(سود حاصله: 37275000 ريال) =

به اين ترتيب با وجود رعايت احتياط در قيمت فروش براي محصول و در مورد محصول قابل انتظار براي توليد بيش از 7/3 ميليون تومان در هكتار, طي دو سال سود دهي محاسبه مي شود.

 

 

مجموع هزينه هاي كاشت، داشت و برداشت و هزينه زمين جهت كشت مريم گلي (يك هكتار)


اقلام هزينه

مبالغ هزينه (به ريال)

توضيحات

بذر

900000

6 كيلو بذر

كود دامي پوسيده

200000

 

كود شيميايي

25000

كود فسفر و ازت

آماده سازي زمين

600000

 

كارگر (جهت وجين، آبياري، برداشت و ...)

5000000

 

اجاره زمين و آب

7000000

اجاره زمين يكساله

جمع هزينه ها

13185000

مجموع هزينه ها براي سال اول

كشت اين گياه به صورت چند ساله صورت مي گيرد. قسمت مورد استفاده سرشاخه گياه است. كاشت مستقيم در زمين اصلي 15 شهريور انجام مي شود. در سال اول كشت 1 تا 2 بار برداشت و سال دوم تا نهم 3 بار در سال برداشت مي شود.

تعداد آبياري 15 نوبت در سال و تعداد وجين سه بار است.

محصول مريم گلي در سال اول 1 تا 5/1 تن سرشاخه خشك و از سال دوم به بعد 2 تا 3 تن است. قيمت هر كيلو سرشاخه خشك 6000 تا 8000 ريال است.

با توجه به اين كه اين محصول در سال اول بازدهي چنداني ندارد و گياه چند ساله است بازگشت سرمايه گذاري اوليه در مواردي كه براي آماده سازي زمين و كشت انجام مي شود بيشتر مربوط  به سال اول است و هزينه هاي سالهاي بعد كمتر است. عمده هزينه آن در سالهاي بعد براي نگهداري و آبياري محصول مي باشد.

با احتساب قيمت 7000 ريال و 5/2 تن توليد در سال دوم محصول آن چنين محاسبه مي‌گردد:

(ريال 17500000) = (7000 ريال متوسط قيمت محصول) * (25000 كيلو توليد سال دوم به بعد)

اين رقم حاصله كه 75/1 ميليون تومان براي سالهاي دوم و بعد از آن مي باشد مي بايد هزينه سرمايه گذاري را طي چند سال (معمولا 5 تا 6 سال) بازگشت دهد. با توجه به بازده كمتر محصول در سال اول و چند ساله بودن آن لازم است ابتدا توجيه كامل براي بهره برداران صورت گيرد و با توجه به زمينه مناسب بازار نسبت به گسترش محصول مذكور اقدام شود.

مجموع هزينه هاي كاشت، داشت و برداشت و هزينه زمين جهت كشت اسطوخودوس (يك هكتار)

اقلام هزينه

مبالغ هزينه (به ريال)

توضيحات

آماده سازي زمين

500000

 

نشاء اسطوخودوس

4000000

20 هزار نشاء هر نشاء 20 تومان

كود دامي پوسيده

400000

20 تن كود دامي

كود شيميايي

50000

كود فسفر و ازت

كارگر (جهت وجين، آبياري، برداشت و ...)

7500000

 

ساير هزينه ها (مشاوره، گياهپزشكي و...)

500000

 

اجاره زمين و آب

7000000

اجاره زمين و آب براي هر سال

جمع هزينه ها

19950000

مجموع هزينه ها براي سال اول

كشت اين گياه به صورت چند ساله است و بعد از كشت به مدت 15 تا 20 سال قابل بهره برداري است. قسمت مورد استفاده آن گل و سرشاخه ها مي باشد. زمان كاشت 15 فروردين است و گلدهي آن از سال دوم شروع مي شود.

تعداد آبياري 10 تا 12 بار و 3 بار وجين مي شود. در سال دوم توليد خشك آن 50 كيلوگرم گل خشك و در سال سوم 150 كيلوگرم و از سال چهارم 250 كيلوگرم محصول خشك آن مي باشد.

با توجه به اين كه اين محصول در سال اول بازدهي ندارد و بازدهي آن در سال دوم نيز مختصر (50 كيلو) است و حتي در سال سوم به ميزان توليد اپتيمم نرسيده و از سال چهارم توليد اپتيمم دارد، لذا سرمايه گذاري آن چند ساله است و اي بسا از عهده بساري از بهره برداران خرده پا كه بازگشت سرمايه خود را سريع تر مي خواهند خارج است، ضمن اين كه به ويژه در سال اول حداكثر هزينه ها صرف مي‌گردد، اما هزينه ها در سالهاي بعد كمتر است، به عنوان مثال هزينه هاي آماده سازي و كشت تنها در سال اول انجام مي گيرد و در طي چندين سال كه گياه مورد بهره برداري قرار ميگيرد مستهلك مي گردد. استفاده هاي آن متعدد است و به ويژه در اسانس سازي، جهت صنايع بهداشتي و آرايشي، عطرسازي و صابون سازي از آن استفاده مي شود. و نيز مصارف داروئي چندي از جمله در درمان افسردگي دارد.

با رسيدن گياه در مرحله بازدهي مناسب (در سال چهارم) سالانه 250 كيلوگرم محصول به دست مي آيد كه با توجه به قيمت آن كه 50 تا 70 هزار ريال براي هر كيلوگرم مي باشد، با در نظر گرفتن قيمت پائين، سالانه در هر هكتار 25/1 ميليون تا 75/1 ميليون تومان برداشت محصول خواهد داشت كه در حدود 35 الي 40 درصد آنرا هزينه هاي جاري سالانه شامل برداشت محصول، آبياري ... تشكيل مي دهد كه همه ساله وجود دارد ولي بقيه هزينه ها كه شامل كشت وخريد نشاء، آماده سازي و غيره مي شود تنها در سال اول هزينه برده و اين هزينه ها تقسيم بر تعداد سالهاي بهره برداري (15 تا 20 سال) مي گردد.

كشت اين محصول از نظر شيوه سرمايه گذاري و زمان لازم براي برگشت سرمايه شباهتي به عمليات زراعي در باغداري و باغباني دارد. لذا انتظار مي رود استقبال از كشت اين گياه در بين جوامع و افرادي كه سابقه باغداري و فرهنگ آنرا دارند مقدورتر باشد. چرا كه در حدود 2 ميليون تومان سرمايه گذاري سال اول آن هيچگونه بازدهي در سال اول ندارد،  در سال دوم احتمالا بازدهي در حدي است كه تقريباً هزينه همان سال (سال دوم) را تا حدودي جبران نمايد. از سال سوم به بعد سرمايه اوليه شروع به بازگشت مي كند و باز در سال سوم احتمالا در حدي است كه هزينه ها و مقداري سود دهي داشته باشد. از سال چهارم بازگشت سرمايه اوليه به طور جدي شروع مي شود.

مجموع هزينه هاي كاشت، داشت و برداشت و هزينه زمين جهت كشت هميشه بهار (يك هكتار)

اقلام هزينه

مبالغ هزينه (به ريال)

توضيحات

بذر

1500000

10 كيلو بذر

آماده سازي زمين

500000

 

كود دامي پوسيده

200000

 

كود شيميايي

50000

كود فسفر و ازت

كارگر (جهت وجين، آبياري، برداشت و ...)

12500000

 

ساير هزينه ها (مشاوره، گياهپزشك ..)

500000

 

اجاره زمين و آب

7000000

 

جمع هزينه ها

22250000

 

كشت اين گياه به صورت يكساله صورت مي گيرد. كشت در 15 فروردين صورت مي گيرد و گلدهي دو ماه بعد از كشت آغاز مي شود و تا اواخر مهرماه گلدهي ادامه دارد، برداشت از گل اين گياه به طور مدام، هر روزه يا يك روز در ميان صورت مي گيرد.

تعداد آبياري 15 تا 20 بار انجام مي شود (بسته به بارندگي بهاره) و 2 بار وجين انجام مي گيرد عملكرد گل تازه 7 تا 8 تن كه خشك آن 5/1 تن است. نسبت وزن تر به خشك 5 به 1 است.

گل هميشه بهار از جمله محصولاتي است كه علاوه بر استفاده سنتي كه از آن مي شود، هم اكنون در كارخانجات داروسازي كشور مصرف داروسازي دارد، در صورتي كه توليد آن افزايش چشمگيري پيدا كند و ظرفيت كارخانجات به حد اشباع رسد و نيز جهت سقوط قيمت محصول بررسي زمينه هاي صادرات به منظور تنوع و افزايش بازار اين محصول ضروري است.

مبلغ بسيار زيادي از هزينه در گل هميشه بهار مربوط به جمع آوري و برداشت گل آن مي باشد كه در طي فصل گلدهي طولاني اين گياه همواره تداوم دارد. باتوجه به بررسي ها و مطالعاتي كه انجام شد امكان برداشت با دستگاه نيز با تمهيداتي مقدور مي گردد، ليكن به نظر نمي رسد برداشت با محل مزرعه و وسعت آن جهت به حداقل رساندن مسافت رفت و آمد براي برداشت كنندگان و استفاده حداكثر از نيروي كار خانوادگي لازم به نظر مي رسد.

با توجه به قيمت گل هميشه بهار كه 15000 ريال تا 25000 ريال بوده و عملكرد 5/1 تن گل خشك نتايج ذيل حاصل مي شود:

22500000 ريال = (15000 ريال حداقل قيمت) * (1500 كيلوگرم توليد)

و با فرض قيمت 25000 ريال رقم زير حاصل مي‌گردد.

37500000 ريال = (25000 ريال قيمت بالاي محصول) * (1500 كيلوگرم توليد)

در اينجا با احتساب قيمت پايين (1500 تومان براي هر كيلو) مجموع محصول براي فروش 25/2 ميليون تومان محاسبه مي گردد. در صورت عدم رعايت اصول و جمع آوري به موقع و مداوم محصول نوسان توليد چندان قابل انتظار نيست اما نوسان قيمت بسيار محتمل است و مي بينيم كه چه تفاوت چشمگيري را در سود حاصل از اين فعاليت زراعي مي تواند ايجاد كند:

(22250000 ريال مجموع هزينه هاي توليد) - (22500000 ريال قيمت كل محصول قابل فروش)

(سود حاصله با فرض قيمت پائين فروش) 250000 ريال =

به اين ترتيب در صورت فروش محصول با قيمت پايين، تنها 25 هزار تومان سود حاصله محاسبه مي شود. در حاليكه اگر محصول با قيمت 2500 تومان به فروش رسد 52/1 ميليون تومان سود حاصله خواهد بود.

با توجه به محدوديت بازار مصرف داخلي در شرايط كنوني و در صورت عدم ايجاد بازارهاي جديد (به ويژه با صادرات خارج از كشور) قيمت پايين براي فروش محصول محتمل تر به نظر مي رسد ولي بايد توجه داشت كه قسمت عمده اي از هزينه توليد اين محصول هزينه نيروي انساني براي جمع آوري گل است كه درصورت بهره برداري از نيروي كار خانوادگي و نيرو كار زنان و كودكان مي تواند قسمتي از هزينه هايي را كه جهت توليد ميشود به خود بهره بردار بازگرداند (25/1 ميليون تومان از كل هزينه توليد مربوط به نيروي انساني كارگري است).

با توجه به اين مطلب و با توجه به اين كه امكان جمع آوري ماشيني در شرايط كنوني مهيا نيست. كشت اين محصول به صورت واحدهاي بهره برداري كوچك تر (كمتر از يكي دو جريب) به جهت بهره گيري از نيروي كار خانوادگي، مي تواند مقرون به صرفه باشد. همچنين خشك كردن گل مي بايد در سايه صورت گيرد و در مواردي كه بهره برداري بزرگتر از يكي دو جريب باشد استفاده از دستگاه خشك كن براي حفظ كيفيت گل و جلوگيري از خراب شدن آن ضروري است. (در محاسبه هزينه هاي توليد محصول هزينه خشك كردن به صورت نيروي كار محاسبه گرديد، در صورت بهره گيري از دستگاه خشك كن در سطح كاشت بالا با استفاده از دستگاه خشك كن مشترك براي چند بهره بردار هزينه ها مي تواند كاهش يابد).

مجموع هزينه هاي كاشت، داشت و برداشت و هزينه زمين جهت كشت نعناع (يك هكتار)

اقلام هزينه

مبالغ هزينه (به ريال)

توضيحات

نشاء

7200000

600 كيلوگرم ريشه

كود دامي پوسيده

300000

 

كود شيميايي

50000

كود سياه و سفيد

آماده سازي زمين

600000

 

كارگر (جهت وجين، آبياري، برداشت و ...)

5000000

 

اجاره زمين و آب

7000000

اجاره زمين يكساله

جمع هزينه ها

20150000

 

كشت اين گياه به صورت چند ساله صورت مي گيرد. قسمت مورد استفاده آن سرشاخه هاي برگدار گياه است. كاشت آن 15 فروردين الي 15 شهريور مي تواند صورت گيرد.

سال اول كشت 1 تا 2 بار امكان برداشت دارد ودر سال بعد 2 تا 3 بار برداشت و 2 بار وجين مي شود.

محصول برگ خشك آن در سال اول 6 تن و در سالهاي بعد 8 تا 10 تن است. با احتساب قيمت هر كيلو سرشاخه خشك آن 6000 ريال و 9 تن رقم زير براي سال دوم به عنوان قيمت محصول براي فروش محاسبه مي شود.

ريال 54000000 = (6000 ريال قيمت محصول) * (9000 كيلوگرم محصول)

نكته ضروري در مورد گياه نعناع اين است كه با نعناع معمولي متداول در بازار كه به عنوان سبزيجات كشت و استفاده مي شود تفاوت دارد و گونه خاصي مي باشد كه ارزشهاي صادراتي خوبي نيز دارد، داراي اسانس بالا و مواد مؤثره بالاتري است. اين نعناع در ساخت داروهائي در ايران در حال حاضر نيز استفاده مي شود. همچنين در ساخت خميردندانها، آدامس، شكلات، و بسياري طعم دهنده هاي خوراكي و داروئي به كار مي رود استفاده داروئي آن به عنوان ضد نفخ نيز از قديم در ايران و ديگر كشورها شناخته شده است، هم گياه خشك و هم اسانس آن ارزشي صادراتي بالائي دارد. با توجه به توليد بالا و عملكرد بالاي اين گياه بازاريابي خارجي آن در اولويت اوليه قرار دارد، در بازار داخل نيز هم اكنون بسياري از فرآورده هايي كه نياز به اسانس مذكور دارند، اين اسانس را از منابع وارداتي تأمين مي كنند. به هر تقدير افزايش سطح كشت آن در سطوح وسيع نياز به احتياط دارد.

در مورد نعناع نيز (همانند گل هميشه بهار) جز در صورتيكه كشت بسيار محدود و كمتر از يكي دو جريب باشد، استفاده از دستگاه خشك كن ضرورت تام دارد و حتي در وسعت هاي كم نيز استفاده از دستگاه خشك كن جهت حفظ حداكثر كيفيت و اسانس توصيه مي گردد.

مجموع هزينهاي كاشت، داشت و برداشت و هزينه زمين جهت كشت بادر نجبويه (يك هكتار)

اقلام هزينه

مبالغ هزينه (به ريال)

توضيحات

نشاء

7500000

 

كود دامي پوسيده

300000

كود سياه و كود سفيد

كود شيميايي

50000

 

آماده سازي زمين

600000

 

كارگر (جهت وجين، آبياري، برداشت و ...)

6250000

 

اجاره زمين و آب

7000000

 

جمع هزينه ها

21700000

مجموع هزينه ها براي سال اول

كشت اين گياه به صورت چند ساله صورت مي گيرد، قسمت مورد استفاده آن سرشاخه برگدار آن است. كاشت آن در 15 فروردين صورت مي گيرد. در سال اول 1 الي 2 بار امكان برداشت محصول دارد و در سال هاي دوم تا پنجم 3 بار در سال برداشت مي شود تعداد آبياري آن 15 الي 20 بار در سال است.

تعداد وجين 2 الي 3 بار در سال است. اين گياه تا 5 سال در زمين مي ماند. عملكرد آن در سال اول 1 تا 2 تن سرشاخه هاي خشك و در سالهاي بعد 2 تا 4 تن است.

با توجه به اين كه اين محصول چند ساله مي باشد و به ويژه در سال اول بازدهي آن كمتر است، بازگشت سرمايه اوليه در طي چند سال صورت مي گيرد (سرمايه هايي همچون نشاء آماده سازي، كشت و ...) با احتساب قيمت هر كيلو سرشاخه خشك كه 8000 تا 10000 ريال مي باشد. قيمت محصول توليد شده در سال دوم اين چنين محاسبه مي شود (با فرض توليد سه تن در هكتار و 9000 ريال قيمت)

ريال 2700000 = (9000 ريال قيمت محصول) * (3000 كيلوگرم توليد)

هزينه هاي اوليه كه در سال اول فقط انجام شده طي 5 سال مي بايد برگشت نمايد. براي اين گياه نيز در سطح توليد بالاتر (بيش از يكي دو جريب) استفاده از دستگاه خشك كن ضروري مي باشد.

مجموع هزينه هاي كاشت، داشت و برداشت و هزينه زمين جهت كشت گل راعي (يك هكتار)

اقلام هزينه

مبالغ هزينه (به ريال)

توضيحات

آماده سازي زمين

600000

 

نشاء

5000000

50 هزار نشاء هرنشاء 100 ريال

كود دامي پوسيده

300000

 

كود شيميايي

50000

كود سفيد و سياه

كارگر (جهت وجين، آبياري، برداشت و ...)

6250000

 

اجاره زمين و آب

7000000

 

جمع هزينه ها

19200000

مجموع هزينه ها براي سال اول

كشت اين گياه به صورت چند ساله است. كشت در 15 فروردين صورت مي گيرد برداشت آن حدوداً 50 روز بعد از كشت آغاز مي شود. قسمت مورد استفاده سرشاخه هاي گلدار گياه مي باشد. برداشت سال اول آن كمتر است و از سال دوم بيشتر مي شود. برداشت سال اول يكبار 5/1 تن گل خشك و سال دوم و بعد از آن دوبار كه 2 تا 3 تن محصول مي دهد. تعداد آبياري 15 نوبت و 2 بار وجين مي شود.

با احتساب قيمت 10000 ريال گل خشك آن و متوسط 5/2 تن توليد در سال دوم رقم زير براي سال دوم محاسبه مي شود:

ريال 25000000 = (10000 ريال قيمت محصول) * (2500 كيلوگرم توليد سال اول)

و در سال اول كه 5/1 تن توليد آن برآورد مي‌گردد:

ريال 15000000 = (10000 ريال قيمت محصول) * (1500 كيلوگرم توليد سال اول)

يك مورد در استان همدان كشت و برداشت اين گياه در روستاي باباعلي از توابع شهرستان بهار انجام شده وتوليد و عملكرد آن عملا بيش از اين (به نسبت وسعت) بوده است.

در توليد اين گياه با توجه به شيوه جمع آوري به صورت دستي و زمان طولاني برداشت گل آن نيروي انساني براي جمع آوري گل امر مهمي است. در صورتي كه امكان بهره گيري از نيروي كار خانوادگي فراهم باشد كشت اين محصول مي تواند مقرون به صرفه باشد.

با توجه به عدم امكان جمع آوري گل باماشين آلات، كشت آن در مقياس كوچكتر، كه امكان برداشت دستي به ويژه با استفاده از نيروي كار خانوادگي مهيا باشد توصيه مي گردد، ضمناً نزديك بودن مزرعه به محل سكونت لازم است. (جهت تسهيل در رفت و آمد برداشت كنندگان، كه به ويژه مي توانند زنان، دختران، و كودكان باشند).

استفاده از دستگاه خشك كن در وسعت هاي حتي در حد يك جريب و بيشتر ضروري است، در صورت كشت محدودتر علاوه بر امكان جمع آوري با نيروي كار خانوادگي مي توان بدون استفاده از دستگاه خشك كن مبادرت به خشك كردن دستي و در خانه نمود.

مصرف آن عمدتاً مصرف داروئي است و در سردردهاي عصبي و به عنوان ضد افسردگي در ساخت داروها يا تركيبهاي داروئي به كار مي رود.

 

بحث و نتيجه گيري :

كشت اقلام مختلفي كه موردبررسي قرارگرفت داراي بازدهي مثبت اقتصادي مي باشد.محاسبه هزينه-فايده گياهان چندساله به دليل جديد بودن كشت آنهادراستان همدان وكشت محدودآنهادرعرصه هاي خاص ، هنوزمشكل است.گياهان يكساله يادوساله اي كه بررسي هزينه-فايده آنهاصورت گرفت مي توانددربسياري ازمناطق درتناوب زراعي ودرالگوي كشت محصولات استان قرارگيرد.آنچه بيش ازهرچيز درطول بررسي جلب توجه كرد، موضوع نوسان قيمت ها ، به ويژه درخصوص برخي محصولات ( ازجمله سياهدانه ) بود .نوسان قيمتهاوعدم بازارمشخصوقابل اتكاء براي برخي اقلام، گسترش كشت اين گياهان راباچالش روبرو مي سازد.ترويج كشت سه قلمي كه دراستان همدان به شكل وسيع ديده مي شود شامل گشنيز، رازيانه وسياهدانه،بدون دخالت دولت ودست اندركاران صورت گرفته وخودجوش بوده لذاميتوان انتظارداشتكه درصورت اقتصادي بودن كشت اقلام ديگر، بدون دخالت هاي دولتي، بهره برداران به توليداقلام موردنظراقدام كنند.ترويج كشت اقلام موردنظراقدام كنند.ترويج كشت اقلام مختلف مي بايدباتوجه به واقعيت هاي بازاروقيمتهاي داخلي وخارجي محصول صورت گيرد .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 



 

 

 

 



تاريخ : جمعه بیست و یکم فروردین 1388 | 11:33 | نویسنده : بيت الله دهناد بهمئي |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.